Bram Vermeulen – Oorlog aan de oorlog

Image

Bram Vermeulen – oorlog aan den oorlog

Deze morgen heb ik hem nog eens op de radio gehoord : Bram Vermeulen. Met zijn typische, warme stem en krachtige teksten. Mijn lievelingsnummer is “rode wijn”. Maar we mogen zeker niet vergeten dat Bram Vermeulen ook een aantal liedjes heeft gemaakt over de Groote Oorlog. Die heeft hij verzameld in “oorlog aan den oorlog”. Bram geloofde in reïncarnatie en was ervan overtuigd dat hij een soldaat geweest was tijdens de Groote Oorlog. Hij had er zelfs een heel goed idee van wie hij was geweest, namelijk een Waals officier aan het Belgische Ijzerfront. Daarover kan je lezen in de Telegraaf  http://www.telegraaf.nl/reiskrant/stedentrip/belgiestedentrip/20173391/__Hij_was_een_Waalse_officier…__.html

In het volgende artikel staat een pakkende beschrijving van een van de laatste concerten van Bram Vermeulen met zijn liedjes van de Groote Oorlog. Pakkend geschreven.  En dit artikel vermeldt onder meer ook over de Passchendaele suite.

De Passchendaele Suite werd voor het eerst opgevoerd op zaterdag 24 augustus 2002, op Tyne Cot Cemetery, de grootste Britse oorlogsbegraafplaats ter wereld. Voor één keer hadden de Britse autoriteiten hiervoor toestemming gegeven, overtuigd door het argument dat alle liederen eerst en vooral een eerbetoon waren aan al die jonge jongens die daar begraven liggen.
http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/archief/article/detail/1759177/2004/09/10/Bram-Vermeulen.dhtml

Operation Michael 1918

Ik heb net op de tijdslijn van 1918 de maand maart voltooid. Wat in maart 1918 opviel, was het Duitse offensief dat gekend is als “operation Michael”. De Duitsers hadden vrede gesloten aan het oostfront en konden daardoor heel wat troepen naar het westfront overbrengen. In een poging de oorlog in hun voordeel te beslechten, wierpen ze alle beschikbare troepen in de strijd.

5Feb1917ComblesFranceWWI

Uittocht uit Walem door Alfred Bastien

Via Facebook ben ik uitgekomen op een artiest die me intrigeert : Alfred Bastien. Deze Belgische artiest heeft de oorlog ook meegemaakt van in het begin. Als lid van de Brusselse burgerwacht trekt hij met het legher mee tot in Gent waar op 13 oktober de burgerwacht wordt ontbonden. Terug naar Brussel wou Bastien niet omdat de Duitsers daar al waren. Hij trok daarom verder naar Engeland. In 1915 neemt hij als 42-jarige als vrijwilliger dienst in het Belgisch leger. Datzelfde jaar raakt hij gewond en het zal duren tot 1916 voor hij terug volledig hersteld is. In mei 1916 wordt een section artistique de l’armée opgericht waar Bastien samen met andere kunstenaars deel van zal uitmaken.
Onderstaande schilderij geeft de uittocht uit het fort van Walem weer. De Belgische soldaten verlaten het fort en de Duitsers staan al klaar om over te nemen. Het is dan 2 oktober 1914. De Duitsers naderen daarmee Antwerpen dat zich niet lang daarna zou moeten overgeven.

bronhttp://www.wereldoorlog1418.nl/ijzerpanorama/levensloop.html

Walem

100 jaar geleden : verkiezingen in België

De kalender van het Davidsfonds vermeldt op 24 mei : “24 mei 1914 – De parlementsverkiezingen die vandaag doorgan in 4 Belgische provincies (Henegouwen, Limburg, Luik en Oost-Vlaanderen) leveren slechts kleine wijzigingen op. In de Kamer ziet de nieuwe zetelverdeling voor deze provincies er zo uit : katholieken 41 (-2), socialisten 25 (+1), liberalen 20 (+1) en daensisten 1 (-). De regeringsmeerderheid is dus nauwelijks geslonken. ”

Het valt nu nog af te wachten wat de verkiezingen in België 100 jaar later op zondag 25 mei 2014 gaan opleveren.

Verkiezingen1914

31 maart 1914 – de Zeppelin vestigt een hoogterecord

 

Op 31 maart 1914 ziet graaf Ferdinand von Zeppelin zijn luchtschip stijgen tot 3.065 meter. Met dit nieuwe hoogterecord onderstreept hij nog maar eens de prestaties van zijn zeppelins (bron “beleef elke dag de eerste wereldoorlog” kalender 2014-2018 van het davidsfonds).
De zeppelins zouden tijdens de eerste wereldoorlog ingezet worden om Engelse steden te bombarderen. De allereerste keer dat een zeppelin een stad zou bombarderen was in de nacht van 24 op 25 augustus 1914. Toen ging het niet om een Engelse stad maar een Belgische stad. Antwerpen kreeg de twijfelachtige eer om als eerste stad onder vuur te worden genomen door een Duitse zeppelin.

Zeppelin_Antwerpen_1914

de SS Dresden, Rudolf Diesel en de HMS Louvain

Vandaag ben ik bezig met de tijdslijn van januari 1918. Een gebeurtenis intrigeert me : het zinken van de “H.M.S. Louvain” op 21 januari 1918 in de middellandse zee.

Afbeelding

Rudolf Diesel

De naam van een Engels schip verwijst naar een Belgische stad. Niet zo merkwaardig als je weet dat de Britten België van in het begin hebben gesteund in hun verzet tegen de Duitse inval. En het was ook geweten dat Leuven enorm te lijden had gehad onder de Duitsers. Heel wat gebouwen gingen kort na de inval in vlammen op, waaronder de universitaire bibliotheek. De “H.M.S. Louvain” was dus waarschijnlijk een eresaluut aan deze Belgische stad. De eerste naam van dit schip was de “S.S. Dresden”, een Engels passagierschip dat voer van 1897 tot 1915. Daarna werd het door de Royal Navy in beslag genomen en gebruikt als oorlogsschip tot het zonk begin 1918. Maar het sterkste is wel dat Rudolf Diesel, de uitvinder van de dieselmotor aan boord van dit schip in 1913 verdween, toen het dus nog de “S.S. Dresden” noemde. Enkele dagen na zijn verdwijning aan boord van dit schip, zou een Nederlandse boot een lijk vinden in zee dat later geïdentificeerd werd als Rudolf Diesel.

Een ander gezicht van Lenin

Lenin in 1917

Lenin in 1917

Ik heb de tijdslijn van 1917 nu volledig af. Dit jaar is een bijzonder jaar. Minstens even bloedig als de voorgaande, om niet te zeggen nog bloediger : de slag om Verdun, de slag bij Passendale. De hevige gevechten in Italië waren voor mij een onbekende. De muiterijen in het Franse leger kende ik al, maar de omvang was me niet bekend. Hoe kan ik één enkel feit uit dit jaar nemen ? In feite niet, en dus moet ik een foto nemen die me verrast en die toch 1917 zeer goed samenvat. Het is deze foto van Lenin geworden, gevonden in het boek van Guido Knopp “”Der erste Weltkrieg – die Bilanz in Bildern”. 1917 is het jaar van de Russische revolutie. De Duitsers hebben ervoor gezorgd dat Lenin uit ballingschap terug naar Rusland is gekomen. Daarmee hoopten de Duitsers de Russen uit de oorlog te krijgen en zodoende hun troepen van het oostfront te kunnen terugtrekken. We kennen allemaal de foto van Lenin kaal en met een ringbaardje. Deze foto kende ik niet, maar toont wel een karakterkop. En deze karakterkop zou het tsaristisch Rusland in 1917 op de knieën brengen.

Kleurenfoto’s van de Groote Oorlog

Foto’s van de Groote Oorlog zijn steevast in zwart-wit. Of dat denken we toch. En hier en daar zijn er originele kleurenfoto’s te vinden. Zoals deze foto van Jules Gervais-Courtellement. De foto toont Franse soldaten die rusten in een bos. Het grappige is dat ik de foto in zwart-wit terugvond in een boek van de Duitse historicus Guido Knopp :”Der Erste Weltkrieg – die Bilanz in Bildern”. De foto dateert van september 1914 toen de Fransen en Engelsen de Duitsers in de slag aan de Marne tot staan wisten te brengen. Net op tijd, want in Parijs begonnen ze al te panikeren over de Duitse opmars. Na de slag aan de Marne waren er hoge Duitse officieren die de keizer probeerden te overhalen om de oorlog te beëindigen. In plaats daarvan ging hij nog 4 jaar door.

De uniformen van de Fransen zijn duidelijk van de beginperiode : donkerblauwe jas met rode broek, net zoals in de Frans-Pruisische oorlog van 1870. Die rode broek was veel te opvallend en daarom ging men later over naar een volledig hemelsblauw uniform. Datzelfde blauw zie je al bij de 2 soldaten vooraan rechts. En door de loopgravenoorlog ging men de kepie ook vervangen door een helm.

JulesGerVaisCourtellement01

Mahenge 1917

Mahenge1917De tijdslijn op de website van Martinus Evers is nu bijgewerkt tot en met oktober 1917. En met alle aandacht voor de gevechten in Europa, zou men haast vergeten dat er destijds ook in Afrika is gevochten. Daar hadden de Duitsers kolonies, net zoals de Britten, Fransen en Belgen. Met de oorlog in Europa kwam er dus oo, oorlog in Afrika. In 1917 moesten de Duitsers Mahenge (Tanzania) verlaten onder druk van de Britten en de Belgen.

Van Oekraïne 2014 naar Lemberg 1914

Oekraïne is al enkele dagen heel erg in het nieuws. En eigenlijk rommelt het er al maanden. Het land is in twee gedeeld : het westen is eerder Europees gericht terwijl het oosten en het zuiden naar Rusland neigen. Vanwaar die tweedeling ? Wat op het eerste zicht in 2014 niet direct verklaarbaar is, wordt dat wel als je terug gaat naar 1914. En één stad heeft me de sleutel van het verhaal gegeven : Lviv. Of moet ik zeggen Lwow zoals de stad heette toen het Pools gebied was ? Of moet ik het Lemberg noemen, zoals de stad heette toen het nog bij Oostenrijk-Hongarije hoorde ?

Laten we vanuit 2014 terug gaan in de tijd. Hieronder herken je Polen zoals wij het nu kennen. De rode gebieden waren Duits en zijn aan Polen toegekend na de tweede wereldoorlog. Er staan 2 “Curzon” lijnen op : die van 1940 en die van 1919. Twee weken nadat nazi-Duitsland Polen was binnengevallen, viel ook de Sovjetunie Polen binnen en annexeerde een deel van Polen. Na de tweede wereldoorlog moest de Sovjetunie haar geannexeerde deel van Polen niet teruggeven. Polen werd schadeloos gesteld door Duits grondgebied. In feite schoof Polen naar het westen op. En dus werd de stad Lwow daarna Lviv genoemd. Maar de stad is in 2014 haar Poolse afkomst nog niet vergeten.

Curzon_line-en

Voor deze stad Lviv en Lwow werd genoemd, sprak met van Lemberg toen het nog Oostenrijks-Hongaars gebied was. In augustus 1914 is hier al een eerste grote slag uitgevochten tussen de Russen en de Oostenrijkers. In 1915 zouden de Duitsers en Oostenrijkers de stad heroveren op de Russen. Dit gebied was dus in 1914 al een gebied waarom gevochten werd tussen west- en oost-Europa en in 2014 is dat niet anders.

Lemberg01