Rode terreur in Rusland

Officieel gaat de Rode terreur op 5 september 1918 van start doordat de Cheka (de dienst voor staatsveiligheid van de bolsjewieken) een decreet daaromtrent uitvaardigt. Deze Rode terreur is een grootschalige actie om contrarevolutionairen uit te schakelen, in theorie iedereen die hoorde tot de leidende klasse onder het vorige bewind.

Deze grootschalige repressie betekent ook een soort van weerwraak omwille van de mislukte moordaanslag op Lenin op 30 augustus 1918. Herstellend van de aanslag geeft hij de opdracht om “in het geheim en dringend voorbereidingen te treffen voor terreur”.

De Rode terreur neemt allerlei vormen aan : executies, afschuwelijke martelingen, slachtpartijen, moorden, goelags… Schattingen van het aantal slachtoffers lopen uiteen van vele tienduizenden tot een miljoen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

De schilderij hieronder is van Ivan Vladimirov, getiteld “in de kelders van de Cheka”.

IvanVladimirov_InTheBasementOfTheCheka

 

Tsaar en familie vermoord

In Jekaterinaburg wordt de Russische tsarenfamilie uitgemoord.

Het aftreden van de tsaar op 15 april 1917 is het begin van het definitieve einde van de Romanov-dynastie, het einde ook van hun luxeleventje. In april 1918 brengen de bolsjewieken de tsarenfamilie over naar Tobolsk om ze uit de buurt te houden van het tsaargezinde Witte Leger. Via Moskou gaat het vervolgens naar Jekaterinaburg waar de familie vastgehouden wordt in het zogenaamde Ipatiev-huis.

In de nacht van 16 op 17 juli 1918 haalt commandant Jakov Joertovski de familie uit bed. Met een smoesje – een foto maken om te bewijzen dat jullie nog leven – brengt hij hen naar de kelder waar ze geëxecuteerd worden op bevel van de regering. Rond 2u30 in de ochtend worden de lichamen naar een verlaten mijnbouwschacht gebracht.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Russian_Royal_Family_1917

Verdrag van Brest-Litovsk ondertekend

Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Rusland ondertekenen het verdrag van Brest-Litovsk op 3 maart 1918 en daarmee eindigt Ruslands betrokkenheid bij de oorlog. Na de val van de tsaar in 1917 liet de voorlopige regering aan de geallieerden weten dat ze de oorlog zouden voortzetten met dezelfde doelstellingen. Duitsland besloot daarop om steun te bieden aan de oppositie (de bolsjewieken) die pleitte om de oorlog stop te zetten. De Duitse regering liet toe dat Lenin terugkeerde uit ballingschap en gaf financiële steun. Op 7 november 1917 (gregoriaanse kalender) namen de bolsjewieken de macht over.

De vredesonderhandelingen met de vroegere tegenstrevers, de centrale mogendheden resulteert in het verdrag van Brest-Litovsk. Rusland moest onder meer de Baltische staten afstaan en zijn eisen op Finland en Oekraïne laten vallen. Voor de Duitsers is dit verdrag het einde van de oorlog op twee fronten.

Meer achtergrondinformatie is te lezen op deze pagina.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

kaart_brest_litovsk_19180303

Eerste lichtingen voor het Rode Leger

Nu de Duitsers aan het oostfront terug in de aanval zijn en snel oprukken, reageren de bolsjewieken. Ze beschikken op dat moment enkel over de vrijwilligers van de Rode Garde en dat is duidelijk niet voldoende. Op 15 januari 1918 (volgens de westerse kalender 28 januari 1918) richten ze het Rode Leger op.  Op 23 februari 1918 worden de eerste lichtingen in Moskou en Petrograd geronseld. De dienstplicht ingevoerd vanaf 29 mei 1918 geldt voor alle mannen tussen 18 en 40 jaar.

Leon Trotski wordt beschouwd als de oprichter en organisator. Naast iedere bevelhebber van een legergroep of regiment stond een politiek commissaris. Deze zorgt voor de communistische scholing van soldaten en officieren.

bronnen
https://fr.wikipedia.org/wiki/Armée_rouge
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rode_Leger_(Sovjet-Unie)

Trotski_RodeLeger

Trotski tussen soldaten van het Rode Leger

 

 

Oostfront tussen vrede en oorlog

Wat gebeurt er nu aan het oostfront in deze periode ? Sinds de wapenstilstand tussen Centralen en Russen vanaf december 1917 zijn er vredesonderhandelingen. Omdat die te lang aanslepen, beginnen de Duitsers op 18 februari 1918 Unternehmen Faustschlag. Over de vrede van Brest Litovsk is er een uitgebreid dossier dat op deze pagina beschikbaar is.

De titel van onderstaande cartoon is “Trotski lernt schreiben”. De achtergrond van dit leren schrijven vind je terug in de hoger vermelde pagina.

TrotskiLerntSchreiben

 

de bewaarengel van Lenin

Op 14 januari 1918 vind de eerste aanslag plaats van in totaal tien aanslagen op het leven van Vladimir Lenin. Na een groet aan een detachement van het Eerste Socialistische Leger brengt zijn chauffeur Lenin terug naar het Smolny-paleis in Petrograd. De auto, met daarin ook Lenins zus Maria en de Zwitserse communist Fritz Platten, vordert slechts moeizaam ten gevolge van de dikke mist en de besneeuwde wegen. Bij de brug over de rivier Fontanka slaan er kogels in. De Zwitser drukt snel het hoofd van Lenin omlaag en redt zo zijn leven.

Wie precies de aanslag pleegde, wordt nooit echt duidelijk. Zowel de lokale politie als leden van het Witte Leger worden in dat verband genoemd. Alhoewel het feit van de aanslag publiek wordt gemaakt, volgt er niet veel officiële aandacht : anderen moesten het maar eens in hun hoofd halen een aanslag te plegen op de leider.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Lenin_FritzPlatten

Fritz Platten staat uiterst rechts op de foto

Finse onafhankelijkheid erkend

Finland_1918Na de Russische nederlaag tijdens de eerste wereldoorlog breekt in 1917 de februarirevolutie uit. Dat de tsaar tot aftreden gedwongen wordt, heeft ook gevolgen voor Finland : onder de naam Grootvorstendom Finland bestond er een personele unie met het Russische Keizerrijk. Na het aan de kant schuiven van de Russische tsaar is er voor de Finnen geen band meer met Rusland. Eerst is daar nog de voorlopige regering onder leiding van Alexander Kerenski aan de macht, maar later op het jaar volgt de oktoberrevolutie.

Op 6 december 1917 besluit Finland helemaal zijn eigen weg te gaan en roept eenzijdig de onafhankelijkheid uit. Op 4 januari 1918 erkennen de nieuwe Russische machthebbers de Finse onafhankelijkheid. Voor Finland betekent dat niet meteen peis en vree want al op 27 januari 1918 barst de Finse burgeroorlog uit na eerdere schermutselingen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds