Pressburg wordt Bratislava

Bratislava, huidige hoofdstad van Slovakije, heeft al meerdere namen gekend. Voor de Duitstaligen was het Pressburg, voor de Hongaren Pozsany en voor de Slovaken Presporok. Aan het einde van de eerste wereldoorlog worden er in de oude Duitse en Oostenrijks-Hongaarse gebieden nieuwe naties opgericht. Eén van de nieuwe naties is Tsjechoslovakije . De bevolking van Pressburg (Duitsers, Hongaren en Slovaken) wil niet bij Tsjechoslowakije ingelijfd worden en denkt erover om een vrije stad te stichten.

In november en december 1918 nemen de Tsjechische legionairs Slovakije beetje bij beetje in. Op 31 december 1918 wordt ook Pressburg bezet door de Tsjechen. De inwoners verzetten zich. Er wordt een algemene staking uitgeroepen en er vinden massademonstraties plaats. De Tsjechen vuren op de menigte en er vallen 9 tot 15 doden. Op 4 februari 1919 veranderen de Tsjechen de naam van de stad in Bratislava en wordt ze de hoofdstad van Slovakije.

bronnen

https://agoract.cz/2018/01/28/wilson-city-wilsonstadt-bratislava/
https://www.radio.cz/en/section/czech-history/the-czech-invasion-of-wilson-city

Revolutie van buitenaf

In 1918 heeft Rusland met het verdrag van Brest-Litovsk heel wat terrein moeten prijsgeven aan de Duitsers. Maar de kansen zijn gekeerd. Duitsland is verslagen en de Duitse legers trekken zich overal terug. Het Rode Leger heeft zich weten handhaven tegen haar Russische tegenstanders en is nu in het tegenoffensief gegaan. Ook de gebieden die vroeger onder de tsaar vielen, willen de bolsjewieken terug. Lenin lanceert het idee van de “revolutie van buitenaf“. De Baltische staten, Wit-Rusland en Polen zijn de eerste slachtoffers van dit offensief.

De Russen slaan al op 22 november 1918 toe in Estland met de inname van de stad Narva. Op kerstdag zijn er op 34 kilometer van de hoofdstad Tallinn. Ook Valga en Tartu worden door het Rode Leger ingenomen. Het Estse leger stopt het Rode offensief over het ganse front tussen 2 en 5 januari 1919. Daarna beginnen de Esten hun tegenoffensief. Op 18 januari 1919 bevrijden ze Narva.

Op 5 januari 1919 nemen de Russen Minsk in en maken een einde aan de volksrepubliek Wit-Rusland. Poolse en Wit-Russische milities nemen de wapens op om de Russen tegen te houden.
Polen en Russen vechten in de eerste week van 1919 om de stad Vilna. De Polen moet afdruipen maar ze hergroeperen hun milities. Dit lijkt nog maar het begin van een open conflict tussen beide partijen.

bron : http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/677301

Spartakusopstand in Berlijn

Het blijft onrustig in Berlijn waar linkse partijen proberen een revolutie te starten naar het grote Russische voorbeeld. Op 30 december 1918 ontstaat de KPD (Kommunistische Partei Deutschlands) uit de Spartakusbund, eerder opgericht door Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg, tevens de voornaamste leiders van de nieuwe partij.
De vlam slaat pas echt in de pan als de regering op 4 januari 1919 de commissaris van Berlijn, Emil Eichhorn, lid van de USPD, ontslaat omdat die had geweigerd op te treden tegen protesterende arbeiders tijdens de kerstdagen.De dag erna organiseren de USPD en de KPD een demonstratie om te protesteren tegen dit ontslag. De oproep om te demonstreren wordt massaal opgevolgd en er verschijnen ook gewapende burgers op de demonstratie. De regering kondigt op 5 januari 1919 de staat van beleg af en de USPD en KPD antwoorden hierop door een oproep tot staking.

Op 8 januari 1919 beveelt kanselier Ebert het Freikorps de opstandige werklui aan te vallen. Het Freikorps bestaat uit getrainde, afgezwaaide soldaten uit de Eerste Wereldoorlog. Zij heroveren vlug de gebarricadeerde straten en gebouwen van waaruit weerstand wordt geboden. Er sterven gedurende de gevechten 156 burgers en 17 soldaten uit het Freikorps.
Op 11 januari 1919 kondigt Gustav Noske, lid van de Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) af dat de revolutionaire Spartacusopstand in Berlijn is neergeslagen.

bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Spartacusopstand


een held voor Canadezen en Duitsers

In een Frans veldhospitaal overlijdt op 28 december 1918 de Canadese soldaat Harry Cochran aan de gevolgen van de verwondingen die hij heeft opgelopen in 1916 tijdens de gevechten bij Sanctuary Wood (Zillebeke). Nadien belandt hij in een Duits krijgsgevangenenkamp, maar kort na de wapenstilstand komt hij vrij.
Wat hem zo uniek maakt, is dat hij de enige geallieerde militair is die een Duitse onderscheiding heeft gekregen, tijdens de oorlog dan nog. Als hij in krijgsgevangenschap zit redt hij het leven van een driejarige Duits meisje dat in een vijver gevallen is. De Beierse minister van oorlog stuurt hem een telegram en Cochran krijgt het Beierse Kruis van Militaire Verdienste 3e klasse.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Wielkopolska opstand breekt uit

Na een patriottische toespraak van minister-president Ignacy Paderewski, tevens beroemd pianist en componist, in het Poolse stadje Poznari, breekt op 27 december 1918 de Grote Poolse Opstand uit tegen Duitsland, soms ook vermeld als de Wielkopolski-opstand.
Diverse militairen en ook veteranen sluiten zich aan bij de opstand. Gelukkig voor hen staat Duitsland op dat ogenblik niet sterk omwille van interne twisten. Op minder dan een maand tijd veroveren de opstandelingen de provincie Pozen, terwijl elders de gevechten verder gaan.
De opstand valt ongeveer samen met de onderhandelingen rond het verdrag van Versailles en beïnvloedt de uitkom;st ervan ernstig : de Polen krijgen een veel grotere regio als grondgebied dan ze op dat ogenblik al veroverd hebben.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

de eerste kerst zonder oorlog

Ook Emiel Selschotter is blij dat er weer kerstmis gevierd kan worden zonder kanongebulder en angst.
We zijn naar de kerstmis geweest in een niet langer verduisterde kerk. Het licht straalde achter al de ramen en viel door de open deur. Kapelaan Cyriel Verschaeve hield een schoon sermoen over de vrede, over de goede wil en over onze plicht tegenover de gesneuvelden die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Hij besluit met de schone spreuk :”Hier liggen hun lijken als zaden in het zand, hoop op de oogst, O Vlaanderenland…”.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Dat de mensen blij waren met de eerste vredevolle kerstmis, mag blijken uit het feit dat ze er speciale borden voor hebben gemaakt.

Kanselarij in Berlijn bezet

In Berlijn bezetten misnoegde mariniers de kanselarij op 23 december 1918, snijden de telefoon af en plaatsen volksvertegenwoordigers onder huisarrest. Het dispuut draait om de uitbetaling van de soldij, De manschappen voelen zich aan het lijntje gehouden.
Kanselier Ebert, eveneens in de kanselarij, beschikt nog over een geheime telefoonlijn en beveelt regeringsgetrouwe troepen, gestationeerd in Kassel, om de kanselarij de volgende ochtend aan te vallen en de aanwezigen te ontzetten.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds