Brand in Balbriggan

In 1920 krijgt de Royal Irish Constabulary, de Ierse politie onder Britse controle, meer en meer te maken met aanvallen van de Irish Repûblican Army. Ze krijgen versterking van de Black-and-Tans, een paramilitaire organisatie met politionele bevoegdheden. Heel vaak gaat het om werkloze Britse militairen die op die manier aan werk geraken.

Op 20 september 1920 stoppen Peter Burke en Michael Burke van de RIC in een pub in Balbriggan om nog iets te drinken na het werk. In de pub komt het tot ruzie waar de lokale politie wordt bijgehaald. Ook enkele leden van de IRA komen toe en het komt tot een vuurgevecht waarbij Peter Burke sterft en zijn broer Michael zwaargewond geraakt.

Om 11 uur ’s avonds stoppen enkele vrachtwagens met meer dan 100 Black-and-Tans in Balbriggan. Ze steken huizen en winkels in brand en getuigen zien hoe de Black-and-Tans al lachend hun brandstichtingen verder zetten. De inwoners van Balbriggan vluchten de velden in. Als ze terugkeren, zie ze dat 49 huizen in vlammen zijn opgegaan. Bovendien zijn twee plaatselijke handelaars, de melkman Sean Gibbons en de barbier Seamus Lawless, zwaar mishandeld en met de bajonet doodgestoken en achtergelaten.

De brandstichting van Balbriggan krijgt internationale aandacht en leidt ook tot een debat in het Britse parlement over de aanpak van ordehandhaving in Ierland

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Sack_of_Balbriggan

de legendarische kolonel Murphy

n de nacht van 4 op 5 augustus 1917 is er fel gevochten om de Kantijnebossen, ergens in de richting van Zillebeke. Onderpastoor Van Walleghem hoort met bijzonder veel lof spreken over een Ierse kolonel die bij zijn troepen de onkwetsbare wordt genoemd. De auteur heeft het over “kolonel Morhy” maar het zou ook Murphy kunnen zijn.

Voor de aanvallen en te midden van de gruwelijkste bombardementen staat deze Morhy samen met een sergeant-majoor boven op de borstwering, al pijprokend zijn orders te schrijven, want in het helse lawaai kon men elkaar toch niet horen. Daarna trok hij ten aanval en was de enige officier van zijn bataljon die terugkeerde.

Een andere keer zat hij te observeren in een boom. Hij werd opgemerkt door de Duitsers, die hem tevergeefs beschoten. Dan schoten ze met shrapnels naar hem : de tak waarop hij zat, brak af en Morhy viel op de grond. Kalm veegde hij de aarde van zijn kleding en vertrok op zijn gemakt.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

6009017270_bd30a421f0_b

Paasopstand in Ierland

Tijdens de eerste wereldoorlog ligt de strijd om onafhankelijkheid bijna overal stil. Australië en Canada maken wel van hun militaire positie gebruik om meer zelfstandigheid te eisen, maar in India legt Mohandas (Mahatma) Gandhi de strijd eenvoudig stil. Sterker nog : hij helpt  bij de rekrutering van Indiase soldaten voor de geallieerden. In Ierland daarentegen zien een aantal onafhankelijkheidsstrijders nu hun kans schoon om in opstand te komen.

Het was de bedoeling geweest dat Ierland gedeeltelijk zelfbestuur zou krijgen, de zogeheten Home Rule, maar dit werd vanwege de oorlog uitgesteld. Niettemin nemen duizenden Ierse jongemannen dienst in het Britse leger en 50.000 Ieren sterven in de loopgraven. Toch zijn lang niet alle Ieren overtuigd van de goede bedoelingen van de Engelsen. De Ierse leider Roger Casement treedt zelfs in onderhandeling met Duitsland. Hij vraagt om een invasie of wapens. Dat eerste durven de Duitsers niet aan, wapens worden wel gestuurd op een als neutraal Noors koopvaardijschip, de Aud, uitgedoste Duitse boot. Casement, die bang is dat de opstand zal mislukken, probeert de boot nog tegen te houden. Helaas legt de Aud aan in de verkeerde haven en als de Engelsen het schip aanhouden, gooien de “Noren” hun lading overboord. Toch is er een groep die de opstand wel wil doorzetten. Zeven mannen nemen de verantwoordelijkheid op zich om die te organiseren.

Op paasmaandag 1916 komen de Irish Volunteers in actie, maar ook nu gaat er van alles mis. Van de 10.000 mannen die aangesloten zijn bij de Volunteers, komen er maar 1.600 opdagen. Een poging om het Dublin Castle te veroveren, mislukt doordat de opstabndelingen zich hebben laten tegenhouden door één politieman, hoewel het kasteel wegens de paasvakantie nauwelijks bezet is. Het hoofdpostkantoor in O’Connel Street wordt al gauw het hoofdkwartier van de opstandelingen.Maar de Engelsen hebben ’s avonds al versterkingen naar Dublin gestuurd en de staat van beleg afgekondigd. Op donderdag arriveren nog eens 12.000 Britse militairen. De Engelsen laten zelfs een kanonneerboot, de Helga, aanrukken om de opstandelingen te beschieten terwijl de Ierse tegenstanders zelfs niet over één machinegeweer beschikken. De strijd is kort, bloederig en verwoestend. Uiteindelijk geeft Padaig Pearse zich namens de rebellen over.

De Britten arresteren zo’n 3.000 mannen van wie er 1.800 achter de Engelse tralies verdwijnen en er 100 ter dood worden veroordeeld. Onder de geëxecuteerden bevinden zich Pearse en Casement. Ook Eamon de Valera wordt ter door veroordeeld, maar vanwege zijn Amerikaanse staatsburgerschap niet geëxecuteerd. Hij zou later drie keer president van Ierland worden.

De Paasopstand is een grote mislukking, de rebellen worden door de meeste Ieren veracht. Maar de hardvochtige afrekeningen van de Britten doen uiteindelijk de stemming omslaan. De Paasopstand wordt nu herdacht als een van de belangrijkste gebeurtenissen uit de Ierse geschiedenis.

bron : Roel Tanja – een korte geschiedenis van de eerste wereldoorlog, BBNC uitgevers

PaasopstandDublin1916.jpg