Bevrijding van Jelgava

Tussen 15 en 21 november 1919 vecht het Letse leger om de stad Jelgava te bevrijden van het West-Russische leger, dat samenwerkt met de Duitse Weimarrepubliek. Daarnaast moeten ze ook vechten tegen de Ijzeren Divisie onder leiding van Joseph Bishof.

Op 14 november 1919 lanceren de Letten een aanval op eenheden van het West-Russische leger langs de linkeroever van de Lielupe en verdrijven de Russen uit Melluzi en Asari . Ook soldaten van de Ijzeren divisie worden gedwongen hun posities bij de Misa rivier te verlaten. Op 15 november rukken de Letten op richting Jelgava.

Op 17 november 1919 arriveert generaal Walter von Eberhardt in Jelgava om het bevel te voeren over het West-Russische leger in plaats van BermontAvalov.  De Duitsers zijn van plan om de aanval van het Letse leger op Jelgava af te weren tot ze versterkingen krijgen waardoor ze betere voorwaarden hopen af te dwingen voor de staakt-het- vurenonderhandelingen . Ze maken zich op voor een tegenaanval, maar een guerillaregiment onder bevel van kapitein Aparniek valt hen in de rug aan.

Op de ochtend van 18 november 1919 vallen de Letten vanuit Valgunde over de bevroren Lielupe bij Mislava een Russische troep aan onder bevel van Kupchinsky. Daarop beveelt de commandant van de IJzeren divisie om de reserveposities in Ozolnieki te verlaten en vanuit Jelgava een tegenaanval te doen. Die tegenaanval wordt begeleid door een pantsertrein en vliegtuigen en brengt de Duitsers over de rivier Iecava. Tegen de middag kunnen de Letten het front stabiliseren en de vijandelijke aanval stoppen.

Op de avond van 18 november zendt generaal Eberhardt het volgende telegram naar de opperbevelhebber van de Letse strijdkrachten , Janis Balodis , op de radio: “Het westerse leger van Rusland is gepasseerd onder Duitse bescherming.  Ik heb haar commando overgenomen.  Geef me alstublieft de toestemming via de radio in de nacht van 19 op 20 om een staakt-het-vuren te beginnen.”. De leiding van het leger, met instemming van de premier van de Republiek Letland Kārlis Ulmanis, laat deze telegram onbeantwoord omdat zij geloven dat Jelgava sneller met wapens zal worden bevrijd dan met onderhandelingen.

In de nacht van 21 november 1919 lanceert het Letse Leger een operatie tegen de Ijzeren divisie en het Freikorps Roßbach, die een verdedigingslinie langs de Iecava-rivier hebben opgezet.

Na een hevig gevecht rond het middaguur steken de Letten de Iecava over. Er volgen nog hevige gevechten met de Duitsers rond het station van Jelgava. Uiteindelijk besluit de Ijzeren divisie Jelgava op te geven. In de dagen die volgen, zijn er nog kleine botsingen tussen de voorhoede van het aanvallende Letse leger en de vijandelijke achterhoede. 

Bron met dank aan Google translate
https://lv.m.wikipedia.org/wiki/Jelgavas_atbrīvošana_(1919)

Tot mijn spijt zijn er zeer weinig foto’s te vinden over deze periode van Jelgava. Ik beperk me daarom tot een foto die Letse soldaten toont in de loopgraven rond Riga.

Orel-Koersk operatie

Tot oktober 1919 lijkt het erop dat de Witte legers succesvol zijn in hun opmars naar Moskou. Je kan de voorgeschiedenis lezen in dit artikel. In september 1919 slaan de Witte legers een tegenoffensief van het Rode leger bij Kharkov af en hernemen hun opmars naar Moskou met de inname van grote steden zoals Koersk, Orel en Toela.

Het Rode leger stuurt versterkingen naar het front nabij Orel onder leiding van generaal Yegorov. Met die versterkingen komen ze in de Orel sector aan een totaal van 52.000 infanteristen, meer dan 7.000 cavaleristen, 278 kanonnen, 1.119 machinegeweren. Daarmee hebben ze een numerieke superioriteit van 3 tegen 1 ten opzichte van de Witten.

Op 11 oktober 1919 begint het Rode leger aan het offensief. De Witten reageren onmiddellijk en op 13 oktober 1919 nemen ze Orel in. Dit is het meest noordelijke punt dat het Witte leger kan bereiken. Daarmee staat het op 330 kilometer van Moskou en dichter zullen de Witten niet meer geraken. Yegorov stuurt zijn Rode schoktroepen diep in de linies van de Witten en op 15 oktober nemen ze Kromy in. Dan beginnen de Witten aan defensieve gevechten om hun linies te herstellen. Op 20 oktober zijn ze echter verplicht Orel weer te verlaten.

Daarmee zijn de gevechten nog niet ten einde. Op 24 oktober nemen de Witten Kromy weer in dat ze op 27 oktober weer aan de Roden verliezen. Op 3 november 1919 nemen de Roden Livny in, waarmee ze de Witten weer meer naar het zuiden hebben teruggedrongen. Het Rode leger is nog niet aan het einde van het offensief en stelt een volgend doel voorop : Koersk !

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Orel–Kursk_operation

Onderstaande schilderij toont de inname van Orel door het Rode leger.

Op naar Moskou

In Rusland woedt de burgeroorlog nog in alle hevigheid in juli 1919. Luitenant-generaal Anton Denikin vaardigt Richtlijn nr 08878 uit (ook bekend als de Moskou richtlijn) op 3 juli 1919 in Tsaritsyn. De richtlijn legt Moskou vast als operationeel en tactisch doel van de Witte legers. Als ze de hoofdstad van de Sovjetrepubliek veroveren, hopen ze daarmee ook deze Sovjetrepubliek op de knieën te krijgen.

In het begin van juli 1919 staan de Witte legers er goed voor aan het zuidelijk front. Hier zijn er heel wat opstanden gaande tegen de Rode terreur. Een gevolg daarvan is dat het Rode leger in de achterhoede enkel de steden en wat grotere gebieden controleert. De rest valt onder controle van opstandelingen die de Witte legers gunstig genegen zijn.

De Witte legers rukken op naar het noorden richting Moskou maar krijgen vanaf half juli te maken met Rode tegenaanvallen. Die volstaan om de Witte opmars naar Moskou te stoppen. In het westen en het zuidwesten hebben de Witten wel nog succes. Ze veroveren Poltava op 31 juli en ze brengen de Rode legers een nederlaag toe in Tavria en het westen van Yekaterinoslav. Eind juli zijn de witten al opgerukt tot de lijn Verkhnodniprovsk Nikopol Dnjepr rivier.

In het oosten neemt het Kaukasische leger van generaal Wrangel Kamyshin in op 28 juli 1919 en rukt verder naar het noorden op. Een divisie kozakken steekt de Wolga over en legt een groot bruggenhoofd in de regio van Tsaritsyn. Het leger aan de Don daarentegen moet zich verdedigen tegen Rode tegenoffensieven en verliest Liski en Balashov.

Het ganse offensief zal nog duren tot begin oktober 1919. Daarna nemen de Rode legers definitief de overhand.

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Advance_on_Moscow_(1919)

Operatie Kharkov

Tegen de tweede helft van juni 1919 komen de belangrijkste krachten van het Witte leger onder leiding van generaal May-Mayevsky in de buurt van Kharkov, bezet door het Rode Leger en begint zich voor te bereiden op de aanval. De belangrijkste aanval op de stad werd ontwikkeld door de troepen van het 1e legerkorps van generaal Kutepov uit het zuiden en zuidoosten.

Vanaf 20 juni 1919 beginnen gevechten in de buurt van de stations van Losevo en vervolgens in het gebied van de Parovozostroitelny Plant aan de rand van de stad . Het Rode leger neemt stellingen in nabij Osnova Station en slaat verschillende aanvallen af. Een cruciale rol bij het doorbreken van de verdediging van Charkov wordt gespeeld door de -eenheden onder het commando van kolonel Turkul , per spoor overgebracht naar Charkov. Op 23 juni 1919 nemen zijn soldaten het station Kharkov-Levada in, steken de rivier Kharkov over en betreden zo het centrale gedeelte van de stad. Op 24 en 25 juni zijn er nog hevige gevechten in het centrum. Maar dan is het afgelopen : Kharkov is in handen van het Witte leger.

Met de inname van Kharkov heeft het Witte leger een belangrijk strategisch punt van het Rode leger afgenomen. De weg naar Kursk en Moskou ligt nu open. Daarnaast hebben de Witten een hele voorraad aan wapens in beslag kunnen nemen : gepantserde wagens, gepantserde treinen, machinegeweren en munitie.

bron : https://ru.wikipedia.org/wiki/OperatieKharkhov_1919)

In de onderstaande kaart is Kharkhov in het geel gemarkeerd.

de slag om Cesis

Letland verklaart zich einde 1918 onafhankelijk , maar kan zich niet verdedigen tegen de Letse Rode wacht die door de Russische bolsjewieken worden gesteund . De bolsjewieken veroveren Riga op 4 januari 1919 en rukken verder op naar Oost-Pruisen . Door deze dreiging neemt de Letse parlementaire regering contact op met de Duitse regering. Een verenigde strijdkracht onder von der Goltz wordt opgericht, samengesteld uit Duitse reguliere eenheden, vrijkorpsen, het Baltische nationale leger, Letse en tsaristische Russische troepen. De gevechten met het Rode leger gaat door tot maart 1919.

Als de Rode dreiging is afgewend, komen de tegenstellingen tussen Duitsers en Letten weer scherper naar voren. Na een militaire coup grijpen de Duits-Balten de macht en veroveren op 22 mei 1919 de stad Riga. De Baltische Landeswehr, voornamelijk bestaande uit Duitse soldaten en Duitstalige Letten (of Balten), vallen Esten en Letten aan op 5 juni 1919 en veroveren de stad Cesis (Wenden in het Duits). Op 10 juni wordt er een wapenstilstand van kracht tussen de Baltische Landeswehr enerzijds en de Esten en Letten anderzijds. Op 19 juni zijn de onderhandelingen spaak gelopen. De Baltische Landeswehr trekt terug ten aanval richting Valmiera. Op 21 juni 1919 is het echter duidelijk dat deze aanval op een mislukking is uitgedraaid. Esten en Letten nemen het initiatief over en slagen erin om Riga te veroveren en op 3 juli 1919 de Letse regering terug te installeren.

Met de nederlaag in de Slag om Cesis heeft de Duits-Baltische minderheid haar machtspositie verloren. Verdere steun van Duitsland is niet meer te verwachten na de ondertekening van het Verdrag van Versailles. Het Baltische nationale comité besloot samen te werken in de Letse parlementaire staat.
De Letten en de Esten hebben hun staat behouden en behalen een symbolische nationale overwinning op de Duits-Baltische minderheid. De 23e juni is nog steeds de nationale dag van de staat in Estland.

bron : https://de.wikipedia.org/wiki/Schlacht_von_Wenden

muiterij op de zwarte zee

In juni 1918 worden er al Britse, Amerikaanse en Frane troepen gestuurd naar Rusland om aan de kant van de contrarevolutionairen te vechten tegen de bolsjewieken. Een deel van de Franse vloot belandt zo aan de Zwarte Zee.

Als de wapenstilstand is getekend, stellen heel wat Franse matrozen zich de vraag wat ze in Rusland doen. Ze zijn de oorlog beu en nu de oorlog met Duitsland gedaan is, hebben ze geen zin in een nieuwe oorlog verzeild te geraken. In plaats van tegen de Russische bolsjewieken te vechten, willen ze naar huis. In februari en maart 1919 verschijnen de eerste tekenen van deze oorlogsmoeheid en weigeren matrozen hun dagelijkse corvee te doen.

In april 1919 worden de acties van de matrozen harder en zijn ze beter georganiseerd en vooral talrijker om hun bevelen te weigeren. Van 19 tot 21 april 1919 is er muiterij op de Franse schepen aangemeerd in Sebastopol. Van 26 tot 28 april slaat de muiterij over naar schepen die voor anker liggen in Odessa. Het is vooral na de arrestatie van hoofdmechanieker André Marty dat de muiterij aan kracht wint. De matrozen hijsen de rode vlag en zingen de internationale. Soldatenraden worden samengesteld en onderhandelen met de commandanten van de schepen. Die worden vaak beledigd en onder druk gezet, maar nergens wordt er tegen officieren geweld gebruikt. Uiteindelijk krijgen de muiters de toezegging dat de schepen eerst naar Constantinopel varen en daarna naar Frankrijk. Er zullen ook geen sancties tegen de muiters komen.

Eenmaal terug in Frankrijk worden er ondanks de beloftes toch straffen uitgesproken tegen een honderdtal muiters. Die gevangenisstraffen worden in 1922 teniet gedaan door aan algemene amnestie.

bron : https://matthieulepine.wordpress.com/2014/08/12/ils-ont-eu-le-courage-de-dire-non-les-mutins-de-la-mer-noire-1919/

slag van Bereza Kartuska

Polen is één van de nieuwe staten waarvan de grenzen nog niet definitief zijn bepaald door de vredesconferentie in Parijs. De Polen willen zoveel mogelijk historisch Pools grondgebied veroveren en kijken daarbij vooral ten oosten van Warschau. Terzelfdertijd willen de bolsjewieken hun revolutie naar het westen brengen om de communisten in Duitsland te steunen. Het is dan ook een kwestie van tijd voor beide partijen met mekaar slaags raken.

Vaak wordt 14 februari 1919 gezien als de startdatum voor de Pools-Russiche oorlog van 1919-1920. Dan vindt een eerste schermutseling plaats in Bereza Kartuska tussen Poolse soldaten en soldaten van het Rode Leger. De Polen halen de bovenhand en verjagen de Russen. In 1920 vindt de 2e slag om Bereza Kartuska plaats.

bron : https:://en.wikipedia.org/wiki/Batle_of_Bereza_Kartuska