slag van Bereza Kartuska

Polen is één van de nieuwe staten waarvan de grenzen nog niet definitief zijn bepaald door de vredesconferentie in Parijs. De Polen willen zoveel mogelijk historisch Pools grondgebied veroveren en kijken daarbij vooral ten oosten van Warschau. Terzelfdertijd willen de bolsjewieken hun revolutie naar het westen brengen om de communisten in Duitsland te steunen. Het is dan ook een kwestie van tijd voor beide partijen met mekaar slaags raken.

Vaak wordt 14 februari 1919 gezien als de startdatum voor de Pools-Russiche oorlog van 1919-1920. Dan vindt een eerste schermutseling plaats in Bereza Kartuska tussen Poolse soldaten en soldaten van het Rode Leger. De Polen halen de bovenhand en verjagen de Russen. In 1920 vindt de 2e slag om Bereza Kartuska plaats.

bron : https:://en.wikipedia.org/wiki/Batle_of_Bereza_Kartuska

 

De slag om Paju

Op 31 januari 1919 wordt er hevig gevochten om Paju tussen Esten en Finnen aan de ene kant en Sovjettroepen en Litouwse bondgenoten aan de andere kant. De Esten zijn al de ganse maand januari 1919 bezig met tegenaanvallen tegen de oprukkende Sovjetsoldaten die de revolutie westwaarts willen brengen.

Voor de bevrijding van Valga is het noodzakelijk dat de Esten eerst Paju innemen. Estse partizanen doen al een eerste poging op 30 januari maar ze worden door de Litouwers verdreven. Op 31 januari doet een bataljon van 300 soldaten onder leiding van Julius Kuperjanov een tweede poging. Tegenover hen staan 1200 Litouwers die kunnen rekenen op ondersteuning van Sovjetsoldaten. Bij de aanval raakt Kuperjanov zwaar gewond. Enkele uren later komt er versterking voor de Esten. 380 Finse vrijwilligers lanceren een nieuwe aanval op de Litouwse stellingen. Het komt tot lijf aan lijf gevechten waarbij de Esten en Finnen tenslotte de bovenhand halen.

Op 1 februari marcheren de Esten Valga binnen zonder enige weerstand. Op 2 februari overlijdt Julius Kuperjanov aan zijn verwondingen.

Onderstaande schilderij is van Maximilian Maksolly.

Bron : https://en.m.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Paju

Opstand in Khotyn

Khotyn is gelegen in Bessarabië en maakte sinds het verdrag van Boekarest (1812) deel uit van het Russische rijk. In 1917 bezetten Oostenrijks-Hongaarse soldaten de regio maar na de nederlaag van de Centrale machten, had Roemenië op 10 november 1918 Bessarabië bezet en geannexeerd, omdat er historische banden waren met de Roemeense streek Moldavië.

 Het merendeel van de bevolking van Khotyn is echter Oekraïens en ze beschouwen de Oekraiënse republiek net over de Dnjestr als hun echte vaderland. Op 23 januari 1919 nemen de inwoners van Khotyn de wapens op tegen de Roemeense bezetters. Ze slagen er ook in de Roemeense generaal Stan Poetas te doden. Als het Roemeense leger versterkingen laat aanrukken, kunnen de rebellen niet lang stand houden. Op 1 februari 1919 is het gedaan met de opstand. De rebellen vluchten de Dnjestr over om bescherming te zoeken in Oekraïne.

Op de kaart hieronder zie je hoe complex de situatie is in 1919. Er wordt voortdurend gevochten om controle te krijgen over de voormalige gebieden van het Duitse, Oostanrijks-Hogaarse en Russische rijk.

bronnen : en.wikipedia.org/wiki/Khotin_Uprising

wikivisually.com/wiki/Khotin_Uprising

 

Revolutie van buitenaf

In 1918 heeft Rusland met het verdrag van Brest-Litovsk heel wat terrein moeten prijsgeven aan de Duitsers. Maar de kansen zijn gekeerd. Duitsland is verslagen en de Duitse legers trekken zich overal terug. Het Rode Leger heeft zich weten handhaven tegen haar Russische tegenstanders en is nu in het tegenoffensief gegaan. Ook de gebieden die vroeger onder de tsaar vielen, willen de bolsjewieken terug. Lenin lanceert het idee van de “revolutie van buitenaf“. De Baltische staten, Wit-Rusland en Polen zijn de eerste slachtoffers van dit offensief.

De Russen slaan al op 22 november 1918 toe in Estland met de inname van de stad Narva. Op kerstdag zijn er op 34 kilometer van de hoofdstad Tallinn. Ook Valga en Tartu worden door het Rode Leger ingenomen. Het Estse leger stopt het Rode offensief over het ganse front tussen 2 en 5 januari 1919. Daarna beginnen de Esten hun tegenoffensief. Op 18 januari 1919 bevrijden ze Narva.

Op 5 januari 1919 nemen de Russen Minsk in en maken een einde aan de volksrepubliek Wit-Rusland. Poolse en Wit-Russische milities nemen de wapens op om de Russen tegen te houden.
Polen en Russen vechten in de eerste week van 1919 om de stad Vilna. De Polen moet afdruipen maar ze hergroeperen hun milities. Dit lijkt nog maar het begin van een open conflict tussen beide partijen.

bron : http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/677301

Fransen landen in Odessa

Ruim een maand na de wapenstilstand landen Franse troepen op 18 december 1918 in de Russische havenstad Odessa. Ook andere geallieerde troepen trekken naar deze regio.

De twee voornaamste doelstellingen van de operatie zijn steun aan het Tsjecho-Slovaakse Legioen, vooral levering van wapens en munitie, en ondersteuning van pro-tsaristische , anti-bolsjewistische troepen, het zogenaamde Witte Leger.

In 1920 trekken de geallieerden zich terug. Het Tsjecho-Slovaakse Legioen is dan al geëvacueerd en in de thuislanden ontbreekt publieke steun voor de acties. Alleen de Japanse troepen blijven langer, op sommige plaatsen zelfs tot in 1925

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Letland wordt een Sovjetrepubliek

Met de politieke en militaire steun van Lenin roep Letland zich op 17 december 1918 uit tot de Letse Socialistische Sovjetrepubliek. Met de hulp van het Rode Leger slaagt men erin om de bestaande voorlopige Letse regering van Karlis Ulmanis terug te dringen naar het gebied rond de stad Liepaja.

De nieuwe regering voert in de rest van het land communistische hervormingen door, maar zal niet lang aan de macht blijven. Bijgestaan door de geallieerden herovert de regering Ulmanis in 1919 al een flink deel van het land. In 1920 is het verhaal van de Letse Socialistische Sovjectrepubliek over en uit.

De geschiedenis herhaalt zich : in de periode 1940-1991 duikt de naam Letse Socialistische Sovjetrepubliek opnieuw op, nu in het kader van de Sovjet-Unie.

bron : oorlogskalender 2014-2018

Georgisch-Armeense oorlog

De wereldoorlog is nog maar net voorbij of er barst al een nieuw conflict uit. Op 7 december 1918 begint de Georgisch-Armeense oorlog. Na de vrede van Mudros (30 oktober 1918) trekken de Ottomaanse troepen zich terug uit het grensgebied van Georgië en Armenië. De Georgiërs claimen enkele districten waar de Armeniërs in de meerderheid zijn, onder meer Lori, Bortschalo en Akhalkalak

De Armeniërs laten dat niet over hun kant gaan en er volgt een grensoorlog. Die duurt tot 31 december 1918, wanneer Groot-Brittannië erin slaagt een wapenstilstand te bereiken. Erg lang kunnen de beide landen niet van de onderlingen vrede genieten, want Rusland grijpt de macht : in december 1920 in Armenië en in april 1921 in Georgië.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Onderstaande foto toont Armeense cavaleristen.