schoten op de 11-juli-viering in Antwerpen

Jan De Vos, de liberale burgemeester van Antwerpen, heeft samenscholingen op 11 juli verboden. Desondanks komen op 11 juli 1920 ongeveer 30.000 Vlamingen samen in Borgerhout voor een niet-geautoriseerde Guldensporenviering. Na de manifestatie begeven een groot aantal van hen zich naar het centrum van Antwerpen.
Burgemeester De Vos trekt zich wegens ziekte enkele uren terug en geeft in tussentijd eerste schepen Louis Strauss het bevel over de politie. Als Strauss de opdracht geeft om de Vlaamse Leeuw-vlaggen van de betogers in beslag te nemen, komt het tot schermutselingen.
Herman Van den Reeck probeert te verhinderen dat de vlag van een groep meisjes wordt afgenomen, maar een politieman schiet lukraak in de menigte, waardoor Van den Reeck vanop korte afstand wordt getroffen. De kogel dringt binnen via de bovenarm en doorboort beide longen.
Van den Reeck wordt pas naar het Sint-Elisabeth-ziekenhuis overgebracht nadat hij drie kwartier in het politiebureau heeft gelegen en onder dwang een schuldbekentenis heeft ondertekend. De volgende dag bezwijkt hij aan zijn verwondingen.

De begrafenis van Herman Van den Reeck op 17 juli 1920 vindt plaats met groot eerbetoon en werd massaal bijgewoond door flaminganten van uiteenlopende strekking, onder wie Camille Huysmans, Herman Van Puymbrouck, Berten Pil, Alfons Van de Perre en Staf De Clercq.
De maanden na zijn dood verschenen verscheidene hommages aan Van den Reeck in boeken en tijdschriften.

Herman Van den Reeck schreef voor het activistische tijdschift “de goedendag” en was daarnaast ook links-radicaal. Zijn afkeer voor de Franstalige bourgeoisie had voor Van den Reeck ook te maken met de ontvoogding van de Vlaamse werkman.

bron : http://nl.wikisage.org/wiki/Herman_Van_den_Reeck

Herman Van den Reeck

De Grieken gaan in de aanval

Het Griekse leger overschrijdt op 22 juni 1920 de Milne lijn. Deze Milne lijn is de demarcatielijn tussen Griekenland en Turkije, vastgelegd in Parijs. Het overschrijden van deze lijn gebeurt overigens met medeweten en goedkeuring van de geallieerden. Op bepaalde plaatsen krijgen de Grieken ook actieve ondersteuning van het Britse leger zoals bij de inname van havensteden aan de zee van Marmara. Om de situatie nog wat complexer te maken, krijgen de Grieken ook steun van Ottomaanse ordetroepen (Kuvâ-i İnzibâtiyye ) die tegen de Turkse nationalisten strijden.

In feite is het Grieks zomeroffensief al voorafgegaan door gevechten tussen de Ottomaanse ordediensten en Turkse nationalisten waarbij de Britten de kant van de Ottomanen kiezen. Er zijn op 16 en 17 juni 1920 Britse bombardementen op Turkse posities in Izmit ter ondersteuning van de Ottomaanse ordetroepen.

Omdat er geen vorderingen zijn, besluiten de Britten het Griekse leger te hulp te roepen. Op 22 juni 1920 start het Griekse zomeroffensief. Britten en Grieken nemen volgende steden in : Akhisar (22 juni); Kırkağaç, Soma en Salihli (24 juni); Alaşehir (25 juni); Kula (28 juni); Balıkesir (30 juni); Bandırma, Kirmasti and Karacabey (2 juli); Nazilli (3 juli); Gemlik en Mudanya (6 juli); Bursa (8 juli); Karamürsel (11 juli); İznik (12 juli); Gediz en Ulubey (28 augustus); Uşak (29 augustus); Simav (3 september).

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Greek_Summer_Offensive_(1920)

De Polen wijken terug

In 1919 wordt de onafhankelijke natie Polen terug opgericht nadat Polen in 1795 verdeeld werd onder Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Rusland. Omdat de onderhandelingen tussen de geallieerden en de overwonnen Centrale machten nog niet is afgerond, zijn de grenzen in Oost-Europa onzeker. En dus trekken de Polen samen met de Oekraïners ten strijde tegen Rusland dat verscheurd is door de burgeroorlog.

Op 7 mei 1920 trekken de Polen Kiev binnen. Daarmee is Polen op zijn grootste. Op 24 mei 1920 stoten Pools-Oekraiënse strijdkrachten op de bolsjewistische cavalerie van Semjon Boedjonny. Twee dagen later start Boedjonny gevechten ten zuiden van Kiev die een week aanhouden. De Russen worden teruggeslagen, maar op 3 juni 1920 begint er een nieuw Russisch offensief ten noorden van Kiev. De cavalerie van Boedjonny blijft inbeuken op de Poolse posities tot de Polen zich noodgedwongen terugtrekken. Op 13 juni 1920 evacueren ze Kiev. Omdat het Rode leger niet voldoende verkenningen uitvoert en communicatie tussen hun verschillende legerafdelingen te wensen overlaat, slagen Polen en Oekraiëners erin zich ordelijk terug te trekken.

Zoals de kaart hieronder laat zien, is de druk van het Rode leger zo groot dat de Polen tegen augustus 1920 een zeer groot gebied zullen verliezen.

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Kiev_Offensive_(1920)

het verdrag van Trianon

Op 4 juli 1920 ondertekenen vertegenwoordigers van de Hongaarse regering het verdrag met de geallieerden. Het verdrag is genoemd naar het paleis “Grand Trianon”, gelegen in Versailles. Eerder zijn daar la verdragen ondertekend met Duitsland, Oostenrijk en Bulgarije. En nu is dus Hongarije aan de beurt.

Voor de Hongaarse degelatie onder leiding van graaf Albert Apponyi is het een bittere pil. Hongarije wordt gereduceerd tot 29% van zijn grondgebied. Het verloren grondgebied gaat naar Roemenië, Tsjechoslowakije, Joegoslavië en Oostenrijk. In die gebieden zijn de Hongaren niet in de meerderheid, maar er wonen nu wel aanzienlijke Hongaarse minderheden in andere landen. Het totaal wordt geraamd op 3,3 miljoen Hongaren die niet meer in eigen land wonen.

Met het verlies van grondgebied verliest Hongarije het merendeel van zijn mijnen, bossen en bronnen van ruwe materialen. Ook het spoorwegennetwerk wordt lamgelegd door het feit dat de nieuwe grenzen systematisch de verbindingslijnen tussen de grote steden doorkruisen. Voortaan kan men alleen via Boedapest van de ene stad naar de andere sporen wat de binnenlandse transportkosten van mensen en goederen aanzienlijk verhoogt. Met Fiume verliest Hongarije zijn enige zeehaven , waardoor de uitvoer naar het buitenland veel duurder wordt. Bovendien neemt de werkloosheid zorgwekkend toe: niet alleen door de ontslagen soldaten maar ook door de toevloed van honderdduizenden Hongaarse vluchtelingen die de etnische zuiveringen in de omringende nieuwe staten willen ontvluchten. De zware schadeloosstelling die het land aan de overwinnaars moet betalen, maakt het onmogelijk om een financieel gezond beleid te voeren.

Net zoals men in Duitsland spreekt over het “dictaat van Versailles” zal de term “dictaat van Trianon” door alle Hongaarse partijen gebruikt worden. Hongaarse politici proberen de grenzen van weleer te herstellen en krijgen daarvoor gehoor bij Oostenrijk, Duitsland en Italië.

bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_Trianon

het Nicolaïevsk incident

Nicolaïevsk is een stadje gelegen aan de Amour, een rivier vlakbij de Russisch-Chinese grens. Vanaf september 1918 zijn er Japanse soldaten gelegerd nadat de Japanse regering de Russische burgeroorlog aangrijpt als reden om in te grijpen in het oude Tsaristische rijk.

Begin 1920 is de Japanse aanwezigheid uitgegroeid tot 450 burgers en 350 soldaten. Het Witte leger telt 300 soldaten en de meerderheid van de 15.000 inwoners zijn Russische burgers. In januari 1920 arriveert Yakov Triapitsin, een vage bondgenoot van het Rode leger, met 4.000 soldaten. De Japanners beseffen maar al te goed dat ze in de minderheid zijn en laten toe dat Triapitsin en zijn soldaten de stad binnenkomen met witte vlaggen. In februari laat Triapitsin alle soldaten van het Witte leger arresteren en executeren. In maart 1920 volgt er een ultimatum aan de Japanse soldaten die gesommeerd worden hun wapens neer te leggen. Voor de Japanse erecode is zoiets onaanvaardbaar en de Japanners gaan op 12 maart 1920 in de tegenaanval. Heel wat Japanners sneuvelen en de rest geeft zich over na overleg met het Japanse opperbevel. Triapitsin wreekt zich, laat alle overlevende Japanse soldaten executeren en een groot deel van de Japanse burgers. Daarna volgt een periode van wekenlanger terreur.

Op 25 mei 1920 zijn er geruchten dat een Japans regiment de stad nadert. Triapitsin geeft bevel om alle resterende inwoners, Japanners en Russen te vermoorden en neemt dan de vlucht. Op 3 juni 1920 komen de Japanse soldaten in Nicolaïevsk aan en ziet tot hun ontzetting welke slachtpartij heeft plaatsgehad. De Japanse regering protesteert bij de Bolsjewistische regering. DIe laat Triapitsin arresteren en op 9 juli 1920 terechstellen.

bronnen
https://fr.wikipedia.org/wiki/Incident_de_Nikola%C3%AFevsk
https://medium.com/@eiselmazard/1920-the-other-russo-japanese-war-70deb2972c42

Polen nemen Kiev in

Polen nemen Kiev in

De Oekraïne is in 1920 in verschillende delen versnipperd. Ieder deel kent zijn eigen heer en meester : het witte leger onder Denikin, het Rode leger, het anarchistische partisanenleger van Makhno, het Roemeense leger. De officiële regering van Oekraïne onder Symon Petliura heeft enkel een klein deel in handen dat grenst aan Polen. Dat brengt de Polen onder leiding van Pilsudski ertoe met Petliura te onderhandelen en samen te strijde te trekken tegen het Rode leger. Ze bereiken een overeenkomst met het verdrag van Warschau op 21 april 1920. Op 24 april beginnen 65.000 Poolse en 15.000 Oekraiënse militairen met een offensief richting Kiev. Ze veroveren Zjytomyr op 25 april. Een andere Poolse kolonne rukt gelijktijdig op naar Vinnitsa. Het Rode leger trekt zich ordelijk terug.

Op 7 mei 1920 trekken Polen en Oekraïners Kiev binnen. Op 9 mei houden de Polen een overwinningsparade (zie fotot hierboven) . Daarna trekken ze zich terug en dragen alle autoriteit over aan de Oekraïense militairen. Hieronder staat een kaart die aangeeft welk groot gebied de Polen controleerden begin mei 1920.

onrustige eerste mei in Parijs

Na de oorlog is de levensduurte in Frankrijk sterk toegenomen. In 1919 breken er dan ook stakingen uit bij het openbaar vervoer, het treinpersoneel, de ambtenaren. In februari 1920 start een staking bij de SNCF (Société National des Chemins de Fer – Franse spoorwegen) die maanden aanslepen. Het is dan ook in een gespannen sfeer dat de eerste mei in Parijs gevierd wordt in 1920. Politieagenten en militairen bewaken strategische plaatsen in de Franse hoofdstad. Zij kunnen niet verhinderen dat er rellen uitbreken die verschillende gewonden en twee doden eisen.

bron
https://actu.fr/ile-de-france/paris_75056/il-100-ans-premier-mai-violent-paris_33372730.html

eerste zitting van het Turks parlement

Terwijl de geallieerden in San Remo bijeen zitten om het Ottomaanse rijk onderling te verdelen (lees meer op deze pagina) , zitten de Turken niet stil. Op 23 april 1920 komt het parlement voor de eerste keer in Ankara samen. Dit parlement krijgt de naam “Grote Nationale Assemblee van Turkije” (in het Turks : Türkiye Büyük Millet Meclisi) . De Assemblee verklaart zich de vertegenwoordiger van de Turkse natie en kent bijzondere machten toe aan Kemal Atatürk. De sultan blijft passief. De Britten, die aanwezig zijn in Constantinopel, arresteren ministers en notabelen. Hierdoor wordt de facto de parlementaire kamer in Constantinopel opgeheven. De Turkse vrijheidsoorlog gaat een nieuwe fase in.

bronnen
https://fr.wikipedia.org/wiki/Avril_1920
https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_National_Assembly_of_Turkey


Conferentie in San Remo

In Italië vindt er een conferentie plaats te San Remo vanaf 19 tot 26 april 1920. Het is de bedoeling om het Ottomaanse rijk op te delen. Meer bepaald het Midden-Oosten wordt opgedeeld en verschillende mandaten van bestuur toegekend aan Frankrijk en Groot-Brittannië. De vier permanente leden van de Volkenbond , Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië en Japan vormen de Hoogste Raad van de Geallieerde Machten. De Verenigde Staten zijn als waarnemer aanwezig.

De geallieerden mogen zelf bepalen hoe het veroverde gebied van het Ottomaanse Rijk naar hun eigen behoeften wordt opgedeeld in nieuwe staten. Officieel moet er nog goedkeuring worden verkregen door de Algemene Vergadering van de Volkenbond.

De San Remo Resolutie, waarin de besluiten van de Grootmachten worden samengevat, is eigenlijk niet meer dan een gedeelte van de notulen van de vergadering van 25 april 1920.

Groot-Brittannië krijgt het mandaat over Mesopotamië (het huidige Irak) en het mandaatgebied Palestina (dat zowel het gebied ten westen van de Jordaan, waarin het huidige Palestina en Israël liggen, als het gebied ten oosten van de Jordaan, het huidige Jordanië, omvat). Groot-Brittannië is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Balfour-verklaring van 1917, waar de Britten beloofd hebben een Joodse staat op te richten. (lees meer daarover op deze bladzijde)

Frankrijk krijgt het mandaat over mandaatgebied Syrië (het huidige Syrië en Libanon). De Fransen sluiten ook een akkoord met de Britten voor een deelname van 25% in de aandelen van Turkish Petroleum Company. Dat leidt tot de oprichting in 1923 van de Compagnie française des pétroles, voorgangen van de groep Total.

Er worden vooralsnog geen grenzen van de mandaatgebieden vastgelegd. De beslissingen van de Conferentie van San Remo worden door de Volkenbond bevestigd op 24 juli 1922.

bronnen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Conferentie_van_San_Remo
https://www.lhistoire.fr/carte/avril-1920-la-conférence-de-san-remo-le-partage-de-lempire-ottoman

Hongerstaking in Mountjoy gevangenis

In april 1920 zijn de politieke partijen Dáil Éireann en Sinn Féin verboden door de Britse regering en de Schotse soldaten van de Black and Tans opnieuw ingezet in Ierland. Hiermee begint een nieuwe fase in de strijd voor de Ierse onafhankelijkheid. Op Paaszondag 4 april 1920 sticht de IRA brand in belastingkantoren en Britse kazerns in heel Ierland. Ook in de gevangenissen wordt de strijd opgevoerd en dat leidt tot spanning bij de gevangenen in Mountjoy gevangenis in Dublin.

De leider van de IRA gevangenen is Peadar Clancy van Cranny, County Clare, een veteraan van de opstand in 1916. De gevangenisdirectie krijgt te horen dat er een hongerstaking begint op paasmaandag 5 april 1920 , tenzij de gevangenen de status krijgen van krijgsgevangene of vrijgelaten worden.

Op 5 april wordt de volgende belofte gelezen door Peadar Clancy voorlezen aan het begin van de hongerstaking:
“Ik beloof mezelf aan de eer van Ierland en aan het leven van mijn kameraden om niets te eten of te drinken behalve water, totdat alle gevangenen behandeld worden als krijgsgevangenen of worden vrijgelaten.”

De menigte begint geleidelijk aan buiten de gevangenis te verzamelen. Het Britse leger wordt ingezet rond de gevangenismuren met machinegeweren, tanks en prikkeldraad. Daartegen komt er protest en de de vakbondsleden in Dublin verlaten het werk en marcheren naar de gevangenis. Op 12 april 1920 kondigt het Ierse Vakbondscongres een Algemene Staking aan voor 13 april “als protest tegen de onmenselijke behandeling van politieke gevangenen en om hun onmiddellijke vrijlating te eisen”.

De burgemeester van Dublin Laurence O’Neill grijpt in, terwijl Sinn Féin en Labour leiders een bezoek brengen aan de gevangenis. Geschokt door de Algemene Staking die het land heeft verlamd, en onder enorme politieke druk, krijgt de Britse regering een uitweg. In een ontmoeting met O’Neill en de Britse Lord French wordt afgesproken dat de artsen de uiteindelijke beslissing kunnen nemen – als het leven van een gevangene in gevaar is, kan hij worden vrijgelaten. 14 april 1920 is de laatste dag van de hongerstaking en op 15 april worden alle hongerstakers vrijgelaten en vervoerd in ambulances van Mountjoy naar het nabijgelegen Mater Ziekenhuis waar enorme menigten van mensen hen juichend opwachten.

bron : https://www.anphoblacht.com/contents/27784