Duitse doorbraak bij Gorlice Tarnow

De Duitsers proberen niet alleen een doorbraak bij Ieper met hun eerste gasaanval op het westelijk front. Ook aan het oostfront willen ze doorbreken. Meer zelfs, volgens sommige bronnen is de aanval op Ieper enkel aan afleidingsmaneuver. Hiermee willen de Duitsers de Russen de indruk geven dat ze hun aandacht op het westen richten.

Niettemin hebben de Duitsers vooral grote zorgen in het Oosten, en dan vooral door toedoen van hun Oostenrijks-Hongaarse bondgenoot. Die is een groot deel van Galicie kwijt geraakt. En daarmee staan de Russen aan de poorten van Hongarije. Als de Russen erin slagen verder door te dringen, zullen een aantal andere landen in de verleiding komen om mee oorlog te voeren samen net de geallieerden tegen de centrale mogendheden: Zo wachten Bulgarije, Roemenie en Italie nog wat af om mee de oorlog in te stappen, al is niet van elke land nu al geweten aan wiens kant.

Het is dus van groot belang om Galicie te heroveren op Rusland. De Duitsers plannen de ganse operatie. Von Falkenhayn informeert zijn Oostenrijkse tegenhanger Conrad von Hötzendorf zelfs niet over de aanvalsplannen tot drie weken voor de startdatum. Nochtans doen heel wat soldaten van het Oostenrijks-Hongaars leger mee. Reden van deze achterdocht is ook het feit dat Rusland voor de oorlog al succesvol het Oostenrijks-Hongaarse leger bespioneerd had, dankzij dubbelspion Alfred Redl.

Von Mackensen

Von Mackensen

Op 2 mei 1915 beginnen de Duitsers en hun Oostenrijks-Hongaarse bondgenoten aan het offensief waarvan het zwaartepunt zich situeert tussen Gorlice en Tarnow. Vooral de legergroep onder leiding van August von Mackensen zal de speerpunt in deze aanval vormen. Bij het eerste daglicht begint de Duits-Oostenrijkse artillerie aan een bombardement dat 4 uur zal duren. Daarna rukken de soldaten op naar de Russische loopgraven waar ze maar weinig tegenstand ondervinden.

Binnen de 48 uren zijn ze door de defensie van het Russische 3e leger. De Russen hebben zich aan deze aanval niet verwacht en hebben daarom al heel wat troepen samengetrokken aan de Karpaten, met het oog op de invasie van Hongarije zodra het lenteweer dat toelaat. De Russen in de Karpaten kunnen hun kameraden in Gorlice – Tarnow niet te hulp snellen. Erger nog, ze moeten voorkomen dat ze worden afgesneden van hun bevoorradingslijnen die bedreigd worden door de Duitse opmars. Het instorten van de Russische defensie in de regio Gorlice-Tarnow heeft dan ook een domino-effect. Nadat de Russen rond Gorlice tot 10 kilometer per dag terugtrekken, zullen de Russen aan de Karpaten zich eveneens richting de Sanrivier terugtrekken. In de eerste week na het begin van het offensief verliezen de Russen 140.000 soldaten aan krijgsgevangenschap. Het zijn er zoveel dat de Duitsers stoppen met de gevangenen te tellen. Deze Grote Terugtocht zal ook de komende weken nog doorgaan, tot de Oostenrijks-Hongaarse garnizoenstad Przemysl weer van de Russen bevrijd wordt.

GorliceTarnow_mei1915

bronnen

Michael Neiberg & David Jordan, The Eastern Front 1914-1920, Amber Books

http://historypath.pl/en/articles/63-battle-of-gorlice

http://ww1blog.osborneink.com/?p=7593

https://ww1live.wordpress.com/2015/05/02/gorlice-tarnow/

Przemysl twee maal belegerd in 1914

De stad Przemysl ligt vandaag in Polen, maar was destijds Oostenrijks-Hongaars grondgebied, niet ver van de Russische grens. Deze stad beschikte over een vesting die tot twee maal toe door de Russen werd belegerd tijdens de eerste maanden van 1914. In tegenstelling tot het westfront, dat vanaf november 1914 wordt gekenmerkt door een stellingoorlog, is het oostfront veel beweeglijker. Oostenrijkers, Duitsers en Russen wisselen aanvallen en terugtochten af. Zo komt het dat de vesting Przemysl tot 2 keer toe volledig wordt omsingeld door de Russen en een belegering van ettelijke weken moet doorstaan. Einde oktober 1914 hebben Duitsers, Oostenrijkers en Russen mekaars grondgebied bezet en weer moeten prijsgeven. In feite kan je zeggen dat na maanden oorlogvoeren vooral veel soldaten zijn gesneuveld voor weinig winst inzake grondgebied.
Wie meer wil weten oer het verloop van de slag om Galicië, kan terecht op deze webpagina .
De schilderij hieronder geeft de belegering van Przemysl weer en is van de hand van Alexander ritter von Meissel.

belegering van Przemysl - geschilderd door Ritter von Meissel

belegering van Przemysl – geschilderd door Ritter von Meissel

Van Oekraïne 2014 naar Lemberg 1914

Oekraïne is al enkele dagen heel erg in het nieuws. En eigenlijk rommelt het er al maanden. Het land is in twee gedeeld : het westen is eerder Europees gericht terwijl het oosten en het zuiden naar Rusland neigen. Vanwaar die tweedeling ? Wat op het eerste zicht in 2014 niet direct verklaarbaar is, wordt dat wel als je terug gaat naar 1914. En één stad heeft me de sleutel van het verhaal gegeven : Lviv. Of moet ik zeggen Lwow zoals de stad heette toen het Pools gebied was ? Of moet ik het Lemberg noemen, zoals de stad heette toen het nog bij Oostenrijk-Hongarije hoorde ?

Laten we vanuit 2014 terug gaan in de tijd. Hieronder herken je Polen zoals wij het nu kennen. De rode gebieden waren Duits en zijn aan Polen toegekend na de tweede wereldoorlog. Er staan 2 “Curzon” lijnen op : die van 1940 en die van 1919. Twee weken nadat nazi-Duitsland Polen was binnengevallen, viel ook de Sovjetunie Polen binnen en annexeerde een deel van Polen. Na de tweede wereldoorlog moest de Sovjetunie haar geannexeerde deel van Polen niet teruggeven. Polen werd schadeloos gesteld door Duits grondgebied. In feite schoof Polen naar het westen op. En dus werd de stad Lwow daarna Lviv genoemd. Maar de stad is in 2014 haar Poolse afkomst nog niet vergeten.

Curzon_line-en

Voor deze stad Lviv en Lwow werd genoemd, sprak met van Lemberg toen het nog Oostenrijks-Hongaars gebied was. In augustus 1914 is hier al een eerste grote slag uitgevochten tussen de Russen en de Oostenrijkers. In 1915 zouden de Duitsers en Oostenrijkers de stad heroveren op de Russen. Dit gebied was dus in 1914 al een gebied waarom gevochten werd tussen west- en oost-Europa en in 2014 is dat niet anders.

Lemberg01