Nobelprijs voor het Rode Kruis

Tijdens de voorbije drie oorlogsjaren werden er geen Nobelprijzen voor de Vrede toegekend. De achterliggende redenering is dat er geen waardige kandidaten zijn.

In 1917 is er ondanks de oorlog toch een Nobelprijs voor de Vrede : die wordt op 10 december 1917 toegekend aan het Internationale Rode Kruis. Het Nobelprijscomité waardeert de inspanningen die de organisatie doet voor de krijgsgevangenen en voor de communicatie tussen de krijgsgevangenen en hun familie. Ook prijst het comité het werkt dat het Rode Kruis levert om gewonde militairen via Zwitserland naar hun thuisland te transporteren.

In 1918 is er evenmin een Nobelprijs voor de Vrede terwijl die van 1919 naar de Amerikaanse president Woodrow Wilson gaat.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

CroixRouge

 

Britten veroveren Jeruzalem

Jeruzalem valt op 9 december 1917 na een gevecht van enkele dagen in Britse handen. De Britten krijgen daarbij steun van troepen uit Nieuw-Zeeland en Australië. Aanvankelijk werd de aanval van Jeruzalem gezien in het kader van een breder tactisch plan dat de Turken tot vrede zou dwingen. Maar de wijzigende oorlogsomstandigheden leiden ertoe dat de inname van deze stad vooral een belangrijke opsteker is voor de moraal van de geallieerde troepen.

Een paar dagen later, op 11 december 1917, doet de Britse commandant sir Edmund Allenby zijn intrede : te voet, uit respect voor de heilige stad. Het is eeuwen geleden dat troepen van christelijke oorsprong de stad in handen hebben.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Allenby_Jeruzalem19171211

 

de explosie van Halifax

Halifax, Nova Scotia, is een belangrijke haven en marinebasis in Canada. Tijdens de Groote Oorlog neemt het belang toe van deze haven, ook al omdat ze  constant ijsvrij is. Bovendien beschikt ze over goede treinverbindingen met het hinterland in Canada en de Verenigde Staten. Halifax wordt zo een belangrijk vertrekpunt voor oorlogsvoorraden en troepenschepen.

Het verkeer van de haven naar de Atlantische oceaan verloopt via een engte (“the Narrows”). Het verkeer in die engte volgt de gebruikelijke regels : uitgaande schepen kiezen de westelijke vaargeul aan de kant van Halifax. Inkomende schepen kiezen de oostelijke vaargeul aan de kant van Dartmouth.

Op 6 december 1917 voltrekt zich een ramp in Halifax. De hoofdrolspelers zijn twee schepen : het Noorse schip Imo, die op weg is met voedsel naar België en het Franse schip Mont Blanc, die geladen is met munitie en zeer ontvlambaar benzeen. Beide schepen zetten zich om 7u30 in beweging. De Imo verlaat de haven van Halifax, maar ontmoet een schip dat aan de verkeerde kant vaart. Daardoor kiest de Imo de oostelijke vaargeul. Vervolgens passeert het Noors schip een sleepboot die ook aan de verkeerde kant vaart. De Imo blijft dus maar in de oostelijke vaargeul maar ziet daardoor de Mont Blanc naderen die de haven binnenvaart.

Beide schepen geven een fluitsignaal om aan te geven dat ze op hun koers willen blijven. Pas op het laatste nippertje geven beide kapiteins het bevel om een botsing te vermijden, maar het is te laat. Door de botsing om 8u45 ontstaat er brand aan boord van de Mont Blanc. De brand grijpt snel om zich heen en kapitein Le Médec geeft het bevel het schip te verlaten. Het schip ontploft om 9u04 en het is de tot dan toe grootste ontploffing ooit veroorzaakt door de mens. De Mont Blanc wordt vernietigd in een vuurbal die een hoogte van bijna 2 kilometer bereikt en wordt gevolgd door een paddenstoelwolk. De ontploffing veroorzaakt ook een vloedgolf die zich op de kade werpt. De ontploffing werpt ook brokstukken van het schip tot 5 kilometer ver.

VinceColeman_Halifax_1917In Halifax vallen er 2.000 doden en 9.000 gewonden, waarvan 6.000 ernstig. Deze aantallen hadden nog groter kunnen zijn als Vince Coleman zich niet had opgeofferd. Coleman werkt als treindienstleider en weet dat er een passagierstrein binnen enkele minuten zal aankomen. Hij blijft op zijn post en stuurt enkele minuten voor de fatale klap zijn laatste telegram.

Stop de trein. Munitieschip in brand in de haven. Nadert Pier 6 en gaat ontploffen. Dit zal mijn laatste bericht wel worden. Vaarwel.

Dit bericht van Coleman brengt alle treinen op weg naar Halifax tot stilstand waardoor er ongetwijfeld levens zijn gered.

Een korte samenvatting van de explosie en de gebeurtenissen die eraan vooraf gaan, vind je in onderstaande filmpje. De foto van de wolk hieronder is vermoedelijk 20 seconden na de explosie gemaakt.

Halifax_Explosion_blast_cloud_restored

bronnen
http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/halifax-explosion/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Explosie_van_Halifax

 

het hulpcomité staat klaar

Enkele dagen geleden kreeg het gemeentebestuur van Sint-Amands te horen dat er vluchtelingen op komst zijn en dat er gezorgd moet worden voor hun opvang. Hen onderbrengen in de gemeenteschool is de beste optie. Het gemeentebestuur laat de klaslokalen ontruimen, stro leggen om op te slapen, de kachels aansteken en voedsel inslaan.  

Op 5 december 1917 arriveren de vluchtelingen met de trein. Het zijn vooral kroostrijke arbeidersgezinnen. De dames van het hulpcomité ontvangen hen de eerste dag met warme soep en boterhammen. Ze blijven de vluchtelingen verzorgen tot ze op 11 december weer vertrekken. Bestemming onbekend. 

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds 

hulpcomité

Britten trekken terug nabij Cambrai

Hoewel veldmaarschalk sir Douglas Haig, bevelhebber van de British Expeditionary Force, in allerijl versterkingen heeft gestuurd naar Cambrai zodat de Duitse tegenaanval de linie van generaal sir Julian Byngs 3e leger niet kunnen doorbreken, besluit hij op 3 december 1917 zijn troepen terug te trekken naar de posities die ze innamen voor het gevecht begon op 20 november.

Haigs bevel beëindigt het gevecht op de 5e december. Aan Britse en Duitse zijde zijn ongeveer evenveel slachtoffers gevallen : zo’n 40.000 soldaten. De Britten hebben 11.000 soldaten gevangen genomen. de Duitsers 9.000. Cambrai zet echter twee belangrijke zaken in de verf. Ten eerste hoeven offensieven niet voorafgegaan te worden door langdurige artilleriebombardementen om succesvol te zijn. Ten tweede kan de massale inzet van tanks  een grote doorbraak forceren, ondanks hun technische onbetrouwbaarheid en kwetsbaarheid voor vijandelijk vuur. Beide partijen nemen deze les ter harte voor het offensief dat ze plannen voor 1918.

bron : Ian Westwell, 1914 – 1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, deltas

Cambrai_191712

heldendaad in Palestina

Tweede luitenant Stanley Boughey van de Royal Scots Fuseliers overlijdt op 4 december 1917 aan de verwondingen die hij drie dagen eerder opliep. Voor zijn heldendaad wordt hem het Victoria Cross, de hoogste Britse militaire onderscheiding, toegekend. 

Stanley_Henry_Parry_BougheyTijdens de gevechten in El Burf (Palestina) naderen Ottomaanse soldaten tot op 30 meter van de vuurlinie van de Britten. Het Ottomaanse bombardement en het vuren van hun automatische geweren zijn zo hevig dat de Britten nauwelijks kunnen terugschieten. Plots stormt Stanley Boughey naar de vijand en bestookt hen zo hevig met granaten dat er velen om het leven komen en de laatste dertig overlevenden bereid zijn zich over te geven. Als Boughey zich omdraait om meer granaten te halen, raakt hij dodelijk gewond. 

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds 

 

Duitsers in de tegenaanval nabij Cambrai

De Duitse troepen die strijden tegen het Britse 3e leger van generaal sir Julian Byng lanceren vanaf 30 november 1917 tegenaanvallen om terrein te heroveren dat ze verloren hebben op de openingsdag van het tankoffensief op 20 november. Kroonprins Rupprecht van Beieren, bevelhebber in het bedreigde gebied stuurt in aller ijl versterkingen naar her 2e leger van generaal Georg von der Marwitz, dat tot nog toe het sterkst onder Brits vuur lag.

De Duitse aanvallen blijken uiterst succesvol, voornamelijk om drie redenen : het gebruik van een kort bombardement, het inzetten van nieuwe stormtroepeenheden en de steun van laagvliegende vliegtuigen aan de oprukkende eenheden. De Britten, uitgeput en met een tekort aan reserves, moeten veel van hun zuurverdiende terrein prijsgeven in de dagen daarop.

De tekening hieronder is van Oskar Graf, die zelf ook aan het front gevochten heeft.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

OskarGraf_Sturmbataillon