algemeen stemrecht in België

Bij de bevrijding van Brussel op 22 november 1918 neemt koning Albert I de politieke wereld in snelheid door in zijn troonrede de onmiddellijke invoering van het enkelvoudig stemrecht aan te kondigen: één man, één stem. En dit zonder een wijziging van de Grondwet af te wachten.

De aankondiging in de troonrede moet natuurlijk tot een wetswijziging leiden. Op 27 december 1918 wordt een wetsontwerp ingediend, maar daarna volgt een politieke patstelling. Grondwettelijke scrupules worden opzij geschoven: niemand kan het idee verdragen om in een meervoudig stemrecht frontsoldaten met slechts één stem te zien en oorlogswoekeraars daarentegen met drie stemmen. De katholieke partij, nog steeds met een vooroorlogse absolute meerderheid, vreest deze meerderheid echter te verliezen en eist in ruil ook stemrecht voor vrouwen. Er is nog steeds geen akkoord tijdens de behandeling in de plenaire Kamer. Met de eindstemming in zicht staat de regering van nationale unie op het punt uiteen te vallen.

Op 10 april 1919 bereiken de Kamerfracties eindelijk een akkoord. Het enkelvoudig stemrecht kan er komen, met als symbolische toegift ook stemrecht voor oorlogsweduwen, moeders van gesneuvelde (ongehuwde) soldaten en door de bezetter veroordeelde vrouwen. Volgens het akkoord zal de weg ook worden vrijgemaakt voor het vrouwenstemrecht bij gemeenteraadsverkiezingen. Voor volledige gelijkheid tussen vrouwen en mannen is het nog wachten tot de parlementsverkiezingen van 1949. Katholiek Kamerlid (en latere eerste minister) Henri Carton de Wiart krijgt de eer het politieke akkoord in de Kamer aan te kondigen. Even later volgt een eenparige stemming van de compromistekst.

bron : https://www.dekamer.be/kvvcr/showpage.cfm?section=/pri/1418&language=nl&story=alaune.xml

stichting van de frontpartij

Op 13 februari 1919 wordt in België een nieuwe partij opgericht. Ze krijgt de naam “het Vlaamse front” maar zal algauw onder de naam Frontpartij bekend staan. Deze partij ontstaat enerzijds uit de Vlaamse Frontbeweging die aan het Ijzerfront is opgericht,  en anderzijds uit activisten die tijdens de oorlog verkozen samen te werken met Duitsland om hun eisen te verwezenlijken (denk aan de vernederlandsing van de universiteit van Gent). Tot 1919 zoeken de Vlaams-nationalisten onderdak bij andere partijen maar voortaan hebben ze een eigen partij. Bij de verkiezingen in 1919 behaalt de Frontpartij 50.000 stemmen en vier verkozenen: Staf De Clercq voor Brussel, Adiel Debeuckelaere voor Antwerpen, Hendrik Borginon voor Aalst en Boudewijn Maes voor Gent.

Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Vlaamsche_Front
https://doorbraak.be/100-jaar-frontpartij/
https://www.dbnl.org/tekst/weve009gree01_01/weve009gree01_01_0008.php

Wat brengt 2019 ?

Aan het begin van het nieuwe jaar wil ik de lezers van mijn blog hartelijk bedanken. Via facebook, twitter en google+ heb ik de berichten van mijn blog over de Groote Oorlog kunnen verspreiden onder een publiek dat me geregeld liet weten dat de berichten gelezen en gewaardeerd werden. De trouwsten hebben me vier jaar lang gevolgd en het is altijd leuk om te weten dat er een publiek is waarvoor je schrijft.

Ondertussen zijn we in 2019. In 1919 is de Groote Oorlog met al zijn verschrikkingen achter de rug. Voor de Belgen wordt het tijd om aan de heropbouw te beginnen. In west-Europa is de rust weergekeerd. Maar in centraal- en oost-Europa blijft het rommelen. In Duitsland is er een machtsvacuüm na het vertrek van de keizer. Linkse en rechtse partijen strijden al dan niet met wapens om de macht. In oost-Europa is het Rode Leger bezig aan het veroveren van gebied dat vroeger onder de tsaar viel.

De oorlogskalender 2014-2018 van het Davidsfonds kan me niet meer dienen als bron van inspiratie. Het wordt dus zoeken naar andere bronnen maar die zijn er zeker. Op twitter heb ik al een aantal korte berichten gezien over de oorlog in oost-Europa die verder woedt. Ik zal dus nog geregeld (maar niet zo geregelkd als in de voorbije jaren) een bericht op deze blog zetten.

Ik wens alle lezers van mijn blog een gelukkig en gezond 2019 en hoop jullie in de toekomst nog te kunnen verwelkomen op mijn blog.

een held voor Canadezen en Duitsers

In een Frans veldhospitaal overlijdt op 28 december 1918 de Canadese soldaat Harry Cochran aan de gevolgen van de verwondingen die hij heeft opgelopen in 1916 tijdens de gevechten bij Sanctuary Wood (Zillebeke). Nadien belandt hij in een Duits krijgsgevangenenkamp, maar kort na de wapenstilstand komt hij vrij.
Wat hem zo uniek maakt, is dat hij de enige geallieerde militair is die een Duitse onderscheiding heeft gekregen, tijdens de oorlog dan nog. Als hij in krijgsgevangenschap zit redt hij het leven van een driejarige Duits meisje dat in een vijver gevallen is. De Beierse minister van oorlog stuurt hem een telegram en Cochran krijgt het Beierse Kruis van Militaire Verdienste 3e klasse.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

de eerste kerst zonder oorlog

Ook Emiel Selschotter is blij dat er weer kerstmis gevierd kan worden zonder kanongebulder en angst.
We zijn naar de kerstmis geweest in een niet langer verduisterde kerk. Het licht straalde achter al de ramen en viel door de open deur. Kapelaan Cyriel Verschaeve hield een schoon sermoen over de vrede, over de goede wil en over onze plicht tegenover de gesneuvelden die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Hij besluit met de schone spreuk :”Hier liggen hun lijken als zaden in het zand, hoop op de oogst, O Vlaanderenland…”.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Dat de mensen blij waren met de eerste vredevolle kerstmis, mag blijken uit het feit dat ze er speciale borden voor hebben gemaakt.

Lousberg ontruimd

Het gesticht Lousberg in Gent wordt op 21 december 1918 ontruimd. De situatie wordt er omschreven als ‘amper menselijk’ : plaatsgebrek, tekort aan voedsel en zeep, te weinig lakens…
Vroeger was dit een hospitaal voor oude mannen, maar sinds de zomer van 1915 plaatsten de Duitsers hier prostituees en wellicht ook vrouwen die aan een geslachtsziekte leden maar helemaal geen prostituees waren. Mogelijk ging het de Duitsers vooral om de isolatie van de prostituees, eerder dan om hun genezing.

bron : oorlogskalender 2014 – 2018, Davidsfonds

geen thuiskomst voor Debacker

Armand Debacker uit Dudzele, 40 jaar oud, overlijdt op 12 december 1918 in het interneringskamp Melissant (Nederland) aan de Spaanse griep. Hoewel hij al in het leger diende in 1899, wordt Armand Debacker in september 1914 opnieuw opgeroepen, net als de anderen van zijn lichting. Hij wordt ingedeeld bij het 3e Vestingjagers te voet om Antwerpen te helpen verdedigen. Na de val van de stad is er voor tal van verdedigers alleen maar keuze tussen gevangenschap bij de Duitsers of de vlucht naar Nederland. Armand kiest voor dit laatste en wordt geïnterneerd.

Armand Debacker overleeft dan wel de oorlog, hij overlijdt een maand na de wapenstilstand zonder zijn gezien nog gezien te hebben.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds