tijdslijn

door

Zeppelin L19 en het “king Stephen” incident

Facebook heeft me al  ongekende informatie over de Groote Oorlog bijgebracht. Zo zag ik deze foto op de FBpagina van “Gedenkseite 100 Jahre Beginn 1 Weltkrieg 1914”. Ik wist al wel eerder dat Duitse zeppelins gebruikt werden voor bombardementen van steden in Engeland. Een verwijzing daarnaar vind je in het dagboek van Raoul Snoeck “In de modderbrij van de Ijzervallei”. Snoeck heeft een ontmoeting met de Britse piloot Warneford nadat deze een zeppelin heeft neergehaald tussen Gent en Brussel.  Deze ontmoeting vind je ook terug in het stripverhaal van Ivan Petrus Adriaenssens “afspraak in Nieuwpoort”.

Zeppelin_L19_02

Deze foto verwijst naar zeppelin L19 en het Britse visserschip “king Stephen”. De L19 werd na een aanval op Engeland onder vuur genomen door het Nederlandse leger. De L19 maakte een noodlanding in de noordzee. De bemanning was op de zeppelin gekropen in afwachtig van redding door een schip. De Britse vissersboot “king Stephen” kwam langs maar de kapitein weigerde de Duitsers aan boord te nemen. Daar zijn verschillende redenen voor te vinden : deze vissersboot was op een plaats waar dat niet nocht van de Britse overheid. Tweede reden was dat de Britten minder in aantal waren dan de Duitsers en dat de kapitein vreesde dat zijn schip overgenomen zou worden.

Het ganse verhaal over zeppelin L19 vind je terug in de Engelse wikipedia op deze pagina.

door

Limburg op Europeana

Limburg1914

Limburg heeft al zijn eigen webstek voor de verhalen uit de “Groote Oorlog”. Maar deze verhalen zijn ook nog eens te vinden op een Europese website. Als je onderstaande link volgt, kom je uit op een overzicht van deze Limburgse verhalen. Wie andere verhalen uit Europa wil nalezen, kan hier via de zoekfunctie natuurlijk verder lezen. Zeer boeiend om te zien hoe druk Europa bezig is met deze geschiedenis van 100 jaar geleden.

http://www.europeana1914-1918.eu/nl/contributions/search?utf8=%E2%9C%93&count=48&q=ha21

door

Kunst over oorlog : Théophile Steinlen en Otto Dix

Onlangs heb ik een boek gekocht van Guus Veenendaal : “sporen naar het front”. In dit boek wordt het belang van de spoorwegen voor oorlogvoering bekeken. Het gaat niet alleen om de eerste wereldoorlog. Ook andere oorlogen komen aan bod, zoals de Frans-Pruisische oorlog van 1870, de Amerikaanse burgeroorlog. Ik zie in het boek een tekening van Théophile Steinlen van 2 Franse soldaten die wachten in een station voor hun trein richting front. Oorlog in de kunst heeft ma altijd geboeid en dus zoek ik Steinlen op via Google. En daar verschijnt een 2e naam waarvan de werken ooit op een tentoonstelling samen met Steinlen werden getoond : Otto Dix. Beide kunstenaars hebben een stijl die me aanspreekt. Krachtig en ondanks de grijze tinten heel spreken.

Théophile Steinlen – “Les camarades”

Steinlen_Camarades

Otto Dix – “der Krieg”otto-dix-der-krieg-01

door

december 1913 – Kreta hoort voortaan bij Griekenland

Zo’n 100 jaar geleden wordt Kreta samengevoegd bij Griekenland. Dit was een gevolg van de eerste en tweede Balkanoorlog waarbij het Ottomaanse rijk terrein verloor aan Servie, Griekenland, Bulgarije en Roemenie. Ook onderling waren deze staten met elkaar aan het vechten om de erfenis van het Ottomaanse rijk. Dit bleef broeien tot in 1914. En wat beperkt had moeten blijven tot de derde Balkanoorlog zou uiteindelijk al heel snel uitgroeien tot de eerste wereldoorlog.

Balkans1913.2ndwar

door

de voorgeschiedenis van de Groote Oorlog

2014 nadert met rasse schreden en dus ook het moment dat het 100 jaar geleden zal zijn dat de “Groote Oorlog” uitbrak. Op school beperkt men zich meestal tot de datum 4 augustus 1914 wanneer Duitsland België binnenvalt. Het schot in Sarajewo van 28 juni 1914 is ook gekend. Maar in het begin was de eerste wereldoorlog de derde balkanoorlog.

Slaapwandelaars-Christopher-Clark

Want in 1912 en 1913 was er al oorlog tussen Servië, Montenegro, Bulgarije, Griekenland en het Ottomaanse rijk (wat na de eerste wereldoorlog Turkije zou worden). En voor de eerste Balkanoorlog was er de inval van Italië in Libië, toen Ottomaans grondgebied.

Een aanrader voor al wie eens verder wil kijken dan gewoonlijk : het boek “Slaapwandelaars” van Christopher Clark, Australiër en docent geschiedenis in Cambridge, behandelt de jaren voor 1914 en toont hoe de spanning langzaam maar zeker werd opgedreven tot het fatale moment in Sarajewo en de diverse diplomatieke handelingen daarna. Een goeie recensie is te lezen op http://www.cobra.be/cm/cobra/boek/boek-recensie/boek-non-fictie-recensie/130416-sa-slaapwandelaars_clark_recensie

Het boek gaat nu al enkele weken mee met mij op mijn dagelijkse treinreis naar kantoor en het is bijzonder boeiend. Een hebbeding voor de liefhebbers van geschiedenisboeken.

door

Elsie en Mairi – Engelen van Pervijze

ElsieEnMairi

Na zijn graphic novel “Afspraak in Nieuwpoort” heeft Ivan Petrus Adriaenssens weer een nieuw boek uit :”Elsie en Mairi”. De strip is gebaseerd op 2 Britse verpleegsters die in de Belgische sector vlak achter de loopgraven 4 jaar lang hebben gewerkt. Het boek is een absolute aanrader omdat het duidelijk gebaseerd is op boeken over deze 2 engelen van Pervijze.

Wie de striptekenaar Ivan Petrus Adriaenssens wil zien en wat meer informatie wil over deze dames en de streek waarin ze gewerkt hebben, kan terecht bij onderstaande fragment van “de zevende dag”.

http://cobra.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/dezevendedag/EP_131006_DZD?playlist=7.39644&video=1.1747499

door

het belang van het thuisfront

De provincie Limburg heeft een aparte website over Limburg 1914 1918. Het logo is een gedroogd madeliefje dat een Belgische soldaat naar zijn liefje in Limburg stuurde. Dit verhaal kwam ook voor in “ten oorlog” in de allerlaatste aflevering. Van dit waargebeurde verhaal is een filmpje gemaakt en dat vind je hier

door

les gueules cassées – verminkte soldaten

ChambreDesOfficiers

Tijdens de eerste wereldoorlog stond de geneeskunde ver genoeg om soldaten te helpen overleven die in de 19e eeuw gestorven zouden zijn. Maar dat ging wel ten koste van het leren leven met gruwelijke verminkingen, ook in het gezicht. Soldaten wiens gezicht vreselijk verminkt waren, noemden de Fransen “les gueueles cassées”, letterlijk de gebroken smoelen. De geneeskunde stond immers niet ver genoeg op het vlak van plastische chirurgie.
De film “la chambre des officiers” gaat over officieren die zwaar gewond van het slagveld zijn terug gevoerd en die moeten leren leven met hun verminkingen in het gelaat. Een bijzonder indrukwekkende film.

door

1917 – het jaar van de muiterijen

1917 is een bijzonder jaar… een jaar waarin de oorlog in het voordeel van de centrale machten (Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Turkije) had kunnen beslecht worden. Alles begint in Rusland met een eerste revolutie : de februarirevolutie van 1917. De tsaar wordt afgezet en moet zijn macht overdragen aan een voorlopige regering. Later dat jaar zouden de bolsjevieken in oktober de macht grijpen en de tsaar en zijn familie vermoorden. Daarmee is de Sovjetunie gesticht. Duitsland sluit vrede met de Sovjetunie en kan het gros van zijn troepen van het oostfront naar het westfront overbrengen.

le_fusille_maupas-27f63

Dankzij de reeks “In Europa” van Geert Mak heb ik weer wat bijgeleerd : er waren ook Russische soldaten in Frankrijk. De tsaar leverde Russisch kanonnenvlees in ruil voor Franse geweren. Die Russische soldaten kregen via brieven van hun familie te horen wat er zich in Rusland afspeelde. De Russische februarirevolutie was dus gekend in Frankrijk.
Vraag is of die revolutie de enige reden was voor de muiterijen in het Franse leger. Er waren al heel wat bloedige slagen geweest waarbij het Franse leger zwaar had geleden, en op de eerste plaats de gewone piot, “le poilu” zoals ze die in Frankrijk noemen : denk hierbij aan de slag van de Somme, de slag om Verdun. In mei 1917 was er dan het debacle aan de chemin des Dames. Dat was de druppel die de emmer deed overlopen. Russische en Franse soldaten weigerden nog naar het front te trekken. Het eerste wat maarschalk Pétain deed, was de Russische soldaten ver achter het front terugtrekken. Daarna werd er onderhandeld met de Franse soldaten. AL mocht dat natuurlijk niet te lang duren. Om er wat spoed achter te zetten, werden een aantal soldaten gefusilleerd. En dat daar een aantal zondebokken tussen zaten, moet niemand verwonderen. Het was nodig om indruk te maken op de rest van de soldatenh om ze terug letterlijk en figuurlijk in het gelid te krijgen.

Wie meer wil weten over deze periode, kan terecht bij de aflevering van “In Europa” van Geert Mak op volgende webpagina
http://ineuropa.vpro.nl/programmas/36788896/afleveringen/36971831/

door

een Nederlands meisje oorlogsslachtoffer in 1917

Af en toe zijn er periodes dat er wat minder te vinden is over het Ijzerfront. januari 1917 is zo’n periode. En dan kom je weer bij iets nieuws uit. Een bericht over een meisje van 6 aangevallen en vermoord in Nederland door een Belgische militair. Die militair was geïnterneerd in een vluchtelingenkamp waar ook Belgische militairen werden geïnterneerd. Het kamp lag in Harderwijk en dat is een behoorlijk eind van de grens. Harderwijk ligt even noordelijk als Amsterdam en nog iets noordelijker als Utrecht. Om een idee te geven : Google maps geeft aan dat de afstand Antwerpen – Harderwijk met de wagen ongeveer 2 uur is. Naar Belgische normen is dat een heel eind. Antwerpenaren spreken geregeld van “het verre Limburg” en da’s maar één uur rijden.

Nederland was neutraal in de eerste wereldoorlog, maar heeft dus toch ook zijn oorlogsslachtoffers gekend. Woutje Van de Velde, een meisje van 6 jaar, is er daar één van. Aangevallen door een geïnterneerde Belgische militair die daar niet was geweest als de oorlog er niet was geweest. Maar hij was er dus wel en zijn broek vol goesting ook. Woutje Van de Velde moest het bekopen. Na de oorlog betaalde de Belgische regering het graf van Woutje Van de Velde. Het graf is een jonge boom halfweg afgezaagd. Wie meer wil weten over dit verhaal en het verhaal van de Belgische vluchtelingen, kan terecht op http://www.harderwiek.nl/woutje-van-de-velde/

grafzerk Woutje Van de velde

grafzerk Woutje Van de velde