Oostfront tussen vrede en oorlog

Wat gebeurt er nu aan het oostfront in deze periode ? Sinds de wapenstilstand tussen Centralen en Russen vanaf december 1917 zijn er vredesonderhandelingen. Omdat die te lang aanslepen, beginnen de Duitsers op 18 februari 1918 Unternehmen Faustschlag. Over de vrede van Brest Litovsk is er een uitgebreid dossier dat op deze pagina beschikbaar is.

De titel van onderstaande cartoon is “Trotski lernt schreiben”. De achtergrond van dit leren schrijven vind je terug in de hoger vermelde pagina.

TrotskiLerntSchreiben

 

Estland onafhankelijk

Op 24 februari 1918 verklaart de republiek Estland zich onafhankelijk. Gezien de aanwezigheid van Duitse troepen is dat voorlopig vooral een papieren besluit. Oorspronkelijk was het de bedoeling die onafhankelijkheid uit te roepen op 21 februari 1918, maar dat werd uitgesteld tot de 23e toen de verklaring ook gedrukt was en publiekelijk werd voorgelezen in Pärnu.

De definitieve onafhankelijkheidsverklaring volgt op 24 februari als het document ook verspreid wordt in de hoofdstad Talinn. Natuurlijk erkent Duitsland die onafhankelijkheid niet maar enkele dagen na de wapenstilstand draagt het gedwongen de macht over aan de voorlopige Estse regering. Snel daarop volgt de invasie van de Russische bolsjewieken die leidt tot de Estse onafhankelijkheidsoorlog. De vrede van Tartu op 2 februari 1920 bezegeld de onafhankelijkheid definitief (tot de inval van de Sovjetunie in 1940).

Tallinn24Feb1918

Talinn op 24 februari 1918

 

 

Unternehmen Faustschlag

De Duitse afgevaardigden die in Brest-Litovsk over een vredesverdrag gepraat hebben met de bolsjewisten sinds de overeenkomst voor een wapenstilstand in december 1917, hervatten de vijandelijkheden op 18 februari 1918. Ze sturen hun troepen verder oostwaarts de Oekraïne in en naar de Russische hoofdstad Petrograd.

De Duitsers raken steeds meer geïrriteerd door de vertragingstactieken van de bolsjewisten. Bovendien willen ze tot een overeenkomst komen om hun troepen op het oostfront vrij te maken voor het westfront. De bolsjewisten beschikken over de troepen noch de middelen om de hernieuwde aanval te blokkeren.

Intussen blijkt ook in Klein-Azië de wapenstilstand voorbij te zijn. Ottomaanse troepen rukken op richting Kaukasus, terwijl de Russen zich terugtrekken.

bronnen
Ian Westwell, 1914-1918 de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/drafts/Wetenschap/100-jaar-geleden–duitsers-opnieuw-in-de-aanval-tegen-de-russen/

UnternehmenFaustschlag_01

Transkaukasische republiek

Sommige staten kennen een erg korte levensduur. Een voorbeeld illustreert hoe vluchtig het leven van een staat wel kan zijn. Een Trans-Kaukasisch huis van afgevaardigden vergadert op 10 februari 1918 en roept een nieuwe staat uit : de Trans-Kaukasische Federatieve republiek, die ongeveer drie maanden zal bestaan. De nieuwe republiek wordt bestuurd door het Trans-Kaukasische Commissariaat dat onder het gemeenschappelijke voorzitterschap staat van afgevaardigden uit Armenië, Azerbeidzjan en Georgië.

Op 26 mei 1918 verdwijnt de nieuwe staat alweer naar de geschiedenisboeken. Georgië roept de onafhankelijkheid uit. Een paar dagen later doen Azerbeidzjan en Armenië hetzelfde.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Flag_of_the_Transcaucasian_Federation.svg

 

het gevolg van de honger in Centraal Europa

De honger laat zich vanaf 1917 in Europa goed voelen. De oktoberrevolutie in Rusland wordt door sommige partijen gezien als grote voorbeeld om een einde te maken aan de eindeloze oorlog. In 1918 drijft de honger en het verlangen naar vrede de arbeiders in Oostenrijk-Hongarije en Duitsland tot stakingen die weken lang aanslepen. Ook matrozen nemen deel aan muiterijen. Lees er meer over op deze pagina.

De tekening hieronder is van de Duitse kunstenares Käthe Kollwitz, vooral gekend van het treurende ouderpaar in Vladslo. De tekening hieronder draagt de titel “Unsere Kinder hungern” en is van 1924. Dat geeft duidelijk aan dat de vrede niet direct een verbetering bracht in de voedselbedeling.

 

Autonoom Turkestan verliest onafhankelijkheid

Laat in de avond en nacht van 6 februari 1918 vallen eenheden van de Tasjkent sovjet de stad Kokand aan (in de provincie Fergana in Oost-Oezbekistan). Tijdens urenlange straatgevechten vallen talloze doden, een aantal van meer dan tienduizend wordt vermeld.

Op het ogenblik van de aanval is de stad in handen van de islamitische jadiden (hervormers) die er de voorlopige regering van Autonoom Turkestan uitriepen. Na de aanval hebben de Russische revolutionairen het er voor het zeggen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Soviet_191802

 

burgeroorlog in Finland

Finland is onderdeel van het Russische rijk als de Grote Oorlog uitbreekt in 1914. Na de val van de tsaar streven de Finnen naar onafhankelijkheid. Op 4 januari 1918 wordt die ook door de Sovjet-Unie herkend (lees daarover meer op deze pagina).

De Finse burgeroorlog start op 27 januari 1918 als in Helsinki een rode lantaarn wordt gehesen op het Huis van de Arbeider als signaal om de revolutie te starten. Bataljons van de Rode Garde bezetten politiecommissariaten, het station, de senaat en andere belangrijke gebouwen van de stad. Ze vormen een rode regering onder leiding van Kullervo Manner. Het parlement wordt vervangen door een arbeidersraad. Alle kranten worden verboden, enkel de krant “Työmies” (“de arbeider) is toegelaten.

De Witten roepen Vaasa uit tot hun hoofdstad en ontwapenen het aanwezige Russische garnizoen. De voormalige tsaristische generaal Carl Gustaf Mannerheim wordt opperbevelhebber van het Witte leger. Het eerste treffen tussen de Roden en de Witten vindt plaats in Tavetti (Karelië) waar Lauri Pelkonen het eerste slachtoffer aan de kant van de Witten is.

bronnen
http://www.palasuomenhistoriaa.net/en/?Turning_points_in_Finnish_history_The_1918_Civil_War_The_outbreak_of_war

https://miepvonsydow.wordpress.com/2014/01/12/white-guards-in-vasa-at-the-beginning-of-the-finnish-civil-war-ca-1918/Finland_WitteGarde_1918