de Midinettes willen de Engelse week

Over stakingen moet de Franse pers heel terughoudend schrijven maar vanaf mei 1917 verschijnen er plots lange artikelen over een heel bijzondere actie in Parijs : de Midinettes, de naaisters van de grote couturehuizen, leggen het werk neer. De werkgevers hebben eenzijdig beslist om de ateliers op zaterdagnamiddag te sluiten en die halve dag ook af te houden van het loon. De Midnettes – zo genoemd omdat ze ’s middags de ateliers verlaten om op straat te eten – eisen de invoering van de semaine anglaise, de werkweek van vijf en een halve dag, met behoud van loon. 10.000 naaisters sluiten zich bij de beweging aan.

De vrouwen trekken geregeld door de straten en houden massabijeenkomsten. De dames manifesteren in keurige kledij en houden het strikt bij de eisen van hun sector. Ze dragen de tricolore mee en nergens klinkt kritiek op de oorlog. Zonder het te willen brengen ze een stakingsgolf op gang die veel grimmiger en politieker is dan hun sympathieke actie in de modewereld.

In mei, juni en juli 1917 volgen er stakingen in tientallen sectoren, in en om Parijs. Er nemen rond de 130.000 mannen en vrouwen aan deel. 80 % van de stakers zijn vrouwen, met de dames uit de munitiefabrieken als hardste klanten. Het meest verontrustende aan de stakingsgolf van mei-juni 1917 is de pacifistische toon die de politie hier en daar opmerkt. “Weg met de oorlog” blijft een zeldzame slogan, sommige betogers zingen de Internationale en als ze de tricolore meedragen, plooien ze die zo dat alleen het woord zichtbaar is.

Onderstaande tekening komt uit de stripreeks “Moeder oorlog” van Kris & Maël.

MoederOorlog_midinette

Ontmoeting van wapenbroeders in Parijs

Raoul Snoeck is in Parijs waar hij een oude kameraad ontmoet.

17 mei 1917. Sinds twee dagen ben ik in Parijs. Vandaag heb ik Freddy Lecluse bezocht. ’s Namiddags zijn we samen naar Garche geweest. Op de heuvel vinden we een dure herberg met slechte wijn. Het weer is heerlijk. In de tuin schommelen vrouwen onvermoeibaar heen en weer. Sommigen nemen de voorzorg hun rok vast te spelden, maar dan wel boven de knieën om ons hun onberispelijk mooie benen te laten zien. Oh, die vrouwen ! We keren naar huis terug met een lege maag langs een stille welriekende lommerrijke dreef. Aan de hemel staan heel veel sterren.

20 mei 1917. Ik neem afscheid van Freddy. Met beklemd hart verlaat ik hem. Ah ! Bob de Béthune en Freddy, twee echte vrienden. Morgen lig ik opnieuw aan de ketting. Zou de trein niet kunnen ontsporen voor mij alleen ?

bron : Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, uit het Frans vertaald door André Gysel, Snoeck-Ducaju & Zoon

RaoulSnoeck_FreddyLecluse1917.jpg

emotionele roetsjbaan voor Raoul Snoeck

Mei 1916 is een emotionele roetsjbaan voor Raoul Snoeck met hoogtes en laagtes, gevaar aan het front, verlof in Parijs en ziekte.

6 mei 1916 Wat een rotweer. De regen zet alles onder water, we verzuipen in onze loopgraven. Het moreel is goed. Ik voorzie een derde oorlogswinter. Het is verschrikkelijk maar wat kunnen wij eraan verhelpen ? (…)

10 mei 1916 De laatste dagen hebben de Duitsers heel regelmatig hun aanvallen op de Dodengang vernieuwd. De bestormingen worden voorafgegaan door hevige bombardementen met torpedo’s, bommen en obussen.

16 mei 1916 Aan een brave kerel van de compagnie vroeg ik of hij mijn oppasser wou worden. Altijd had hij dat aan anderen geweigerd, maar hij antwoordde :”U bent een goed mens, ik wil wel uw ordonnans zijn.”. Hij heet Paul Vandenberghe, een eenvoudige jongen uit het Roeselaarse platteland. Zijn broers zijn bekende wielrenners. Hij zal mijn taak een beetje verlichten. Net zoals ik is hij soldaat van de klasse 13, we zijn al samen sinds het begin van de oorlog.

19 mei 1916 Ik ben voor zeven dagen met verlof in Parijs. Zoals gewoonlijk amuseer ik me goed. Ik maak van de gelegenheid gebruik om me te laten fotograferen met helm en in legerjas. Ik reken erop dit krijgshaftig portret aan mijn familie te kunnen toesturen.

26 mei 1916 Opnieuw in het kantonnement. Ik verlaat Parijs altijd met spijt in het hart, wan tik moet er zulke goeie vrienden achterlaten. Ze zijn erg toegewijd en ontvangen me als een zoon of een broer. De dagen die ik bij hen in de mooie Lichtstad doorbreng, doen al het andere vergeten. Ah ! Wat is Parijs toch mooi !
En nu vooruit ! Op naar een nieuwe periode van strijd en ellende.

30 mei 1916 Ik vertoon verschijnselen van bronchitis, griep, influenza, alles ineens. Tien dagen ben ik compleet van de kaart geweest. Ik denk veel aan mijn ouders. Hoe ongerust zouden ze niet zijn, mochten ze weten dat ik ziek was !
Mijn verwonding heeft me zes maand achter het front gehouden. Ik mag niet klagen. Wie nog nooit het front verlaten heeft, is nog ongelukkiger dan ik.
De laatste weken doorworstel ik een zwarte periode, ik val ten prooi aan verschrikkelijke buien van neerslachtigheid. Soms ben ik zo bedroefd dat niets me kan troosten. Ik heb geen veerkracht meer, geen energie, misschien is het lafheid. Maar wie nooit gezondigd heeft, mag de eerste steen werpen. De moedeloosheid maakt me kapot.

bron : Raoul Snoeck, In de modderbrij van de Ijzervallei, uit het Frans vertaald door André Gysel, SNoeck-Ducaju & zoon

RaoulSnoeck_Parijs_Mei1916

deze foto liet Raoul Snoeck in mei 1916 in Parijs maken

Parijs wordt voor de eerste maal aangevallen door een zeppelin

Op 29 januari 1915 zijn twee zeppelins op weg naar Parijs en overvliegen eerst Charleroi en vervolgens Maubeuge. Daar maakt een van beide rechtsomkeer omwille van technische problemen. Het andere toestel zet zijn opdracht voort en laat 18 bommen vallen op de Franse hoofdstad. Daarbij vallen 26 doden en 32 gewonden in de kwartieren Belleville en Ménilmontant. Enkele dagen later krijgen de doden een staatsbegrafenis. Meteen was het eerste bombardement op Parijs met een zeppelin een feit. Later voeren deze “vliegende sigaren” nog meer dergelijke opdrachten uit en bombarderen ook Londen.

Het onderstaande schilderij toont een zeppelin boven Parijs. Het schilderij is van Georges Taboureau die vooral bekend is onder zijn naam Sandy Hook (1879 – 1960). In 1917 krijgt hij de eretitel “peintre de la marine” omdat hij vooral schepen tekent. Zijn vruchtbaarste periode kent hij tussen de twee wereldoorlogen in. Wie zijn naam googelt, zal vooral afbeeldingen zien waarin reclame wordt gemaakt voor scheepvaartmaatschappijen. Maar Taboureau heeft dus ook een zeppelin geschilderd.De meeste bronnen vermelden wel dat dit schilderij verwijst naar een aanval van 20 op 21 maart 1915.

Georges Taboureau - zeppelin sur Paris

Georges Taboureau – zeppelin sur Paris

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://www.amazon.fr/Sandy-Hook-myst%C3%A9rieux-peintres-marine/dp/2352610516

Von Kluck neemt zijn draai ten westen van Parijs

generaal von Kluck

Op 31 augustus 1914 neemt generaal Alexander von Kluck het besluit om zijn eerste leger naar het zuidwesten van Parijs te laten afzwenken. Daarmee wil hij von Bülow te hulp snellen die in de slag van Guise een onverwacht tegenoffensief van de Fransen moest verduren. Een gevolg van deze beslissing is dat hiermee het von Schlieffenplan volledig wordt verlaten. Het eerste leger van von Kluck had volgens de plannen ten zuidoosten van Parijs moeten blijven. In plaats daarvan zit het eerste Duitse leger van von Kluck nu ten zuidwesten. En wat nog erger is, zijn flanken zijn daarmee blootgesteld aan de aanvallen van het Franse zesde leger dat zich aan het verzamelen is in de buurt van Parijs.
Begin september volgt dan de slag aan de Marne die nadelig zou uitdraaien voor de Duitsers. Ze beginnen aan hun terugtocht en vier jaar lang zou het westelijk front zo goed als onveranderlijk zijn. Buiten het feit dat er wel dagelijks soldaten sneuvelen. 
Wie meer wil weten over de slag van Guise, kan terecht op deze pagina

het oorspronkelijke Schlieffenplan

het oorspronkelijke Schlieffenplan

Von Hiddessen vliegt boven Parijs

In de laatste augustusdagen van 1914 hebben de Duitsers de streek van Saint-Quentin veroverd en daarmee zitten ze op zo’n 160 kilometer van Parijs. Het Duitse opperbevel beslist dat het tijd is voor wat psychologische oorlogsvoering. Om de druk op de Fransen te verhogen, besluiten ze vliegtuigen boven Parijs te sturen. Het doel van die vliegtuigen is om troepenbewegingen te observeren, pamfletten en bommen boven Parijs uit te gooien.

Von Hiddesen boven Parijs

Von Hiddesen boven Parijs

Op zondag 30 augustus 1914 is het mistig rond Saint-Quentin. Maar als de mist om 10 uur optrekt, is het een zonnige en heldere dag.  Oberleutnant Ferdinand von Hiddesen vertrekt om 11 uur samen met een andere piloot in zijn Taube vanop het vliegveld van Sain-Quentin. Rond half een zijn ze boven Parijs. Ze vliegen een half uur boven de stad en dan werpen ze de pamfletten uit. Ze laten ook vier bommen van 2 kg vallen. Die bommen maken 2 lichtgewonden en materiële schade. Uiteindelijk laten ze een vlag met de keizerlijke kleuren (zwart-wit-rood) waaraan een zandzakje zit vallen. In dit zanzakje zit een briefomslag met daarin de boodschap :”Het Duitse leger bevindt zich voor de poorten van Parijs. Overgave is de enige uitweg.”. Dezelfde tekst als op de talrijke pamfletten.

De vlag met briefomslag en boodschap wordt naar de Parijse prefectuur gebracht. Op 1 september 1914 vliegt er terug een Taube over Parijs. Dan vallen de eerste burgerdoden door Duitse vliegtuigbommen.

Ferdinand Von Hiddesen zal in 1915 boven Verdun worden neergeschoten. Hij wordt dan zwaargewond naar een hospitaal gebracht en brengt de rest van de oorlog in krijgsgevangenschap door. Einde 1929 wordt hij lid van de NSDAP, partij van Adolf Hitler, die op dat moment met zijn politieke opmars bezig is. Hij wordt verkozen voor de NSDAP, maar zit enige tijd gevangen in het kader van de Roehm-putsch in 1934. Hij overleeft deze putsch en zal pas in 1971 sterven op 84-jarige leeftijd.

bronnen :

http://1914ancien.free.fr/parisbom.htm

http://de.wikipedia.org/wiki/Ferdinand_von_Hiddessen