Een troostvolle brief voor overzee

Maude Fisher, een Amerikaanse Rode-Kruis-verpleegster in Frankrijk, schrijft op 29 november 1918 een brief aan de moeder van de overleden jonge soldaat Richard Hogan, omdat ze niet wil dat de moeder alleen maar een kille overheidsbrief ontvangt. Hogan komt twee dagen na de wapenstilstand in het legerhospitaal terecht met griep die overgaat in longontsteking, en hij sterft twee weken na zijn opname.

Indien ik u kon spreken, kan ik u zoveel beter vertellen over de zieket van uw zoon en over de kleine dingen die zoveel betekenen voor een moeder die zo ver weg is van haar zoon. Een grote heuvel overschaduwt de plek waar uw zoon begraven is. De zon verdween er net achter op het ogenblik dat een geestelijke de laatste gebeden las voor uw zoon. Het land zal uw zoon eren omdat hij er zijn leven voor gaf, en het zal ook u liefhebben omdat u uw zoon schonk.

Wie de ganse brief wil lezen, kan terecht op http://historysstory.blogspot.com/2013/11/the-image-above-is-of-nurses-from-world.html

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

de laatste gesneuvelde Duitser

Het laatste Duitse slachtoffer valt op 11 november 1918 na 11 uur, wanneer luitenant Erwin Thomä zich in de buurt van Stenay naar een groepje Amerikanen begeeft om hen logies aan te bieden, nu de oorlog voorbij is. De Amerikaanse soldaten, die de Duitse luitenant zien naderen, weten echter nog niet dat de wapenstilstand een feit is omdat hun telefoonverbindingen door vijandelijk artillerievuur vernietigd zijn. Luitenant Thomä roept naar de Amerikanen in het Engels dat de wapenstilstand van kracht is maar wordt niet begrepen. Kort na 11 uur wordt de luitenant als laatste Duitse gesneuvelde door Amerikaanse soldaten neergeschoten.

bronnen
Mark De Geest, 14-18 in honderd dagen, Manteau
http://www.wuerttemberger-im-weltkrieg.de/2018/11/11-november-1918.html

ErwinThomae_19181111

 

de laatste gesneuvelde Fransman

Augustin Trébuchon treedt als vrijwilliger in dienst op 4 augustus 1914, twee dagen na de Franse mobilisatie. Trébuchon vecht aan de Marne, in Verdun en aan de Somme. Tijdens een van de gevechten wordt hij door een granaatscherf ernstig verwond aan zijn linkerarm. Meer dan vier jaar later sterft hij op 11 november 1918 om 10u45 op de laatste dag van de oorlog. Hij wordt door een Duitse kogel geveld, terwijl hij naar zijn kameraden loopt om hun te vertellen dat er om 11u30 warme soep wordt geserveerd om de wapenstilstand te vieren. Omdat het Franse leger ermee verveeld zit dat soldaten ook nog op 11 november 1918 moesten aanvallen en sneuvelen, wordt op hun graf niet 11 maar 10 november als sterfdatum vermeldt. Zo staat het ook op het kruis dat het graf van Trébuchon siert. Op de dag van de overwinning mogen geen Franse soldaten sterven.

bron : Mark De Geest, 14-18 in honderd dagen, Manteau

AugustinTrebuchon_19181111

de laatste gesneuvelde Amerikaan

Henry Gunther groeit op in een Duitse gemeenschap in Baltimore. Zodra de oorlog uitbreekt, krijgen hij en zijn vrienden regelmatig anti-Duitse commentaren te verduren. Wanneer hij wordt opgeroepen, laat hij noodgedwongen zijn baan bij een bank en zijn verloofde Olga Gruebl achter. Hij wordt al snel bevorderd tot sergeant, maar wordt weer uit zijn rang ontzet nadat de militaire censuur een briefkaart onderschept waarop Gunther een vriend vertelt dat de omstandigheden aan het front verschrikkelijk zijn en hem afraadt dienst te nemen.

De laatste twee maanden heeft Gunthers eenheid bijna onafgebroken aan het front gevochten. Op 11 november 1918 om 9u30 trekken zij door een dichte mist op naar Chaumont-devant-Damvillers. Rond 10u45 krijgen zij het bericht dat de wapenstilstand is getekend. Omdat het bericht niet vermeldt dat de gevechten moeten stoppen, trekt de Amerikaanse eenheid verder op, tot zij op een Duitse machinegeweerpost stuit die zich verplicht ziet het vuur te openen. De Amerikaanse soldaten zoeken dekking op de grond. Het Duitse machinegeweer stopt. Dan springt Henry Gunther recht en rent hij naar de Duitse post. De Duitsers geven hem een teken om te stoppen, maar hij blijft lopen tot hij door het Duitse machinegeweer wordt meergemaaid. Het is dan 10u59. De volgende dag wordt Gunther als postuum eerbetoon opnieuw bevorderd tot sergeant.

bron : Mark De Geest, 14-18 in honderd dagen, Manteau

HenryGunther_19181111

de laatste wapenstilstand

Na Bulgarije, het Ottomaanse rijk en Oostenrijk-Hongarije tekent nu ook Duitsland een wapenstilstand. Op de avond van 10 november 1918 laat de Duitse regering haar onderhandelaars weten dat Duitsland akkoord gaat met de voorwaarden van de geallieerden en dat zij de tekst van de wapenstilstand mogen ondertekenen. In een apart telegram dringt von Hindenburg aan op spoed. Om levens te sparen is het immers belangrijk dat de wapens zo snel mogelijk zwijgen.

Op 11 november 1918, kort na 2 uur, laten de Duitsers weten dat zij klaar zijn voor een laatste gesprek. Zij worden onmiddellijk naar het rijtuig van Foch gebracht. Tien minuten later stapt ook de Franse delegatie binnen. Generaal Weygand leest de definitieve tekst van de wapenstilstand voor. Die bestaat uit vierentwintig artikelen met daarin bepalingen in verband met de ontruiming van de bezette gebieden, de teruggave van de Elzas en Lotharingen, de overdracht van oorlogsmaterieel en spoorwegmaterieel, de bezetting van bruggenhoofden langs de Rijn, de terugkeer van krijgsgevangenen enzovoort. De wapenstilstand zal van kracht zijn gedurende zesendertig dagen. Zes uur na de ondertekening zullen de wapens zwijgen aan beide zijden van het front.

Weer wordt het een lang gesprek. Elke bepaling moet in het Duits vertaald worden en enkele punten geven alsnog aanleiding tot opmerkingen of vragen om verduidelijking. Pas om 5u10 wordt de tekst van de wapenstilstand door beide partijen ondertekend. Zes uur later, om 11u stipt – op het elfde uur van de elfde dag van de elfde maand – weerklinkt het staakt-het-vuren over de hele lengte van het westelijk front. Wanneer de kanonnen zwijgen, wordt het plotseling heel stil. Na meer dan vier jaar oorlog komt er eindelijk een einde aan de verschrikking.

Onderstaande schilderij is van de Fransman Maurice Pillard Verneuil en stelt de ondertekening van de wapenstilstand in Compiègne voor.

bron : Mark De Geest, 14-18 in honderd dagen, Manteau

MauricePillardVerneuil_Armistice

 

Staakt-het-vuren aan het westelijk front

Op 7 november 1918 overschrijden een aantal Duitse wagen de frontlinies nabij Buironfosse (Aisne) op de weg van Haudroy naar La Capelle. Aan boord zijn Matthias Erzberger, een diplomaat graaf von Oberndorff, een militair attaché met de nodige kennis van het Frans generaal von Winterfeldt, een tolk kapitein von Helldorf, een stenograaf en 2 andere militairen. Korporaal Pierre Sellier is de klaroenblazer die voor het eerst het staakt-het-vuren blaast aan het westelijk front.

De Duitse delegatie wordt naar de villa Pasques geleid in La Capelle om de onderhandelingen over de wapenstilstand voor te bereiden. Onder leiding van commandant de Bourbon Busset rijden de zes wagens naar het station van Tergnier waar een trein op hen wacht. Die trein brengt hen naar een rustige plek nabij Compiègne. Daar wacht een andere trein met aan boord maarschalk Foch. De Duitse delegatie komt aan op 8 november 5u30. Daarna begint matthias Erzberger aan drie lange dagen die hij beschrijft als een ware calvarie.

Onderstaande tekening is van Georges Scott.

bronhttps://fr.wikipedia.org/wiki/Armistice_de_1918

GeorgesScott_CessezLeFeu

afgesneden van de achterste linies

Herbert Sulzbach, luitenant bij de Duitse artillerie, noteert het volgende in zijn dagboek :

3 november 1918 : Vandaag ben ik vijftig maanden ten velde. Oostenrijk en Hongarije zijn republieken. Karl I is terecht Karl de laatste genoemd. Enige commentaar op deze drieste tijdingen is volstrekt overbodig, want niets kan uitdrukken wat iedere soldaat nu voelt : wanhoop, woede en verontwaardiging in de hoogste graad. Men zegt zelfs dat de Oostenrijkers hun eigen soldaten en officieren hebben aangevallen en het embleem van het keizerrijk van hun kepi afgerukt.

4 november 1918 : De Fransen beginnen een trommelvuur om 6u45. Het is het hevigste dat ik de voorbije vier jaar heb meegemaakt. De situatie is zeer ernstig. Er is nog een telefoonlijn waar ik mee kan communiceren en ik probeer de commandanten van de andere batterijen aan de lijn te krijgen. Als dat niet lukt, stuur ik boodschappers uit die op gevaar van eigen leven naar de andere batterijen lopen door het trommelvuur. Enige tijd later beginnen ook onze eigen kanonnen een trommelvuur te leggen.

Ondertussen is iedere communicatie onmogelijk geworden, want de Fransen hebben onze achterste linies zodanig onder vuur genomen dat geen enkele telefoonlijn nog werkt. Niemand weet nog wat er aan de hand is. Misschien is de vijand wel doorgebroken en staan we op het punt omsingeld te worden. Mijn kanonnen blijven verder vuren. De boodschappers komen ondertussen terug, samen met andere soldaten. De linies van onze batterij nummer 1 is veroverd door de vijand. Ook batterij nummer 2 is buiten gevecht gesteld. Daarbij is onze kleine luitenant Scholz-Babisch, die we liefdevol “Bube” (boeleke) noemden, gesneuveld. Hij vocht samen met de commandant en de soldaten als de Fransen hun positie bestormden.

’s Avonds krijgen we het bevel om terug te trekken. Valenciennes is verloren gegaan. We trekken ons terug naar de Maas, onze nieuwe verdedigingslinie. Ondertussen ben ik alleen met mijn telefonist en mijn boodschappers en ik weet niet of er nog infanterie achter ons is. Het trommelvuur is gestopt, maar de vijand vuurt nog met geregelde tussenpozen. Om 10u ’s avonds trek ik me met 6 andere soldaten terug. Eerst wilden we de nacht er doorbrengen, maar als we dat gedaan hadden, zouden we krijgsgevangen gemaakt zijn. Iets na middernacht vinden we de linies terug van een Beiers artillerieregiment. We zijn doodmoe en blij dat onze kameraden ons uitnodigen bij hen te blijven slapen.

bron : Herbert Sulzbach, with the German guns, Pen & Sword military

Feldtelefon_19181104