100 jaar geleden : verkiezingen in België

De kalender van het Davidsfonds vermeldt op 24 mei : “24 mei 1914 – De parlementsverkiezingen die vandaag doorgan in 4 Belgische provincies (Henegouwen, Limburg, Luik en Oost-Vlaanderen) leveren slechts kleine wijzigingen op. In de Kamer ziet de nieuwe zetelverdeling voor deze provincies er zo uit : katholieken 41 (-2), socialisten 25 (+1), liberalen 20 (+1) en daensisten 1 (-). De regeringsmeerderheid is dus nauwelijks geslonken. ”

Het valt nu nog af te wachten wat de verkiezingen in België 100 jaar later op zondag 25 mei 2014 gaan opleveren.

Verkiezingen1914

31 maart 1914 – de Zeppelin vestigt een hoogterecord

 

Op 31 maart 1914 ziet graaf Ferdinand von Zeppelin zijn luchtschip stijgen tot 3.065 meter. Met dit nieuwe hoogterecord onderstreept hij nog maar eens de prestaties van zijn zeppelins (bron “beleef elke dag de eerste wereldoorlog” kalender 2014-2018 van het davidsfonds).
De zeppelins zouden tijdens de eerste wereldoorlog ingezet worden om Engelse steden te bombarderen. De allereerste keer dat een zeppelin een stad zou bombarderen was in de nacht van 24 op 25 augustus 1914. Toen ging het niet om een Engelse stad maar een Belgische stad. Antwerpen kreeg de twijfelachtige eer om als eerste stad onder vuur te worden genomen door een Duitse zeppelin.

Zeppelin_Antwerpen_1914

Kleurenfoto’s van de Groote Oorlog

Foto’s van de Groote Oorlog zijn steevast in zwart-wit. Of dat denken we toch. En hier en daar zijn er originele kleurenfoto’s te vinden. Zoals deze foto van Jules Gervais-Courtellement. De foto toont Franse soldaten die rusten in een bos. Het grappige is dat ik de foto in zwart-wit terugvond in een boek van de Duitse historicus Guido Knopp :”Der Erste Weltkrieg – die Bilanz in Bildern”. De foto dateert van september 1914 toen de Fransen en Engelsen de Duitsers in de slag aan de Marne tot staan wisten te brengen. Net op tijd, want in Parijs begonnen ze al te panikeren over de Duitse opmars. Na de slag aan de Marne waren er hoge Duitse officieren die de keizer probeerden te overhalen om de oorlog te beëindigen. In plaats daarvan ging hij nog 4 jaar door.

De uniformen van de Fransen zijn duidelijk van de beginperiode : donkerblauwe jas met rode broek, net zoals in de Frans-Pruisische oorlog van 1870. Die rode broek was veel te opvallend en daarom ging men later over naar een volledig hemelsblauw uniform. Datzelfde blauw zie je al bij de 2 soldaten vooraan rechts. En door de loopgravenoorlog ging men de kepie ook vervangen door een helm.

JulesGerVaisCourtellement01

Van Oekraïne 2014 naar Lemberg 1914

Oekraïne is al enkele dagen heel erg in het nieuws. En eigenlijk rommelt het er al maanden. Het land is in twee gedeeld : het westen is eerder Europees gericht terwijl het oosten en het zuiden naar Rusland neigen. Vanwaar die tweedeling ? Wat op het eerste zicht in 2014 niet direct verklaarbaar is, wordt dat wel als je terug gaat naar 1914. En één stad heeft me de sleutel van het verhaal gegeven : Lviv. Of moet ik zeggen Lwow zoals de stad heette toen het Pools gebied was ? Of moet ik het Lemberg noemen, zoals de stad heette toen het nog bij Oostenrijk-Hongarije hoorde ?

Laten we vanuit 2014 terug gaan in de tijd. Hieronder herken je Polen zoals wij het nu kennen. De rode gebieden waren Duits en zijn aan Polen toegekend na de tweede wereldoorlog. Er staan 2 “Curzon” lijnen op : die van 1940 en die van 1919. Twee weken nadat nazi-Duitsland Polen was binnengevallen, viel ook de Sovjetunie Polen binnen en annexeerde een deel van Polen. Na de tweede wereldoorlog moest de Sovjetunie haar geannexeerde deel van Polen niet teruggeven. Polen werd schadeloos gesteld door Duits grondgebied. In feite schoof Polen naar het westen op. En dus werd de stad Lwow daarna Lviv genoemd. Maar de stad is in 2014 haar Poolse afkomst nog niet vergeten.

Curzon_line-en

Voor deze stad Lviv en Lwow werd genoemd, sprak met van Lemberg toen het nog Oostenrijks-Hongaars gebied was. In augustus 1914 is hier al een eerste grote slag uitgevochten tussen de Russen en de Oostenrijkers. In 1915 zouden de Duitsers en Oostenrijkers de stad heroveren op de Russen. Dit gebied was dus in 1914 al een gebied waarom gevochten werd tussen west- en oost-Europa en in 2014 is dat niet anders.

Lemberg01

Zeppelin L19 en het “king Stephen” incident

Facebook heeft me al  ongekende informatie over de Groote Oorlog bijgebracht. Zo zag ik deze foto op de FBpagina van “Gedenkseite 100 Jahre Beginn 1 Weltkrieg 1914”. Ik wist al wel eerder dat Duitse zeppelins gebruikt werden voor bombardementen van steden in Engeland. Een verwijzing daarnaar vind je in het dagboek van Raoul Snoeck “In de modderbrij van de Ijzervallei”. Snoeck heeft een ontmoeting met de Britse piloot Warneford nadat deze een zeppelin heeft neergehaald tussen Gent en Brussel.  Deze ontmoeting vind je ook terug in het stripverhaal van Ivan Petrus Adriaenssens “afspraak in Nieuwpoort”.

Zeppelin_L19_02

Deze foto verwijst naar zeppelin L19 en het Britse visserschip “king Stephen”. De L19 werd na een aanval op Engeland onder vuur genomen door het Nederlandse leger. De L19 maakte een noodlanding in de noordzee. De bemanning was op de zeppelin gekropen in afwachtig van redding door een schip. De Britse vissersboot “king Stephen” kwam langs maar de kapitein weigerde de Duitsers aan boord te nemen. Daar zijn verschillende redenen voor te vinden : deze vissersboot was op een plaats waar dat niet nocht van de Britse overheid. Tweede reden was dat de Britten minder in aantal waren dan de Duitsers en dat de kapitein vreesde dat zijn schip overgenomen zou worden.

Het ganse verhaal over zeppelin L19 vind je terug in de Engelse wikipedia op deze pagina.

Kunst over oorlog : Théophile Steinlen en Otto Dix

Onlangs heb ik een boek gekocht van Guus Veenendaal : “sporen naar het front”. In dit boek wordt het belang van de spoorwegen voor oorlogvoering bekeken. Het gaat niet alleen om de eerste wereldoorlog. Ook andere oorlogen komen aan bod, zoals de Frans-Pruisische oorlog van 1870, de Amerikaanse burgeroorlog. Ik zie in het boek een tekening van Théophile Steinlen van 2 Franse soldaten die wachten in een station voor hun trein richting front. Oorlog in de kunst heeft ma altijd geboeid en dus zoek ik Steinlen op via Google. En daar verschijnt een 2e naam waarvan de werken ooit op een tentoonstelling samen met Steinlen werden getoond : Otto Dix. Beide kunstenaars hebben een stijl die me aanspreekt. Krachtig en ondanks de grijze tinten heel spreken.

Théophile Steinlen – “Les camarades”

Steinlen_Camarades

Otto Dix – “der Krieg”otto-dix-der-krieg-01

Elsie en Mairi – Engelen van Pervijze

ElsieEnMairi

Na zijn graphic novel “Afspraak in Nieuwpoort” heeft Ivan Petrus Adriaenssens weer een nieuw boek uit :”Elsie en Mairi”. De strip is gebaseerd op 2 Britse verpleegsters die in de Belgische sector vlak achter de loopgraven 4 jaar lang hebben gewerkt. Het boek is een absolute aanrader omdat het duidelijk gebaseerd is op boeken over deze 2 engelen van Pervijze.

Wie de striptekenaar Ivan Petrus Adriaenssens wil zien en wat meer informatie wil over deze dames en de streek waarin ze gewerkt hebben, kan terecht bij onderstaande fragment van “de zevende dag”.

http://cobra.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/dezevendedag/EP_131006_DZD?playlist=7.39644&video=1.1747499

het belang van het thuisfront

De provincie Limburg heeft een aparte website over Limburg 1914 1918. Het logo is een gedroogd madeliefje dat een Belgische soldaat naar zijn liefje in Limburg stuurde. Dit verhaal kwam ook voor in “ten oorlog” in de allerlaatste aflevering. Van dit waargebeurde verhaal is een filmpje gemaakt en dat vind je hier

les gueules cassées – verminkte soldaten

ChambreDesOfficiers

Tijdens de eerste wereldoorlog stond de geneeskunde ver genoeg om soldaten te helpen overleven die in de 19e eeuw gestorven zouden zijn. Maar dat ging wel ten koste van het leren leven met gruwelijke verminkingen, ook in het gezicht. Soldaten wiens gezicht vreselijk verminkt waren, noemden de Fransen “les gueueles cassées”, letterlijk de gebroken smoelen. De geneeskunde stond immers niet ver genoeg op het vlak van plastische chirurgie.
De film “la chambre des officiers” gaat over officieren die zwaar gewond van het slagveld zijn terug gevoerd en die moeten leren leven met hun verminkingen in het gelaat. Een bijzonder indrukwekkende film.

Adinkerke 1914 op schilderij

Adinkerke is meer dan waarschijnlijk het eindstation geweest waar Martinus Evers en zeer vele andere Belgische soldaten uitstapten na hun opleiding in Auvours. En dus was ik op zoek naar foto’s van Adinkerke onder de Groote Oorlog. En daar kom ik uit op dit schilderij, gevonden op http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/paintings/where-belgium-greeted-britain-4-december-1914-the-meeting-28973

Het gaat hier om de ontmoeting van de Britse koning George V en de Belgische koning Albert I, op 4 december 1914. De Duitsers zijn dan door de overstromingen van de Ijzer tot staan gebracht en de loopgravenoorlog staat helemaal aan het begin. Je kan aan het schilderij niet zien waar het heeft plaats gehad. Maar dit zou dus in Adinkerke moeten zijn. De naam van de schilder is Herbert Arnould Olivier.

(c) Jasper Olivier; Supplied by The Public Catalogue Foundation