finale van de biennio rosso

De biennio rosso is de periode van twee jaar waarbij de linkse partijen in het naoorlogse Italië (1919-1920) het voortouw nemen en betogingen en stakingen organiseren. De invloed van de Russische revolutie van 1917 is onmiskenbaar. Maar daarnaast zijn er ook eigen Italiaanse oorzaken van de onstabiele politieke periode. Italië heeft dan wel de oorlog gewonnen maar aan een hoge kost : 600.000 doden, 950.000 gewonden en verminkten. Bovenal heerst in Italië het gevoel dat de territoriale winst minder groot is dan destijds beloofd in de overeenkomst met de Entente in 1915. Men spreekt dan ook van vittoria mutilata of verminkte overwinning.

Na de oorlog worden de Italianen ook geconfronteerd met een economische crisis : de lire verliest in waarde, de economie moet overschakelen van oorlogsproductie naar oplevering van andere goederen, maar dat gaat gepaard met banenverlies. Het resultaat is dat het aantal vakbondsleden stekt toeneemt : in 1920 zijn 3.800.000 Italianen lid van een vakbond, ofwel vijf keer zoveel als voor de oorlog. Dit jaar wordt dan ook het hoogtepunt in de Italiaanse klassenstrijd. En de stakingen worden grimmiger. Tussen 1 en 14 september 1920 worden verscheidene fabrieken door de arbeiders bezet. Het gaat om steden uit het ganse land : Milaan, Turijn, Genoa, Firenze, Rome, Napels, Palermo.

In Turijn gaat men zover om een Rode Wacht op te richten als eventuele verdediging tegen acties van de patroons. Onder bescherming van deze Rode Wacht starten de arbeiders de productie terug op maar ditmaal voor eigen gewin. Een gelijkaardige actie start in Palermo maar ditmaal zijn het landarbeiders die het land van de pachtheer bezetten om voor zichzelf te kunnen bewerken.

bronnen
https://www.britannica.com/place/Italy/World-War-I-and-fascism
https://www.marxist.com/italy-lost-revolution091002.htm

verdrag van Sèvres

Op 10 augustus 1920 ondertekenen de geallieerden en het Ottomaanse rijk het verdrag van Sèvres. Het is een vervolg op de wapenstilstand van Mudros van 30 oktober 1918. Dit verdrag zal uiteindelijk nooit uitgevoerd worden omdat Turkije het niet ratificeert.

De reden van de verwerping is de inhoud van dit verdrag. Daarmee zou het Ottomaanse rijk volledig opgedeeld worden onder de geallieerden. Maar onder de geallieerden was ook niet iedereen akkoord met de inhoud. Griekenland en Italië hadden tegengestelde belangen en eisten een groter deel op ten koste van elkaar.

Voor dit verdrag wordt ondertekend, zijn er al eerdere conferenties geweest waarop de verdeling telkens is bijgestuurd : conferentie in Londen (februari 1920) en in San Remo (april 1920). Griekenland heeft de uiteindelijke ondertekening niet afgewacht en bezet Smyrna (Izmir) al in mei 1919. Daarmee begint de Grieks-Turkse oorlog (lees meer op deze pagina).

Als de inhoud van dit verdrag in augustus 1920 bekend wordt gemaakt, stijgt de verontwaardiging bij de Turken en wint Kemal Atatürk er aanhangers bij in zijn gewapende verzet tegen dit verdrag. Als de Grieks-Turkse oorlog beëindigd wordt in 1922, zal het verdrag van Sèvres vervangen worden door het verdrag van Lausanne in 1923. Het feit dat de geallieerden een verdrag herschrijven om een voormalige verliezer van de Groote Oorlog tegemoet te komen, zal het strijdpunt worden van Adolf Hitler en zijn partij, de NSDAP.

bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_S%C3%A8vres

etnische spanningen in Split en Trieste

Zowel Italië als het koninkrijk Servië zijn geïnteresseerd in dezelfde delen van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. In 1915 heeft Italië de kant van de geallieerden gekozen na bepaalde afspraken. (Lees meer daarover op deze pagina). Na de wapenstilstand hopen de Italianen snel hun grenzen te kunnen verleggen. Maar de Serviërs hopen tegelijk op een Zuid-Slavische natie met de Kroaten, Bosniërs en Slovenen.

In 1919 bezet Gabriele D’Annunzio met een aantal vrijwilligers de stad Fiume om zo de annexatie door Italië af te dwingen. (meer op deze pagina). Daarmee neemt de spanning tussen Italianen en Slaven in de regio toe.

Op 11 juli 1920 zijn er schermutselingen tussen de Italiaanse in Kroatische inwoners in Split (Spalato in het Italiaans). Een aantal Italiaanse matrozen van het aangemeerde schip “Puglia” worden in het nauw gedreven door Kroaten. Kapitein Gulli van de “Puglia” komt aan land om te proberen zijn mannen te ontzetten, maar dan vallen er schoten. Er vallen een aantal gewonden, waaronder ook de kapitein. Gulli sterft op 12 juli.

En dan volgen de rellen mekaar in de regio op. Op 13 juli 1920 vallen Italiaanse fascisten en nationalisten Slavische zaken in Trieste aan. Het trieste hoogtepunt van de rellen wordt bereikt als de Narodni dom in brand gestoken wordt. Op 14 juli 1920 organiseren de Italianen in Trieste een protestbetoging waarbij een Italiaanse fascist, Gionanni Nini, door Slavische communisten wordt doodgestoken. Daarop breken weer rellen uit waarbij er op gegeven ogenblik een vuurgevecht uitbreekt rond hotel Balkan dat 20 minuten duurt.

Op de foto hieronder herdenken de Italianen hun doden. Er zijn natuurlijk ook aan Slavische kant bij Slovenen en Kroaten slachtoffers gevallen. Daar hebben we geen foto van gevonden.

bronnen
https://en.wikipedia.org/wiki/1918%E2%80%9320_unrest_in_Split
http://www.narodnidom.eu/it/la-mostra/13-luglio-1920-la-notte-dei-cristalli-di-trieste/
https://www.ereticamente.net/2013/09/14-luglio-1920-il-battesimo-dello.html

Conferentie in San Remo

In Italië vindt er een conferentie plaats te San Remo vanaf 19 tot 26 april 1920. Het is de bedoeling om het Ottomaanse rijk op te delen. Meer bepaald het Midden-Oosten wordt opgedeeld en verschillende mandaten van bestuur toegekend aan Frankrijk en Groot-Brittannië. De vier permanente leden van de Volkenbond , Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië en Japan vormen de Hoogste Raad van de Geallieerde Machten. De Verenigde Staten zijn als waarnemer aanwezig.

De geallieerden mogen zelf bepalen hoe het veroverde gebied van het Ottomaanse Rijk naar hun eigen behoeften wordt opgedeeld in nieuwe staten. Officieel moet er nog goedkeuring worden verkregen door de Algemene Vergadering van de Volkenbond.

De San Remo Resolutie, waarin de besluiten van de Grootmachten worden samengevat, is eigenlijk niet meer dan een gedeelte van de notulen van de vergadering van 25 april 1920.

Groot-Brittannië krijgt het mandaat over Mesopotamië (het huidige Irak) en het mandaatgebied Palestina (dat zowel het gebied ten westen van de Jordaan, waarin het huidige Palestina en Israël liggen, als het gebied ten oosten van de Jordaan, het huidige Jordanië, omvat). Groot-Brittannië is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Balfour-verklaring van 1917, waar de Britten beloofd hebben een Joodse staat op te richten. (lees meer daarover op deze bladzijde)

Frankrijk krijgt het mandaat over mandaatgebied Syrië (het huidige Syrië en Libanon). De Fransen sluiten ook een akkoord met de Britten voor een deelname van 25% in de aandelen van Turkish Petroleum Company. Dat leidt tot de oprichting in 1923 van de Compagnie française des pétroles, voorgangen van de groep Total.

Er worden vooralsnog geen grenzen van de mandaatgebieden vastgelegd. De beslissingen van de Conferentie van San Remo worden door de Volkenbond bevestigd op 24 juli 1922.

bronnen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Conferentie_van_San_Remo
https://www.lhistoire.fr/carte/avril-1920-la-conférence-de-san-remo-le-partage-de-lempire-ottoman

het kanteljaar van Mussolini

1919 wordt het jaar waarin Mussolini zich een weg zoekt in de nieuwe politieke wereld van het naoorlogse Italië. Voor de uitbraak van de oorlog was Benito Mussolini een overtuigd socialist, naar het voorbeeld van zijn vader Alessandro, die militant was in de Italiaanse tak van de Eerste Internationale. En dus volgt Benito in 1914 nog de houding van de socialisten die willen dat Italië zich afzijdig houdt in de oorlog.

Maar links raakt verdeeld en er verschijnt in oktober 1914 al een links groepering die voorstander is van een interventie van Italië in de oorlog. Deze interventionisten lanceren een manifest op 7 oktober 1914. Mussolini schaart zich achter deze ideeën en neemt zijn ontslag in de socialistische partij. Hij start zijn eigen dagblad onder de titel Il Popolo d’Italia.

Na de oorlog zoekt Mussolini zijn plaats in de Italiaanse politiek. Hij verwijt de socialisten een dubbelzinnige en defaitistische houding, wat volgens hem geleid heeft tot de grote nederlaag bij Caporetto. Op 23 maart 1919 sticht hij in Milaan zijn Fasci di Combattimento. In het programma van deze beweging zijn nog heel wat linkse elementen terug te vinden en Mussolini probeert de leider te worden van de linkerzijde in de Italiaanse politiek. Deze rivaliteit met andere linkse partijen leidt tot de brandstichting van de kantoren van het linkse blad Avanti in april 1919, tijdens gevechten op de via dei mercanti. Daarnaast zijn er ook nationalistische punten en Mussolini bezoekt in oktober 1919 D’Annunzio die met een aantal aanhangers gewapenderhand de stad Fiume bezet om zo de annexatie door Italië af te dwingen.

In november 1919 presenteert Mussolini een fascistische lijst die deelneemt aan de verkiezingen van 16 november. Zijn lijst behaalt slechts 4.795 stemmen tegenover 170.000 voor de socialisten en 74.000 voor de katholieken. Terwijl de socialisten hun overwinning vieren, gooien 2 fascisten op 17 november granaten naar de vierende massa waar er 9 gewonden vallen. Mussolini wordt gearresteerd en na 48 uur weer vrijgelaten. In december volgt er terug een gewelddadige confrontatie tussen socialisten en fascisten in de straten van Rome. 1919 wordt gezien als een kanteljaar voor de fascisten die eerst aan de linkerzijde proberen hun leiderschap te veroveren. Als dat niet lukt, kijken ze naar de Italiaanse politieke rechterzijde.

bronnen
https://passapalavra.info/2014/04/92912/
https://fr.wikipedia.org/wiki/Benito_Mussolini#1918_et_1919_:échec_des_alliances_et_du_positionnementà_gauche

nieuwe politieke beweging in Italië

Op 23 maart 1919 sticht Benito Mussolini in de zaal Circolo op de piazza San Sepolcro in Milaan een nieuwe beweging onder de naam “fasci Italiani di combattimento”. Het woord fasci betekent “bundel” en verwijst ook naar de Romeinse “fasces cum securi”, de roedenbundel met bijlkop, symbool van autoriteit.

Op de bijeenkomst van 23 maart wordt het programma van Piazza San Sepolcro ondertekend, genoemd naar de plaats waar ze samenkomen. De beweging wil veteranen van de oorlog verenigen rond nationalistische eisen. Zo zal Italië na het verdrag van Versailles een aantal streken van Oostenrijk-Hongarije krijgen, zoals Zuid-Tirol en de havenstad Trieste. Maar de Italiaanse nationalisten willen meer zoals de streek Dalmatië dat naar Joegoslavië zal gaan.

De eerste aanhangers van deze nieuwe beweging zijn de zogenaamde Arditi, Italiaanse commando’s bekend om hun zwarthemden. Het is dan ook zwart dat de kleur van deze nieuwe beweging zal worden.

bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Fasci_di_Combattimento
https://en.wikipedia.org/wiki/Fasci_Italiani_di_Combattimento



Wapenstilstand aan het Italiaanse front

De veldslag om Vittorio Veneto is de genadeslag voor de Kaiserliche und Königliche Armee van Oostenrijk-Hongarije. Het keizerrijk zelf valt uiteen en er onstaan nieuwe landen. In die chaos zijn er heel wat soldaten van het Oostenrijks-Hongaars leger die weigeren verder te vechten. Oostenrijk-Hongarije vraagt daarom een wapenstilstand aan de Italianen.

Op 30 oktober 1918 arriveert generaal Weber von Webenau in Padua, dat in Italiaanse handen was, om over een wapenstilstand te onderhandelen. De hoofdonderhandelaar van de Italianen is luitenant-generaal Pietro Badoglio. De Italiaanse eisen zijn dermate dat de Oostenrijkse generaal geregeld contact moet opnemen met Wenen. Ondertussen gaan de gevechten gewoon door.

Op 3 november 1918 arriveren Weber von Webenau en zes andere Oostenrijks-Hongaarse delegatieleden in de Villa Giusti in Padua, de woning van graaf Giust del Giardino, die tot 1915 senator van het koninkrijk Italië is geweest. Hier moet de wapenstilstand worden getekend. Generaal Badoglio maakt nogmaals de eisen van de Entente over. Weber gaat akkoord met de ontruiming van Val Canale, Triëst, Istrië en Dalmatië, alsook de Brennerpas. Vervolgens krijgen de legers van de Entente 36 uur de tijd om verder op te rukken zonder dat Oostenrijks-Hongaarse troepen hen kunnen hinderen. Als gevolg hiervan bezetten de Italianen gebieden die tot dan toe niet tot het Italiaanse rijk behoren. (Bij gevolg worden nog eens 350.000 Oostenrijks-Hongaarse militaire krijgsgevangen genomen.) Dit laatste stuit aanvankelijk op fel verzet van Weber, maar hij heeft geen andere keus dan in te stemmen met de eisen. Oostenrijk wordt voorts gedwongen haar infrastructuur ter beschikking te stellen van de Entente en de Duitsers die aan Oostenrijks-Hongaarse zijde vechten moeten hun wapens direct neerleggen. Feitelijk komt het wapenstilstandsverdrag neer op een volledige capitulatie.

Het getekende wapenstilstandsverdrag dat in totaal 19 artikelen bevat, gaat op 4 november 1918 om 15:00 uur in.

bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Wapenstilstand_van_Villa_Giusti

VillaGiusti_19181103

 

 

Vittorio Veneto veroverd

In de slag van Vittorio Veneto gaat de Britse, Franse en Italiaanse opmars tegen de Oostenrijks-Hongaarse troepen verder. Zij veroveren Vittorio Veneto op 30 oktober 1918, waarmee ze een wig drijven tussen de Oostenrijks-Hongaarse troepen in noord-Italië. na een week bedraagt de verste opmars 24 km over een front van 56 km.

De Oostenrijks-Hongaarse troepen verbrokkelen zienderogen. Italiaanse soldaten bereiken de linie bij de Tagliamento op 2 november 1918 terwijl Britse en Franse troepen in Trentino snel oprukken naar Trente. Officieel eindigt het gevecht op 3 november 1918. Zo’n 300.000 Oostenrijks-Hongaarse soldaten worden gevangen genomen terwijl de Italianen 38.000 soldaten hebben verloren.

bron : Ian Westwell, de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

VittorioVeneto_19181101B

de slag om Vittorio Veneto

De Italiaanse opperbevelhebber, generaal Armando Diaz, lanceert vanuit zijn linie bij de Piave een offensief op de Oostenrijks-Hongaarse troepen in noord-Italië. Met zijn 4e leger wil hij doordringen tot het centrum van de Oostenrijks-Hongaarse linie in de buurt van Monte Grappa, terwijl het 8e leger, gesteund door het voornamelijk Brits-Franse 10e en 12e leger, koers zet naar de stad Vittorio Veneto.

De Italianen nemen deel aan de slag van Vittorio Veneto met 57 divisies, waaronder drie Britse en twee Franse, gesteund door 7700 stuks geschut. De Oostenrijks-Hongaarse soldaten, waarvan het moreel op een laag pitje staat, rukken aan met 52 divisies en 6030 artilleriestukken.

De Oostenrijks-Hongaren slagen erin de opmars van het Italiaanse 4e leger vanaf Monte Grappa te blokkeren. Middelpunt van de strijd is echter Vittorio Veneto. Aanvankelijk verloopt de strijd goed voor het Oostenrijks-Hongaarse 6e leger, dat de opmars van het Italiaanse leger blokkeert wanneer dat laatste de Piave probeert over te steken.

Het 12e leger van de Franse generaal Jean Graziani krijgt echter vaste voet aan de grond aan de Oostenrijks-Hongaarse zijde van de Piave, evenals het 10e leger van de Britse generaal graaf van Cavan. Op 28 oktober 1918 zijn beide bruggenhoofden ingenomen en kunnen de Brits-Franse troepen verder bouwen op hun successen.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

Battaglia_Vittorio_Veneto

de vlucht boven Wenen

Op 9 augustus 1918 onderneemt de Italiaanse dichter en nationalist Gabriele D’Annunzio een hachelijke onderneming, die bekend staat als de vlucht naar Wenen.
Samen met 10 andere piloten vertrekt hij vanuit Italië met vliegtuigen die allen de leeuw van San Marco dragen. De 11 piloten vliegen 1200 kilometer vanaf het militaire vliegveld Due Carrare bij San Pelagio naar Wenen en terug. Ze bombarderen de Oostenrijks-Hongaarse hoofdstad niet maar laten duizenden pamfletten neer.

Deze vlucht was al de derde poging : de vlucht van 2 augustus wordt afgelast wegens zware mist, de vlucht van 8 augustus wegens sterke wind. Maar op 9 augustus geraken de Italianen dan toch boven Wenen en laten hun pamfletten naar beneden dwarrelen.
Het zijn twee verschillende pamfletten : het eerste is enkel in het Italiaans en is geschreven door D’Annunzio. Het tweede pamflet is van Ugo Ojetti en is ook vertaald in het Duits.

De vlucht wordt niet door alle piloten tot het einde meegemaakt. Ze stijgen op om 5u50, maar kort daarop draaien twee vliegtuigen terug wegens motorproblemen. Een derde vliegtuig moet een noodlanding maken. De acht overgeblevenen vliegen verder en worden om 6u40 door Ostenrijks-Hongaarse posten waargenomen. Gelukkig voor de Italianen is er heel wat bewolking : dat maakt de navigatie zwaar maar zorgt er ook voor dat ze vanaf de grond moeilijk ontdekt worden.
Onderweg moet er nog een Italiaan een noodlanding maken bij Schwarzau am Steinfeld. De piloot Sarti slaagt erin zijn vliegtuig in brand te steken voor hij de Oostenrijkse gendarmen wordt opgepakt.

Om 9u20 zijn de zeven overgebleven vliegtuigen boven Wenen aangekomen. Aan boord zijn Natale Palli en Gabriele D’Annunzio, Antonio Locatelli, Gino Allegri, Aldo Finzi, Pietro Massoni, Ludovico Censi en Giordano Granzarolo.

De vlucht boven Wenen duurt ongeveer 20 minuten. Nergens hebben de piloten last van luchtafweer. Ook Oostenrijkse vliegvelden krijgen te laat de melding van vijandelijke vliegtuigen binnen om tijdig op te stijgen en aan te vallen. Als Oostenrijkse vliegtuigen om 10u05 boven Wenen aankomen, zijn de Italianen alweer verdwenen.

De Italiaanse formatie is om 9u40 aan de terugvlucht begonnen. Ze gebruiken eerst de Donau als richtpunt en daarna de spoorbaan Graz–Laibach–Triest. Om 12u36 landen alle vliegtuigen weer in San Pelagio.

Annunzio_VluchtWenen_19180809

De weerklank in de Italiaanse en buitenlandse pers is enorm. Dit is de eerste keer dat vliegtuigen van de Entente opduiken boven een hoofdstad van de Centralen. In Oostenrijk is men vooral onthutst omdat men niet weet hoe de Italianen erin geslaagd zijn op te duiken boven Wenen voor er tijdig alarm werd geslagen.

Het pamflet van Ugo Ojetti bevatte de volgende tekst :

WENER!
Leer de Italianen kennen. Als we wilden, konden we bommen op jullie stad afwerpen, maar we brengen jullie een groet van de tricolore van de vrijheid.
Wij Italianen voeren geen oorlog tegen burgers, kinderen, grijsaards en vrouwen. Wij voeren oorlog tegen jullie regering, de vijand van nationale vrijheid, met jullie blinde, koppige en wrede regering, die jullie geen brood of vrede kan geven, maar jullie enkel met haat en bedrieglijke hoop voert.
Wener !
Men zegt van jullie dat jullie intelligent zijn, maar waarom hebben jullie het Pruisische uniform hebben aangetrokken ? Voortaan, dat zien jullie, is de ganse wereld tegen jullie gekeerd.
Willen julie de oorlog verderzetten ? Doe maar, het zal jullie zelfmoord zijn. Wat hopen jullie ? De eindoverwinning beloofd door de Pruisische generalen ? Hun eindoverwinning is zoals het brood van de Oekraïne : je sterft terwijl je erop wacht.
Burgers van Wenen, bedenk aan wat jullie wacht en wordt wakker.
Leve de vrijheid ! Leve Italië ! Leve de Entente !

VluchtWenen_Vlugschrift

bron : https://de.wikipedia.org/wiki/Flug_%C3%BCber_Wien