Begin van de Turks-Armeense oorlog

De spanningen tussen Turkije en Armenië lopen op vanaf juni 1920. De Turken willen het voormalige Ottomaanse grondgebied terug inlijven. De Armeniërs zijn op hun hoede, zeker na de Armeense genocide tijdens de Groote Oorlog.

Na een aantal schermutselingen aan de Turks-Armeense grens begint het Turkse leger aan een groot offensief op 24 september 1920. Op 28 september rukken de Turken op naar Sarikamis, waar de Armeniërs in paniek de stand ontvluchten. Als de Turken na de inname van Sarikamis hun opmars willen verder zetten naar Kars, krijgen ze meer Armeense tegenstand.

Begin oktober 1920 doen de Armeniërs een oproep aan de geallieerden om hen bij te staan. Maar de Britten hebben hun troepen nodig in Irak en de Fransen zijn verwikkeld in gevechten en onlusten in Syrië. Op 11 oktober komt een Sovjet gezant aan in Yerevan om te onderhandelen met de Armeniërs voor bijstand. Die onderhandelingen monden uit in een akkoord op 24 oktober. Maar diezelfde dag lanceren de Turken een groot offensief en ze nemen Kars in op 30 oktober 1920. Een week later nemen ze Alexandropol in en op 12 november de stad Aghin. De Turken zijn van plan op te rukken naar de Armeense hoofdstad Yerevan maar leggen de Armeniërs nog een voorstel op tafel. Als ze dat niet aanvaarden, zal Armenië als geheel van de kaart worden geveegd. Op 18 november 1920 wordt de wapenstilstand ondertekend.

Op 29 november 1920 valt het Rode leger Armenië binnen. Yerevan valt op 2 december in Sovjethanden en Armenië wordt een Sovjetrepubliek. Daarmee is Armenië alle grondgebied van het Ottomaanse rijk kwijtgeraakt dat hen was toegekend door het verdrag van Sèvres.

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish%E2%80%93Armenian_War

stichting Groot Libanon

Op 1 september 1920 verklaart de Franse generaal Gouraud in naam van de Frase autoriteiten de onafhankelijkheid van Groot Libanon. Deze onafhankelijkheidsverklaring komt er vooral op vraag van de christelijke maronieten die een aanzienlijke minderheid vormen en die de steun en bescherming van Frankrijk willen.

Een echte onafhankelijkheid kan het nog niet genoemd worden en het duurt nog tot 1926 voor Groot Libanon een eigen grondwet heeft. Op dezelfde dag als Groot Libanon worden ook de staten van Damascus en Aleppo gesticht,

bron : https://fr.wikipedia.org/wiki/Grand_Liban

verdrag van Sèvres

Op 10 augustus 1920 ondertekenen de geallieerden en het Ottomaanse rijk het verdrag van Sèvres. Het is een vervolg op de wapenstilstand van Mudros van 30 oktober 1918. Dit verdrag zal uiteindelijk nooit uitgevoerd worden omdat Turkije het niet ratificeert.

De reden van de verwerping is de inhoud van dit verdrag. Daarmee zou het Ottomaanse rijk volledig opgedeeld worden onder de geallieerden. Maar onder de geallieerden was ook niet iedereen akkoord met de inhoud. Griekenland en Italië hadden tegengestelde belangen en eisten een groter deel op ten koste van elkaar.

Voor dit verdrag wordt ondertekend, zijn er al eerdere conferenties geweest waarop de verdeling telkens is bijgestuurd : conferentie in Londen (februari 1920) en in San Remo (april 1920). Griekenland heeft de uiteindelijke ondertekening niet afgewacht en bezet Smyrna (Izmir) al in mei 1919. Daarmee begint de Grieks-Turkse oorlog (lees meer op deze pagina).

Als de inhoud van dit verdrag in augustus 1920 bekend wordt gemaakt, stijgt de verontwaardiging bij de Turken en wint Kemal Atatürk er aanhangers bij in zijn gewapende verzet tegen dit verdrag. Als de Grieks-Turkse oorlog beëindigd wordt in 1922, zal het verdrag van Sèvres vervangen worden door het verdrag van Lausanne in 1923. Het feit dat de geallieerden een verdrag herschrijven om een voormalige verliezer van de Groote Oorlog tegemoet te komen, zal het strijdpunt worden van Adolf Hitler en zijn partij, de NSDAP.

bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_S%C3%A8vres

slag bij Khan Maysaloen

Op 30 oktober 1918 hebben Arabieren onder leiding van Emir Faysal en met de hulp van de Britten (waaronder de befaamde Laurence van Arabië) Damascus ingenomen. Na de nederlaag van het Ottomaanse rijk verdelen Britten en Fransen de Arabische gebieden onder elkaar. Syrië wordt onder Frans mandaat gesteld. (In die periode valt Syrië samen met het hedendaagse Libanon en Syrië. ) Op 18 november 1919 landen Franse soldaten in Beiroet om Syrië onder Franse controle te brengen. Ze nemen ook posities in de Bekaa vallei in, wat ingaat tegen eerdere afspraken tussen de Franse regering en Emir Faysal die de zaak eerst door de volkenbond wil geregeld zien.

Op 9 maart 1920 roept het Syrische parlement de onafhankelijkheid van Syrië uit met Faysal als koning. Zowel Britten als Fransen verwerpen deze onafhankelijkheid. In april 1920 worden de Franse en Britse mandaten over de Arabische gebieden van het Ottomaanse rijk bevestigd op de San Remo conferentie. Op 14 juli 1920 geeft de Franse generaal Gouraud koning Faysal een ultimatum : hij moet tegen 20 juli de Arabische legers ontbinden en de Franse controle aanvaarden of de Fransen vallen Syië binnen. Tussen 20 juli en 22 juli zijn er nog uitgewisselde boodschappen tussen Gouraud en Faysal, maar de opmars van de Fransen wordt niet gestopt. De Franse soldaten houden halt in Khan Maysaloen op 23 juli 1920. Ze zijn dan op 25 kilometer ten westen van Damascus.

Op 24 juli 1920 leveren de Fransen en de Syriërs slag bij Khan Maysaloen. Het aantal Franse soldaten onder leiding van generaal Mariano Goybet wordt geschat tussen 9.000 en 12.000. De Syriërs onder generaal Youssef al Azmeh wordt geschat op zo’n 4.000. De Syrische generaal sneuvelt tijdens de slag die 8 uur duurt en daarna ligt de weg naar Damascus open. Op 25 juli 1920 bezetten de Fransen de Syrische hoofdstad.

De foto hieronder toont generaal Gouraud die de Franse soldaten inspecteert voor de slag.

De Grieken gaan in de aanval

Het Griekse leger overschrijdt op 22 juni 1920 de Milne lijn. Deze Milne lijn is de demarcatielijn tussen Griekenland en Turkije, vastgelegd in Parijs. Het overschrijden van deze lijn gebeurt overigens met medeweten en goedkeuring van de geallieerden. Op bepaalde plaatsen krijgen de Grieken ook actieve ondersteuning van het Britse leger zoals bij de inname van havensteden aan de zee van Marmara. Om de situatie nog wat complexer te maken, krijgen de Grieken ook steun van Ottomaanse ordetroepen (Kuvâ-i İnzibâtiyye ) die tegen de Turkse nationalisten strijden.

In feite is het Grieks zomeroffensief al voorafgegaan door gevechten tussen de Ottomaanse ordediensten en Turkse nationalisten waarbij de Britten de kant van de Ottomanen kiezen. Er zijn op 16 en 17 juni 1920 Britse bombardementen op Turkse posities in Izmit ter ondersteuning van de Ottomaanse ordetroepen.

Omdat er geen vorderingen zijn, besluiten de Britten het Griekse leger te hulp te roepen. Op 22 juni 1920 start het Griekse zomeroffensief. Britten en Grieken nemen volgende steden in : Akhisar (22 juni); Kırkağaç, Soma en Salihli (24 juni); Alaşehir (25 juni); Kula (28 juni); Balıkesir (30 juni); Bandırma, Kirmasti and Karacabey (2 juli); Nazilli (3 juli); Gemlik en Mudanya (6 juli); Bursa (8 juli); Karamürsel (11 juli); İznik (12 juli); Gediz en Ulubey (28 augustus); Uşak (29 augustus); Simav (3 september).

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Greek_Summer_Offensive_(1920)

eerste zitting van het Turks parlement

Terwijl de geallieerden in San Remo bijeen zitten om het Ottomaanse rijk onderling te verdelen (lees meer op deze pagina) , zitten de Turken niet stil. Op 23 april 1920 komt het parlement voor de eerste keer in Ankara samen. Dit parlement krijgt de naam “Grote Nationale Assemblee van Turkije” (in het Turks : Türkiye Büyük Millet Meclisi) . De Assemblee verklaart zich de vertegenwoordiger van de Turkse natie en kent bijzondere machten toe aan Kemal Atatürk. De sultan blijft passief. De Britten, die aanwezig zijn in Constantinopel, arresteren ministers en notabelen. Hierdoor wordt de facto de parlementaire kamer in Constantinopel opgeheven. De Turkse vrijheidsoorlog gaat een nieuwe fase in.

bronnen
https://fr.wikipedia.org/wiki/Avril_1920
https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_National_Assembly_of_Turkey


Nabi Musa pogrom in Jerusalem

Het islamitische Nabi Musa-feest, dat jaarlijks in Palestina wordt gevierd in Al-Quds (Arabische naam voor Jeruzalem) valt in 1920 samen met het Paasfeest volgens de kalender van de Oosters-orthodoxe Kerk. Beide feesten lokken veel bezoekers van beide religies. Ter ere van het Nabi Musa-feest wordt gewoonlijk een grote processie gehouden van Jeruzalem naar het graf van Musa door stammen en karavanen met vaandels en wapens. Daarbij houden notabelen gewoonlijk redevoeringen. In 1920 zijn deze ook gericht tegen de Joodse zionistische immigratie als protest tegen de beslissing van de Britse regering om de zionistische claims op Palestina te erkennen en te steunen. De stoet stopt bij de Jaffapoort, waar toespraken de sfeer nog verder ophitsen. De gangbare route door de Moslimwijk in de Oude stad naar de Haram al-Sharif is door de politie verlegd langs de Joodse wijk.
De onlusten beginnen op zondag 4 april 1920 om half elf ’s ochtends nabij de Jaffapoort met aanvallen op Joodse winkels en woonwijken. De aanvallers zijn bewapend met messen, knuppels en enkele vuurwapens. Het komt tot moord, vandalisme tegen joodse heiligdommen, plunderingen en verkrachtingen.De illegale zionistische zelfverdedigingsgroepen proberen de Joodse bevolking te beschermen, maar worden door de Britten niet toegelaten tot de Oude Stad. Joden die de Oude Stad proberen te ontvluchten worden door de Britten eveneens tegengehouden.
Op 7 april 1920 krijgt het Britse leger de situatie weer onder controle. Vijf Joden zijn vermoord en 216 gewond, waarvan 18 in kritieke toestand. Aan Arabische zijde zijn vier personen om het leven gekomen en er zijn 23 Arabieren en 7 Britse soldaten gewond. Christelijke pelgrims zijn ongemoeid gelaten.
De Britse militaire gouverneur Ronald Storrs krijgt achteraf scherpe kritiek te verwerken omdat hij voor het handhaven van de orde nauwelijks troepen in gereedheid heeft gebracht, terwijl het Nabi Musa-feest ook ten tijde van het Ottomaanse Rijk regelmatig tot onlusten heeft geleid en hij van tevoren van joodse zijde al gewaarschuwd is voor dreigende onlusten.
De Britten veroordelen meer dan 200, meest Arabische, personen tot gevangenisstraffen

bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Nabi_Musa-pogrom

Beleg van Antep

Na de ondertekening van de Mudros-wapenstilstand op 30 oktober 1918 verhuist een deel van de Britse troepen van Mosul in Irak naar Kilis . De stad wordt op 6 december 1918 bezet door een Britse cavalerie divisie en een Indiase infanteriebataljon. De bezetting van Kilis door de Britten stelt de verbannen Armeniërs in staat naar hun huizen terug te keren, aangezien de lokale moslimbevolking vijandig staat tegenover hun terugkeer.

Britse soldaten arriveren op 17 december 1918 in Antep . Op 23 januari 1919 bezetten Britse troepen de strategische punten in de stad, te beginnen met het hoofdkwartier van de regionale gouverneur. De Britten zetten een staat van beleg in en de bewoners sturen een protestbrief naar de geallieerde autoriteiten.

Tijdens een protestbijeenkomst verklaart burgemeester Belediye Bashkanı Lütfi Bey dat hij fel gekant is tegen de bezetting. De Britse bezetting duurt ongeveer een jaar. De Britse regering staat onder zware druk van de publieke opinie over de terugtrekking en demobilisatie van haar troepen in het Midden-Oosten en op 15 september 1919 accepteert premier David Lloyd George enthousiast het voorstel van zijn Franse tegenhanger Georges Clemenceau om de controle over verschillende gebieden over te nemen – eerst Syrië maar ook Cilicia met de steden Maras , Antep en Urfa , en de Britten trekken zich terug naar Mosul. Op 29 oktober 1919 trekken de Franse troepen Kilis binnen en op 5 oktober Antep.

Door conflicten tussen de Fransen en de lokale bevolking, nemen de spanningen toe en gaat men van officiële protesten en openbare demonstraties over naar actieve voorbereiding op de strijd tegen de bezetters. Deze trend is een weerspiegeling van de mentaliteitsverandering van de Turkse revolutionairen die op het Sivas-congres op 4 en 11 september 1919 het politieke programma zouden aannemen van wat de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog was .

Op 1 april 1920 organiseren de Turkse strijdkrachten een opstand tegen de Franse troepen die uit de stad worden verdreven en die de stad op hun beurt belegeren. De Fransen brengen versterkingen uit Syrië en isoleren de omgeving van Antep. Inwoners van de belegerde stad lijden zwaar door de tekorten en vooral door de voedselcrisis en moeten zich, na 10 maanden beleg, overgeven.

In de loop van de tijd boeken de Turkse nationale strijdkrachten steeds meer succes en slagen erin om na de slag bij Sakarya het strategische initiatief te nemen in de strijd met de Griekse strijdkrachten. Het Frans-Turkse conflict in Cilicia ontwikkelt zich in deze tijd ten gunste van Turkse nationalisten en resulteert uiteindelijk in het vredesakkoord van Ankara uit 1921 tussen de regering van Parijs en de Grote Nationale Vergadering van Turkije . Na ondertekening van deze overeenkomst trekken Franse troepen zich terug uit Antep en staat de stad onder controle van de regering van Ankara.

Als eerbetoon aan het maandenlange verzet mogen de inwoners van Antep in 1928 hun stad omdopen in Gaziantep, wat zoveel betekent als “strijdend Antep”.

bron : https://ro.wikipedia.org/wiki/Asediul_Antepului
vertaling via http://itools.com/tool/google-translate-web-page-translator e

Syrië verklaart zich onafhankelijk

Engeland en Frankrijk hebben tijdens de Groote Oorlog al afspraken gemaakt over de verdeling van de Ottomaanse provincies eenmaal de oorlog achter de rug is. Die afspraken zijn bekend als het Sykes-Picot verdrag van 1916. Syrië valt daarmee in Franse handen en is groter als wat we vandaag als Syrië kennen.

In oktober 1918 valt Damascus in handen van de Arabieren, gesteund door de Britten. Amir Faysal Ibn Husayni roept het Syrisch congres bijeen in hun nieuwe hoofdstad en vormt een regering. De Fransen letten erop dat ze Syrië onder hun controle houden. Georges Clemenceau, de Franse premier, staat wel toe dat Syrië onder leiding blijft van koning Faysal en hij staat hun redelijke onafhankelijkheid toe. De Britten maken zich wel zorgen als hij aanspraak maakt op Palestina, dat onder Brits mandaat valt. De Fransen willen van hun kant dat Libanon als een aparte staat wordt behandeld.

Op 20 januari 1920 volgt Alexandre Millerand de voormalige premier Clemenceau op en vanaf dan beginnen de relaties tussen Frankrijk en Syrië te verslechteren. Op 7 maart 1920 verklaart Syrië zich volledig onafhankelijk, verwijst het Frans mandaat naar de prullenmand en maakt aanspraak op Libanon en Palestina.

Op de conferentie van San Remo op 20 april 1920 maken Britten en Fransen hun definitieve afspraken. De Britten krijgen Palestina en Mosul, naast Mesopotamië (Irak) en daardoor krijgen de Fransen de zekerheid dat de Britten niet tussenbeide zullen komen als de Fransen tegen de Syriërs ten strijde trekken.

Bron : https://mepc.org/troubles-syria-spawned-french-divide-and-rule

Schietpartij in Tel Hai

Tel Hai is een nederzetting in Galilea, dicht bij wat nu de Libanese grens is. In 1920, na de opdeling van het Ottomaanse rijk, ligt het in een gebied waar Fransen vaak slaags geraken met Syrische of Turkse soldaten. Op 1 maart 1920 komt een groep Arabieren de Joodse nederzetting binnen op zoek naar Franse soldaten. De Joden geven de Arabieren de toestemming om hun nederzetting te doorzoeken, maar een Joodse kolonist lost een schot in de lucht om versterking te vragen van het nabijgelegen Kfar Giladi.

Die versterking komt er onder leiding van Joseph Trumpeldor, een Russische Jood die ook gevochten heeft in het Joodse legioen aan de zijde van de Britten tegen de Ottomanen. Trumpeldor en zijn tien gezellen proberen de Arabieren te overtuigen om te vertrekken. De onderhandelingen eindigen in een schietpartij waarbij aan beide zijden doden vallen : vijf Arabieren en zes Joden laten het leven waaronder Joseph Trumpeldor. Ook vandaag nog wordt Trumpeldor in Israël als held herdacht. In 1920 wordt ook de Haganah opgericht, een Joodse militie die de verdediging van de Joodse nederzettingen op zich neemt.

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Tel_Hai

Joseph Trumpeldor