de slag om Lodz

Russen en Duitsers in de slag om LodzHalf november 1914 is het oorlogsgeweld aan het westfront bijna tot een stilstand gekomen. Het Ijzerfront is zo goed als stabiel. De eerste slag om Ieper is in feite al gedaan, enkele kleinere schermutselingen niet te na gesproken. Maar aan het oostfront wordt er nog hevig slag geleverd. En die slag komt er in feite doordat Duitsers en Oostenrijkers aan de ene kant en de Russen aan de andere kant mekaars plannen doorkruisen. De Duitsers en Oostenrijkers willen oprukken naar Warschau (Russische deel van Polen). De Russen willen Silezië binnenvallen. Het is in die context dat de slag om Lodz plaats vindt. De slag duurt van 11 november tot 6 december 1914.

slag om Lodz 1914

slag om Lodz 1914

Offer 1914 – de Hauptverbandplatz in Sedan

Offer1914 is de tocht en documentaire van Hugo Luijten en Ruud Snijders. In deze aflevering wordt een beeld geschetst van een zogenaamde Hauptverbandplatz in Sedan. Meer informatie vind je ook op de facebook pagina van Offer 1914.
Deze aflevering is voorzien van scènes uit films. Ook de andere afleveringen zijn aan te bevelen !

Afgedreven zeemijn doodt 9 mannen in Westkapelle – Nederland

Nederland is de ganse oorlog neutraal gebleven. Daarmee is het land heel wat oorlogsellende gespaard gebleven. Maar toch is Nederland niet gespaard gebleven van alle ongemakken die de oorlog met zich meebracht. Denk maar aan de talloze Belgische vluchtelingen die door Nederland zijn opgevangen, naast soldaten van diverse nationaliteiten die de grens zijn overgevlucht en daar ontwapend tot het einde van de oorlog in kampen hebben verbleven.
Maar af en toe doodt de oorlog ook in Nederland. Dat is het geval wanneer op 16 november 1914 een afgedreven zeemijn ontploft aan de dijk in Westkapelle. In totaal waren er drie zeemijnen aangespoeld in Westkapelle en de eerste 2 zeemijnen waren onschadelijk gemaakt. Bij de derde zeemijn loopt het mis en de knal is tot in Walcheren te horen. De ontploffing doodt 9 jonge mannen, onder hen een kapitein, twee luitenants-ter-zee en een polderopzichter. Dit voorval schokt gans Nederland tot in de hoogste kringen : de koningin betuigt haar medeleven, in het parlement wordt gedebatteerd over hoe dit kon gebeuren. De begrafenis van de 9 mannen heeft plaats op vrijdag 20 november 1914. Veel Marine- en Landweermannen liepen mee in de omgang van de dijk naar de vuurtoren. Daar krijgen de overledenen een gezamenlijk graf.
Tijdens de oorlogsjaren zullen meer dan 6.000 zeemijnen aanspoelen op de Nederlandse kust.

Begrafenis te Westkapelle op 20 november 1914

Begrafenis te Westkapelle op 20 november 1914

bronnen :
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

http://www.joostbruinsma.nl/westkapelle1914/

Herbert Sulzbach, Duitser in de Eerste en Brit in de Tweede Wereldoorlog

Toegegeven, ik heb gespiekt. In de oorlogskalender 2014-2018 van het Davidsfonds stond er op 12 november 2018 vermeld over dan 100 jaar geleden het volgende :

De hele oorlog lang was Herbert Sulzbach, een Duitse vrijwilliger van het eerste uur, als trotse officier aan het front. Vandaag kan hij niet anders dan de nederlaag doorslikken (…)

Ik was direct geboeid. Want Sulzbach had de oorlog overleefd en er stond nog een fragment van zijn dagboek op de oorlogskalender. Via Google kwam ik uit op zijn boeiende levensverhaal.

Herbert Sulzbach in Brits uniform tijdens de 2e WO

Herbert Sulzbach in Brits uniform tijdens de 2e WO

Herbert Sulzbach is geboren in Frankfurt-Am-Main in 1894. Hij stamt uit een rijke en invloedrijke familie van bankiers. Zijn grootvader Rudolf Sulzbach stichtte een bank die later de basis zou vormen van de Deutsche Bank. Herbert Sulzbach dient zich aan in 1914 als vrijwilliger in de Groote Oorlog. Hij wordt ingelijfd bij het 63e veldartillerieregiment dat zijn basis in Frankfurt heeft. Het grootste deel van de oorlog dient hij aan het westelijk front al is er ook een kleine periode waarin hij aan het oostelijk front gelegerd is. Tijdens het offensief aan de Somme in 1916 krijgt hij het Ijzeren Kruis, tweede klasse.  en overleeft die ook. In 1918 na een offensief bij Villers-Coterets krijgt hij voor zijn moed het Ijzeren Kruis eerste klasse. Uit handen van Paul Von Hindenburg krijgt hij ook het Frontkruis van verdienste. In 1935 publiceert hij zijn dagboek onder de titel “Zwei Lebende Mauern”. We zijn dan na de machtsovername door de nazi’s en als Jood krijgt hij het moeilijk. Sulzbach  vlucht in 1937 naar Londen. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, neemt hij dienst in het Britse leger. Hij krijgt als opdracht de Duitse krijgsgevangenen te ondervragen en te denazificeren. Na de oorlog werkte Sulzbach voor de Duitse ambassade in Engeland. Zijn hoofddoel was de verzoening tussen Duitsland en Engeland. Voor zijn verdiensten kreeg hij ook de medaille “Paix de l’Europe”. In 1975 verschijnt er een Engelse versie van zijn dagboek over de Groote Oorlog “With the German guns”. Herbert Sulzbach sterft in Londen op 91-jarige leeftijd in 1985. In datzelfde jaar verschijnt zijn dagboek nogmaals in het Duits, maar dit keer onder de titel “Zwischen Zwei Mauern”.

bronnen

http://spartacus-educational.com/FWWsulzbach.htm

http://www.firstworldwar.com/poetsandprose/sulzbach.htm

http://www.juedische-allgemeine.de/article/view/id/16430

http://de.wikipedia.org/wiki/Herbert_Sulzbach

De onbekende zoeaaf aan de Drie Grachten

In de voorafgaande dagen bestookten Duitse en Franse troepen elkaar in de buurt van Drie Grachten (Merken – Houthulst). Aanvallen volgende elkaar op. De Fransen bezetten de voorpost Drie Grachten op de weg Noordschote – Luingne. In de loop van de nacht van 11 november op 12 november 1914 doen de Duitsers een nieuwe tegenaanval, waarbij ze enkele gevangen genomen zoeaven voor zich uit duwen om met deze list de Franse voorpost in te nemen. Een van de onder schot gehouden zoeaven ziet het gevaar van de situatie en roept naar zijn landgenoten “Tirez donc au nom de Dieu,, ce sont des Boches ” (Schiet in godsnaam, het zijn moffen.). De Fransen vuren en doden daarbij zowel de Duitsers als hun niet-geïdentificeerde strijdmakker.deuxieme_zouave_003

Tijdens het Lichtfront op 17 oktober 2014 werd er een brandende reus over de brug getrokken als eerbetoon aan de Franse zoeaaf die zijn leven gaf voor zijn strijdmakkers.

onbekende zoeaaf - Lichtfront 2014

onbekende zoeaaf – Lichtfront 2014

bronnen

Odon en Raoul genieten van relatieve rust

EInd oktober 1914 waren ze nog allebei verwikkeld in hevige gevechten. Maar sinds de onderwaterzetting zijn de gevechten geluwd. Odon Van Pevenaege noteert het volgende in zijn dagboek :

2 tot 15 november 1914 – Pas na lange tijd gingen we naar Lampernisse en vervolgens naar Fortem. Om 2 uur ’s ochtends kwamen we eindelijk in Wulveringem aan. Ons bataljon moest in Het Zwaantje kantonneren (gehucht van Wulveringem) . Onze compagnie werd gelegerd op de hoeve van de burgemeester. Wij verbleven hier een veertiental dagen. In die periode ging de compagnie enkele dagen werken in Oeren en in Fortem aan het kanaal. Daar ging ik met de andere clairons naar de dagelijkse repetitie in een hoeve, vlakbij het dorpsplein.

Wulveringem - gehucht het Zwaantje

Wulveringem – gehucht het Zwaantje

In het dagboek van Raoul Snoeck staat het volgende te lezen :

28 oktober 1914. Om vier uur ’s morgens mogen we ons uit de gevechtszone terugtrekken. De Fransen zijn er ! Het werd tijd. We zijn op, halfdood van vermoeidheid, kou en ontbering. Enkel 65 van de 215 man in mijn compagnie hebben het overleefd.  We blijven slechts overeind door loutere vastberadenheid. Het 2e linie verzamelt in een weide van Booitshoeke (langs de weg Pervijze – Veurne). Met wat rest van ons regiment trekken we ’s nachts naar de Panne. (…)
1 november 1914 Al drie dagen ben ik in De Panne, met drie weken verschrikkelijke strijd achter de rug. Hier is het betrekkelijk rustig, uitgezonderd op patrouille, waar men ons zoals het hoort op geweerschoten onthaalt. (…)
2 november 1914 We leggen loopgraven aan in Wulpen, waarin we ook verblijven.
7 november 1914 We vertrekken om  de loopgraven in Ramskapelle te bezetten, waar we een dag van piket zijn. Daarna volgt een dag wacht en vervolgens een dag rust in Wulpen. De kou is geweken, nu volgt een vieze modderdooi. De loopgraven zijn herschapen in riolen.

Ramskapelle 1914

Ramskapelle 1914

bronnen :

Ivan Petrus Adriaenssens, Odon, Lannoo

Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, vertaald uit het Frans door André Gysel, Snoeck-Ducaju

De Pruisen vallen Ieper aan via de nonnebossen

11 november 1914 : de eerste slag om Ieper woedt nog steeds in alle hevigheid. De Pruisische gardedivisie wordt ingezet en valt de Britse posities aan via de nonnebossen. Einddoel is Ieper en keizer Wilhelm I houdt zich in Gent al klaar om ’s avonds de ingenomen stad de overwinningsparade van zijn troepen te kunnen afnemen. Maar de Britten zijn te taai en de Franse artillerie is er voor de Duitse aanvallers teveel aan.

William Barnes Wollen, Britse kunstschilder (geboren te Leipzig) is gekend voor zijn oorlogsschlderijen. Een ervan geeft de gevechten in het nonnebos bij Ieper weer. Een afbeelding van dit schilderij vind je hieronder.

bronnen

http://www.wo1.be/nl/geschiedenis/slagen-in-de-westhoek/de-ieperboog/de-eerste-slag-bij-ieper-19-oktober-22-november-19141

http://www.abfition.com/wo1/ieper-1914.htm

Nonnebosschen, defeating the Prussian guard - William Barnes Wollen

Nonnebosschen, defeating the Prussian guard – William Barnes Wollen

Franse fusiliers marins leveren slag in Diksmuide

De Franse fusiliers marins zijn in Belgie als ondersteuning van het Belgische leger. Samen met de Belgen hebben ze al slag geleverd in Melle van 9 tot 11 oktober om de Duitsers af te remmen. Aan het Ijzerfront hebben ze al enkele weken stand gehouden tegen een grote Duitse overmacht. Op 9 en 10 november 1914 leveren de fusiliers marins lijf-aan-lijfgevechten met de Duitsers in Diksmuide. Ze moeten Diksmuide prijsgeven maar de Duitse doorbraak komt er niet. Dankzij de zelfopoffering van de fuseliers marine. Wie hier meer over wil weten, kan terecht op de webpagina Franse fuseliers marins van Parijs tot Diksmuide. Als eerbetoon aan deze dappere Franse soldaten publiceer ik hieronder een tekening uit de Franse versie van de graphic novel “Afspraak in Nieuwpoort” (“Retrouvailles de Nieuport”) van Ivan Petrus Adriaenssens.

Retrouvailles de Nieuport

Retrouvailles de Nieuport

Karl Josenhaus leest Franse brieven

Karl Josenhaus, student vrijwilliger, noteert op maandag 9 november 1914 ergens aan het front in Noord-Frankrijk, het volgende in zijn dagboek

We kwamen in een net veroverde loopgraaf terecht en daar lagen nog wat doden. Ikzelf heb twee Fransen en drie Duitsers laten begraven en hun portefeuille ingenomen. Daarin zitten de brieven naar huis. Een katholieke soldaat stuurde zijn moeder allerhande gebeden die hem veel goed deden. Zij hoopte vurig op zijn terugkeer. (…) In een brief aan een vrouw schrijft een Franse soldaat telkens :”Petit-Petit est toujours bien sage”. Een ander schrijft aan zijn zuster dat ze hem 2 pond chocolade moet opsturen. Bovendien moet ze hem handschoenen sturen die geen vocht aantrekken, en een fijne poncho tegen de regen. Alles is net als bij ons en wanneer je dat leest, dan verdwijnt het laatste restje haat tegen de Fransen, voor zover je die nog koesterde.

GesneuveldeSoldatenLoopgraaf

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
universiteit Leiden – bijlage geschiedenis 2009

Bommen op Kortrijk

Zoals zovelen houdt Stijn Streuvels de oorlogsgebeurtenissen nauwlettend in het oog, maar hij noteert ook wat hij ziet en denkt. Op 6 november 1914 schrijft hij het volgende :

Zware treinen stomen over de sporen van Kortrijk naar Brussel, hier door ’t veld, geladen met paarden, materiaal en soldaten. Bij een boer in de buurt eisen soldaten die in Vichte verblijven, een stier op. In Deerlijk vordert men paarden voor ’t leger. De Duitsers willen naar Calais maar de Britten versperren hen de weg. Geen van beiden komt vooruit.

In Kortrijk hebben de Fransen bommen laten vallen. ’t Station was bedoeld maar in plaats daarvan komen de bommen terecht op de Vlasmarkt, waar een tiental burgers worden gedood en een dertigtal gewond.

Station te Kortrijk tijdens WO I

Station te Kortrijk tijdens WO I

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
De foto komt van http://www.kortrijkbezet14-18.be/beeldbank