1917

door

Amerika trekt ten oorlog

De Amerikaanse president Woodrow Wilson vraagt op 2 april 1917 het Congres om een oorlogsverklaring tegen Duitsland. Bij de presidentsverkiezingen van eind 1915 is Wilson nochtans herverkozen met een programma waarin de Amerikaanse neutraliteit een belangrijke factor was.

Na de Lusitania (128 Amerikanen onder de 1201 doden) zijn het herinvoeren van de onbeperkte duikbootoorlog (1 februari 1917) en het Zimmermann-telegram redenen om deze houding te herzien. De druppel die de emmer doet overlopen, is het zinken van de Amerikaanse stoomboot Aztec nabij Brest.

Op 6 april 1917 volgt de formele oorlogsverklaring. Behalve de handtekening van de president staan er ook die van de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en van de Senaat, die tevens de vicepresident van de Verenigde Staten is. De oorlogsverklaring aan Duitsland machtigt de president om alle strijdkrachten in te zetten, zowel die van de landmacht als die van de marine.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

USatWar_April1917

door

dood van Arthur Graeme West

ArthurGraemeWestEen sluipschutter maakt op 3 april 1917 nabij Bapaume een einde aan het jonge leven van Arthur Graeme West (26 jaar), schrijver en oorlogsdichter. In 1915 treedt West in dienst uit een gevoel van plichtsbesef en patriottisme, maar geleidelijk aan ontwikkelt hij een intense afkeer voor het leger, ook al omdat hij individualistisch ingesteld is en routine haat. Die toenemende afkeer verwoordt hij in twee oorlogsgedichten :”God, How i hate you” en “Night patrol”.

In 1919 verschijnt postuum zijn boek “the diary of a dead officer“. Een hartverscheurend eerbetoon aan een verloren generatie van soldaten dat tegelijkertijd een ontluisterend beeld schetst van het leven in het leger.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

Dazzle camouflage
door

Dazzle camouflage

Dazzle camouflage is de Britse term voor de camouflage die ze gebruiken voor schepen vanaf april 1917. De camouflage wordt toegeschreven aan de schilder Norman Wilkinson en bioloog John Graham Kerr. Deze vorm van camouflage is een antwoord op de onbeperkte duikbotenoorlog die de Duitsers hebben uitgeroepen vanaf februari 1917. De U-boten zijn bijzonder actief en men zoekt allerlei manieren om schepen te camoufleren. Op zee is het bijzonder lastig een kleur te kiezen omdat de kleur van de zee grotendeels afhangt van het weer.

Wilkinson zoekt het op een andere manier. In plaats van schepen te verbergen gaat hij  via lijnen ervoor zorgen dat het moeilijker wordt om de vorm, de afstand en de beweegrichting van het schip af te leiden. Hierdoor wordt het problematischer voor de U-boot kapiteins om de torpedo’s af te vuren op het juiste moment.

De camouflage doet me denken aan de typische migraine aura waar ik heel af en toe last van heb. Voor wie niet weet wat zo’n migraine aura inhoudt, voeg ik er nog een schilderij aan toe dat treffende weergeeft wat die aura is.

Migraine_Aura.jpg

 

bronnen
https://en.wikipedia.org/wiki/Dazzle_camouflage

http://twistedsifter.com/2010/02/razzle-dazzle-camouflage/

https://www.wired.com/2014/04/wwi-battleship-camouflage-adapted-as-a-room-thatll-break-your-brain/

 

 

 

door

Uboot in de val gelokt

Op 30 maart 1917 wordt de UB-32 geconfronteerd met een verdacht stoomschip ter hoogte van Beachy Head. Op 3000 meter laat Oberleutnant Viebeg het vuur openen op wat een U-bootval blijkt te zijn. Het schip in kwestie, het Q-schip HMS Penshurst, wordt getroffen in de machinekamer en vlak onder de brug. Maar de Brit slaat hard terug en vult op de UB-32 met vier geschutsstukken. Uiteindelijke duikt de UB-32 onder nadat ze een torpedobootjager ziet toesnellen. De volgende dag torpedeert UB-32 het hospitaalschip ss Gloucester Castle ter hoogte van het eiland Wight. Doordat het schip traag vergaat, kan het overgrote deel van de opvarenden gered worden.

bron : Tomas Termote, oorlog onder water, Davidsfonds

U 53 im Kampf mit der U-Boot-Falle

door

Louis Ponjaert redder in nood

Louis Ponjaert, kapitein van de O.151 Nadine, redt op 30 maart 1917 de volledige bemanning (73 personen) van het Britse schip Liverpool. De 0.151 Nadine is misschien wel recordhouder van het aantal geredde schipbreukelingen onder de Oostendse schepen die tijdens de eerste wereldoorlog naar Groot-Brittannië zijn uitgeweken.

Eerder, op kerstdag van het jaar 1915, redde kapitein Ponjaert ook al 42 opvarenden van een Brits vrachtschip dat zonk nadat Duitsers het hadden getorpedeerd.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

reddingsboot1917

door

Zweedse premier neemt ontslag

De Zweedse eerste minister Hjalmar Hammarskjöld neemt ontslag op 29 maar 1917. Zijn zeer strikte neutraliteitspolitiek leidt zowel tot honger in het land als tot politieke instabiliteit. Zijn neutrale politiek houdt onder meer in dat de handel met Duitsland mag doorgaan, ondanks de geallieerde bloHjalmar_Hammarskjöldkkade. Hammarskjöld is er sterk van overtuigd dat de opofferingen van het land tijdens de oorlog zullen bewijzen dat het geen opportunistische natie is, maar een rechtvaardige.

Eerder heeft hij ook al een handelsakkoord verworpen met Groot-Brittannië, alhoewel dit een flinke verbetering van de toestand van de Zweedse economie zou opleveren. Het akkoord is nochtans onderhandeld door Marcus Wallenberg, de broer van de minister van Buitenlandse Zaken.

Na zijn gedwongen aftreden wordt Hammarskjöld opgevolgd door Carl Swartz, die het ook maar zeven maanden uithoudt als eerste minister. Bij de daaropvolgende verkiezingen komen de sociaaldemocraten voor de allereerste maal aan de macht.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

 

door

Portugese versterking is onderweg

Ook de Portugezen hebben de kant van de geallieerden gekozen. Op 3 januari 1917 tekent Portugal een overeenkomst met Groot-Brittannië om troepen te leveren voor het front. Op 30 januari schepen Portugese soldaten onder leiding van generaal Gomes da Costa op Britse schepen in. Op 2 februari 1917 komen de Portugezen aan in Bretagne. Op 8 februari zijn ze in Frans-Vlaanderen. Vanaf 4 april zijn er Portugese soldaten in de loopgrachten in Vlaanderen.

Hieronder zie je een foto van Portugese soldaten die fruit kopen voor ze inschepen.

bron : http://comjeitoearte.blogspot.be/2014/11/portugal-na-primeira-guerra-mundial.html

IlustraçaoPortugueza_19170317.jpg

door

de eerste slag om Gaza

Nu de Sinaïwoenstijn voor het grijpen ligt, wilt het Britse War Office dat sir Archibald Murray optrekt naar Gaza. Met 18.000 soldaten hebben de Britten tweemaal zoveel militairen als de Ottomaanse tegenstanders. Murrays tweede man, generaal sir Charles Dobell, leidt de expeditie. Tegen zijn zin, maar op bevel van zijn superieuren verschanst generaal Kress von Kressenstein zich bij Djemal Pasha, op zo’n 8 km van Gaza. Op 26 maart 1917 weet Dobells cavalerie, beschermd door dichte mist, Kressenstein te omsingelen, zodat deze niet meer bevoorraad kan worden of reservetroepen kan laten aanvoeren. Volkomen onbegrijpelijk trekt Dobell zijn cavalerie meer terug, omdat hij denkt dat zijn actie mislukt is.

Op zijn beurt denkt Kressenstein dat Gaza verloren is en herroept hij zijn bevel om reservetroepen. Als de waarheid de volgende dag tot beide generaals doordringt, weet Kressenstein zijn garnizoen nog snel met 4.000 soldaten te versterken en de aanvallen van Dobell af te slaan. Dobell breekt ten slotte de aanval af vanwege de Ottomaanse tegenaanvallen en een gebrek aan water.

In de slag verliezen de Britten zo’n 4.000 militairen, tegenover 2.400 Ottomaanse verliezen. Maar Murray bericht aan Londen dat de Turkse verliezen drie maal zo hoog zijn, en dat hij dus de slag gewonnen heeft. Hierop krijgt hij het bevel om naar Jeruzalem op te trekken. Nu zijn de Ottomaanse tegenstanders echter wel helemaal voorbereid en liggen ze op de Britten te wachten.

bron : Roel Tanja, een korte geschiedenis van de eerste wereldoorlog, BBNC uitgevers

Gaza_EersteSlag_1917

Ottomaanse overwinnaars van de eerste slag bij Gaza

door

de broers Van Raemdonck sneuvelen

De broers Frans en Edward Van Raemdonck van het 24e linieregiment sneuvelen op 26 maart 1917 in Steenstrate. Volgens de legende sterven ze in elkaars armen, nadat de ene de andere gaat zoeken. Al snel verwerven ze de heldenstatus. Klein probleem : bij hun lichamen wordt nog een derde gevonden, dat van Aimé Fiévez uit het Doornikse.

Aan de hand van getuigenissen van medesoldaten wordt de volgende reconstructie aannemelijk geacht : bij de nachtelijke aanval op het Stampkot wordt sergeant Frans Van Raemdonck getroffen en blijft tussen de linies liggen. Korporaal Aimé Fiévez wilt zijn sergeant hulp bieden en sleept hem achter een “knotsenboom” als beschutting tegen vijandelijk vuur. Wellicht tijdens de verzorging ontploft een obus op 4 meter afstand waardoor beiden worden gedood.

Edward Van Raemdonck, die zijn broer niet meer ziet, gaat eveneens op onderzoek in het niemansland. Zijn lichaam wordt teruggevonden op enkele meters afstand van de beide andere.

De lichamen liggen in niemandsland en kunnen niet worden teruggehaald. In het leger zou men toen hebben voorgesteld om een halfuur wapenstilstand te vragen zodat de lijken kunnen worden weggehaald en worden herbegraven in Westvleteren. Generaal Louis Bernheim, zou dit voorstel toen hebben afgewezen en aan generaal Mahieu hebben verklaard :
“Je n’en vois pas la nécessité. D’ailleurs il s’est avéré que le plus jeune des deux était un flamingant (Ik zie er de noodzaak niet van in. Overigens, het is bekend dat de jongste van de twee een flamingant was).”

Op 13 april 1917, 19 dagen na hun dood, worden ze in een ondiepe obusput begraven, op een terrein dat is omgeploegd door granaatinslagen.

Na de oorspronkelijke begraving rusten er nu drie doden in een kist bij de Ijzertoren.

bronnen :
Oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/14-18/1.2930350
https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebroeders_Van_Raemdonck

GebroedersVanRaemdonck_1917_02

 

door

Karel I en de Sixtus affaire

Karl_of_AustriaKarel I van Oostenrijk, die op 21 november 1916 zijn oudoom Franz-Joseph opvolgde als hoofd van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie, schrijft op 24 maart 1917 een brief aan de Franse president Raymond Poincaré met een eigen vredesvoorstel. Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Ottokar von Czernin, is niet op de hoogte van de inhoud (onder meer onafhankelijkheid van Servië en België)). Een schoonbroer van Karel I, Sixtus van Bourbon-Parma, speelt voor postbode. Daarover lees je meer in dit artikel.
Wanneer deze en volgende brieven later uitlekken, krijgt de zaak de naam Sixtus-affaire. Een  kettingreactie van ontkenningen, leugens en beschuldigingen volgt.

Met zijn eenzijdig vredesvoorstel maakte Karel I later blijkbaar wel indruk in het Vaticaan. Paus Johannes Paulus II verklaart hem in 2004 heilig voor zijn rol als vredestichter. Daarbij wordt voorbijgegaan aan de beschuldigingen dat hij opdracht had gegeven om gifgas te gebruiken en in 1921 twee staatsgrepen zou hebben gepleegd in Hongarije.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds