Grenzenhertekening

door

De slag om Paju

Op 31 januari 1919 wordt er hevig gevochten om Paju tussen Esten en Finnen aan de ene kant en Sovjettroepen en Litouwse bondgenoten aan de andere kant. De Esten zijn al de ganse maand januari 1919 bezig met tegenaanvallen tegen de oprukkende Sovjetsoldaten die de revolutie westwaarts willen brengen.

Voor de bevrijding van Valga is het noodzakelijk dat de Esten eerst Paju innemen. Estse partizanen doen al een eerste poging op 30 januari maar ze worden door de Litouwers verdreven. Op 31 januari doet een bataljon van 300 soldaten onder leiding van Julius Kuperjanov een tweede poging. Tegenover hen staan 1200 Litouwers die kunnen rekenen op ondersteuning van Sovjetsoldaten. Bij de aanval raakt Kuperjanov zwaar gewond. Enkele uren later komt er versterking voor de Esten. 380 Finse vrijwilligers lanceren een nieuwe aanval op de Litouwse stellingen. Het komt tot lijf aan lijf gevechten waarbij de Esten en Finnen tenslotte de bovenhand halen.

Op 1 februari marcheren de Esten Valga binnen zonder enige weerstand. Op 2 februari overlijdt Julius Kuperjanov aan zijn verwondingen.

Onderstaande schilderij is van Maximilian Maksolly.

Bron : https://en.m.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Paju

door

Opstand in Khotyn

Khotyn is gelegen in Bessarabië en maakte sinds het verdrag van Boekarest (1812) deel uit van het Russische rijk. In 1917 bezetten Oostenrijks-Hongaarse soldaten de regio maar na de nederlaag van de Centrale machten, had Roemenië op 10 november 1918 Bessarabië bezet en geannexeerd, omdat er historische banden waren met de Roemeense streek Moldavië.

 Het merendeel van de bevolking van Khotyn is echter Oekraïens en ze beschouwen de Oekraiënse republiek net over de Dnjestr als hun echte vaderland. Op 23 januari 1919 nemen de inwoners van Khotyn de wapens op tegen de Roemeense bezetters. Ze slagen er ook in de Roemeense generaal Stan Poetas te doden. Als het Roemeense leger versterkingen laat aanrukken, kunnen de rebellen niet lang stand houden. Op 1 februari 1919 is het gedaan met de opstand. De rebellen vluchten de Dnjestr over om bescherming te zoeken in Oekraïne.

Op de kaart hieronder zie je hoe complex de situatie is in 1919. Er wordt voortdurend gevochten om controle te krijgen over de voormalige gebieden van het Duitse, Oostanrijks-Hogaarse en Russische rijk.

bronnen : en.wikipedia.org/wiki/Khotin_Uprising

wikivisually.com/wiki/Khotin_Uprising

 

door

Revolutie van buitenaf

In 1918 heeft Rusland met het verdrag van Brest-Litovsk heel wat terrein moeten prijsgeven aan de Duitsers. Maar de kansen zijn gekeerd. Duitsland is verslagen en de Duitse legers trekken zich overal terug. Het Rode Leger heeft zich weten handhaven tegen haar Russische tegenstanders en is nu in het tegenoffensief gegaan. Ook de gebieden die vroeger onder de tsaar vielen, willen de bolsjewieken terug. Lenin lanceert het idee van de “revolutie van buitenaf“. De Baltische staten, Wit-Rusland en Polen zijn de eerste slachtoffers van dit offensief.

De Russen slaan al op 22 november 1918 toe in Estland met de inname van de stad Narva. Op kerstdag zijn er op 34 kilometer van de hoofdstad Tallinn. Ook Valga en Tartu worden door het Rode Leger ingenomen. Het Estse leger stopt het Rode offensief over het ganse front tussen 2 en 5 januari 1919. Daarna beginnen de Esten hun tegenoffensief. Op 18 januari 1919 bevrijden ze Narva.

Op 5 januari 1919 nemen de Russen Minsk in en maken een einde aan de volksrepubliek Wit-Rusland. Poolse en Wit-Russische milities nemen de wapens op om de Russen tegen te houden.
Polen en Russen vechten in de eerste week van 1919 om de stad Vilna. De Polen moet afdruipen maar ze hergroeperen hun milities. Dit lijkt nog maar het begin van een open conflict tussen beide partijen.

bron : http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/677301

door

Wielkopolska opstand breekt uit

Na een patriottische toespraak van minister-president Ignacy Paderewski, tevens beroemd pianist en componist, in het Poolse stadje Poznari, breekt op 27 december 1918 de Grote Poolse Opstand uit tegen Duitsland, soms ook vermeld als de Wielkopolski-opstand.
Diverse militairen en ook veteranen sluiten zich aan bij de opstand. Gelukkig voor hen staat Duitsland op dat ogenblik niet sterk omwille van interne twisten. Op minder dan een maand tijd veroveren de opstandelingen de provincie Pozen, terwijl elders de gevechten verder gaan.
De opstand valt ongeveer samen met de onderhandelingen rond het verdrag van Versailles en beïnvloedt de uitkom;st ervan ernstig : de Polen krijgen een veel grotere regio als grondgebied dan ze op dat ogenblik al veroverd hebben.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

door

Georgisch-Armeense oorlog

De wereldoorlog is nog maar net voorbij of er barst al een nieuw conflict uit. Op 7 december 1918 begint de Georgisch-Armeense oorlog. Na de vrede van Mudros (30 oktober 1918) trekken de Ottomaanse troepen zich terug uit het grensgebied van Georgië en Armenië. De Georgiërs claimen enkele districten waar de Armeniërs in de meerderheid zijn, onder meer Lori, Bortschalo en Akhalkalak. 

De Armeniërs laten dat niet over hun kant gaan en er volgt een grensoorlog. Die duurt tot 31 december 1918, wanneer Groot-Brittannië erin slaagt een wapenstilstand te bereiken. Erg lang kunnen de beide landen niet van de onderlingen vrede genieten, want Rusland grijpt de macht : in december 1920 in Armenië en in april 1921 in Georgië.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Onderstaande foto toont Armeense cavaleristen. 

door

Republiek Lemko

In de eindfase van de eerste wereldoorlog en in de periode erna vormen zich diverse nieuwe staten en staatjes, die soms maar een kortstondig bestaan leiden. Op 5 december 1918 ontstaat de republiek Lemko, soms ook wel de Roetheense volksrepubliek Lemko genoemd. De kersverse staat omvat het gebied rond Florynka (Polen), in het zuiden van Silezië.

In de beginselverklaring staat dat de republiek zich niet wil aansluiten bij de Poolse staat, maar in 1920 zal het toch zover komen. In de tussentijd zoekt de jonge republiek toenadering tot Rusland, maar omdat dat niet lukt, tracht ze tevergeefs zich aan te sluiten bij Karpato-Oekraïne, als een autonome provincie van Tsjecho-Slovakije.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

door

Montenegro wordt geannexeerd

Koning Nicholaas van Montenegro, een absolute monarch, mag opstappen. Zijn land wordt op 26 november 1918 geannexeerd door het koninkrijk der Serviërs, Kroaten en Slovenen. Hij is er natuurlijk niet gelukkig mee dat zijn koninklijke leven achter de rug is en zijn volgelingen evenmin. Ze voeren een guerrillastrijd die nog enkele jaren zal aanslepen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

door

het einde van Oostenrijk-Hongarije

De Hongaarse regering zegt op 31 oktober 1918 de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie vaarwel, waarmee die na 51 jaar ophoudt te bestaan. In de voorafgaande dagen hebben ook al anderen het zinkende schip van de monarchie verlaten : de Tsjechen de Slovaken, de Kroaten, de Slovenen.

Anders dan de naam doet uitschijnen, omvatte die dubbelmonarchie niet alleen Oostenrijk en Hongarije maar ooit ook delen van het huidige Slovenië, Bosnië-Herzegovina, Kroatië, Tsjechië, Slovakije, Servië en Roemenië, plus nog een aantal kleinere gebieden elders.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Oostenrijk-Hongarije_19181031

door

december 1913 – Kreta hoort voortaan bij Griekenland

Zo’n 100 jaar geleden wordt Kreta samengevoegd bij Griekenland. Dit was een gevolg van de eerste en tweede Balkanoorlog waarbij het Ottomaanse rijk terrein verloor aan Servie, Griekenland, Bulgarije en Roemenie. Ook onderling waren deze staten met elkaar aan het vechten om de erfenis van het Ottomaanse rijk. Dit bleef broeien tot in 1914. En wat beperkt had moeten blijven tot de derde Balkanoorlog zou uiteindelijk al heel snel uitgroeien tot de eerste wereldoorlog.

Balkans1913.2ndwar