Duits persoon

door

Gustav Sack heeft een vreselijke oudejaar

GustavSack01Onderofficier Gustav Sack schrijft aan zijn vrouw dat hij niet tevreden is over de oorlog :

Dit is godallemachtig de verschrikkelijkste oudejaarsdag die ik ooit voorbij zag kruipen. Eerst de buitenkant : ons eten bestaat uit brood dat weliswaar meer dan rijkelijk voorhanden is, maar klef en doorweekt, bestrooid met zout en koude koffie van gisternacht, samen met jouw vijgen voor ontbijt. Vannacht om 12 u zal ik de kleine fles punchessence op jouw kleine gezondheid drinken. En verder nadat het gisternacht gevroren heeft, zeikt het nu weer zo wanstaltig dun en grauw en eindeloos; om te huilen zo mistroostig. Heb ik je ook al geschreven dat voor onze stellingen al veertien dagen lang hele rijen Franse doden liggen ? Nog maar pas opgeroepen, piepjonge, frisse jochies, veertien dagen in de modder en regen, geen mens begraaft ze, die zwarte rottende hompen.

Gustav Sack is geboren in 1885 in een klein dorp Schermbeck gelegen dichtbij de stad  Wesel en nabij Xanten en Goch. Hij studeert germaanse filologie en daarna natuurwetenschappen echter zonder een diploma te behalen. In 1910 doet hij zijn dienstplicht. In 1913 trekt hij naar München in de hoop als schrijver zijn kost te verdienen. In juli 1914 trouwt hij met Paula Harbeck. Vanaf september 1914 zit hij aan het westfront, meer bepaald aan de Somme. Die ervaringen brengen hem tot het schrijven van korte novelles zoals Aus dem Tagebuch eines Refraktairs of Hinter der Front. In november 1916 zit hij aan het oostfront in Roemenie. Daar begint hij aan een boek in Ketten durch Rumänien. Op 5 december 1916 sneuvelt Gustav Sack bij Finta Mare ten zuidwesten van  Ploiești. 

Dat het werk van Gustav Sack niet verloren is gegaan, is aan zijn vrouw Paula Harbeck te danken. Tussen 1910 en 1913 had hij wel enkele boeken geschreven, zoals verbummelter Student en Ein Namenloser. Die boeken waren echter geweigerd door de uitgeverijen waar hij ze had aangeboden. Dankzij de inzet van zijn vrouw wordt zijn werk kort na de oorlog uitgegeven en het krijgt complimenten van schrijvers zoals Erich Maria Remarque, Ernst Jünger, Thomas Mann en Theodor W. Adorno. Gustav Sack geldt als een van de vertegenwoordigers van de expressionistische literatuur van het begin van de 20e eeuw.

Gustav Sack en zijn vrouw Paula Harbeck in 1916

Gustav Sack en zijn vrouw Paula Harbeck in 1916

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://de.wikipedia.org/wiki/Gustav_Sack

http://fr.wikipedia.org/wiki/Gustav_Sack

door

De Hartmannsweilerkopf wordt klaargemaakt voor bloedige gevechten

Pas na enkele maanden zien de oorlogvoerende partijen het strategische belang in van de Hartmannsweilerkopf, een 956 meter hoge berg in de Vogezen. De berg wordt ook wel Hartmannswillerkopf of Vieil Armand genoemd.

Vooral de ietwat lager gelezen rots ten oosten van de eigenlijke top biedt een zeer breed uitzicht. Op 28 december 1914 bezetten Duitse troepen dit strategisch belangrijke uitzichtspunt op de berg waarvan de naam gemakshalve afgekort wordt tot HWK.. Op 30 december 1914 zal Maximilian Ott van het 123 Landwehrregiment als eerste Duitser sneuvelen na een eerste treffen met Franse soldaten. Duizenden soldaten zullen Ott in de dood volgen op deze berg.

Op het kaartje hieronder zie je dat de Hartmannsweilerkopf in 1914 in Duitsland gelegen was. De Elzas was door Frankrijk afgestaan na de oorlog van 1870-1871.

Hartmannsweilerkopf_191401bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/De_gevechten_om_de_Hartmannsweilerkopf

door

de slag om Sarikamish

Op 22 december 1914 rukken de Turken op naar Sarikamish om de Russische indringers terug te drijven. De stad Sarikamish zal in deze campagne een cruciale rol spelen. Hieronder zie je de ligging van deze stad waarop de huidige grenzen staan aangegeven. Denk erom : in 1914 was er enkel sprake van het Ottomaanse rijk of Rusland. Andere landen waren er niet.

Sarikamish01

De Russen hadden al eerder Ottomaans gebied veroverd, meer bepaald de streek van Ardahan en Kars in het geel weergegeven. In december 1914 vallen ze van daaruit opnieuw het Ottomaanse rijk binnen.

Kaukasuscampagne

De Turken reageren hierop en sturen een leger richting Sarikamish. De Duitse raadgevers verbonden aan het Ottomaanse leger raden de snelle reactie af. Zij achten het Ottomaanse leger te zwak om zo snel al een leger naar het noorden te sturen. Maar de Ottomaanse minister van oorlog Enver Pasha wil niet langer wachten. Op 22 december 1914 stuurt hij een leger van 100.000 soldaten naar de Kaukasus. Daarnaast is er een kleinere troepenmacht onder leiding van de Duitse kolonel Stange. Het grootste probleem van dit Ottomaanse leger is een gebrek aan winterkledij. De winters in de Kaukasus zijn behoorlijk streng en dat zullen de Ottomaanse soldaten geweten hebben. Ze komen met duizenden om omwille van de koude. Er zijn geen juiste cijfers, maar men schat dat aan het einde van deze campagne 60 tot 90% van de soldaten van Enver Pasha is omgekomen.

Op 22 december kennen de Ottomaanse troepen nog succes : ze veroveren Köprüköy.  Op 26 december komen er Russische versterkingen vanuit Tbilisi en die nemen Sarikamish in.Op 29 december beveelt Enver Pasha om Sarikamish te heroveren tijdens een nachtelijke aanval. Op 2 januari beveelt hij echter de terugtocht om te voorkomen dat zijn troepen worden omsingeld. Op 4 januari wordt de staf van het IXe en Xe korps gevangen genomen door de Russen. De Ottomanen trekken zich verder terug. Hoewel de kleinere troepenmacht onder kolonel Stange succes had geboekt in de regio van Ardahan, moeten ook deze soldaten zich terugtrekken om niet te worden afgesneden van hun bevoorradingslijnen.

Wie een idee wil krijgen van de ijskoude omgeving waarin deze slag is uitgevochten, moet maar eens googelen op “Sarikamish (of Sarikamis) 1914”. Je krijgt dan foto’s zoals onderstaande te zien.

Sarikamis-sehidleri

bron

http://ww1blog.osborneink.com/?p=3712

 

door

graaf Maximilian Von Spee sneuvelt bij de slag om de Falklands

Vice-admiraal graaf Maximilian von Spee voert het bevel over twee sterke kruisers, SMS Scharnhorst, zijn vlaggenschip de SMS Gneisenau en nog drie lichte kruisers: de SMS Dresden, de SMS Nürnberg en de SMS Leipzig.Zodra Japan de kant van de geallieerden heeft gekozen, verlaat von Spee de haven van Tsingtao (China). Een ander verhaal over de belegering van Tsingtao kan je hier lezen.

Het doel van von Spee is de handelsroutes langs de westkust van Zuid-Amerika af te snijden voor de geallieerden. Viceadmiraal Christopher Cradock krijgt bevel von Spee te achtervolgen. Britse radioberichten worden onderschept en von Spee weet hierdoor dat de Brit zich ter hoogte van Coronel (Chili) bevindt. Cradock wordt verrast door de aanwezigheid van het Duitse eskader en verliest de slag bij Coronel op 1 november 1914. Het is een eeuw geleden dat de Britten nog een zeeslag hebben verloren en ze reageren beslist. Sir Frederick Sturdee wordt er met een eskader op uit gestuurd om het eskader van von Spee te vernietigen.

Op 8 december 1914 is het dan zover. Tijdens de slag om de Falklandeilanden (Brits gebied vlakbij Argentinië) brengt de Britse marine de Duitse een zware slag toe. Van de acht Duitse schepen die de strijd aangaan ontsnappen er slechts twee. Graaf Maximilian Von Spee vergaat met zijn vlaggeschip de Scharnhorst. Om 16u17 vergaat dit schip met alle opvarenden. Bij die opvarenden zijn ook 2 zonen van Maximilian von Spee, Otto en Heinrich.

In 2014 zullen de Britten die slag herdenken samen met de Duitsers.

MaximilianVonSpee

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Coronel

http://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_de_Falklands

http://en.mercopress.com/2013/01/28/falklands-battle-century-commemoration-includes-an-invitation-to-the-german-navy

door

Von Bissing wordt gouverneur-generaal van België

MoritzVonBIssingMoritz von Bissing heeft er al een behoorlijke militaire carrière op zitten wanneer hij op 27 november 1914 zijn benoeming krijgt tot gouverneur-generaal van België. Hij beschikt in die functie over uitgebreide bevoegdheden en is alleen verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer. Hij is rotsvast overtuigd van een Duitse overwinning en richt zich dan ook volledig op een duurzame Duitse heerschappij over België.

Von Bissing wil ook de Vlamingen op zijn hand krijgen en zijn Flamenpolitik zal leiden tot de vernederlandsing van de universiteit van Gent. In 1917 overlijdt von Bissing.

Het gouvernement-generaal omvat niet het ganse bezette deel van België. Tussen het front (operatiegebied) is er nog een zogenaamde etappengebied waar de rechten van burgers al een pak minder waren dan in het gouvernement-generaal. De keizerlijke marine had daarnaast nog een marinegebied. De rest van het bezette België viel onder von Bissing.

bronnen :

Oorlogskalender 2014-2018 , Davidsfonds

http://nl.wikipedia.org/wiki/Moritz_von_Bissing

http://buck.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/458/406/RUG01-001458406_2011_0001_AC.pdf

IndelingBezetBelgie

door

Herbert Sulzbach, Duitser in de Eerste en Brit in de Tweede Wereldoorlog

Toegegeven, ik heb gespiekt. In de oorlogskalender 2014-2018 van het Davidsfonds stond er op 12 november 2018 vermeld over dan 100 jaar geleden het volgende :

De hele oorlog lang was Herbert Sulzbach, een Duitse vrijwilliger van het eerste uur, als trotse officier aan het front. Vandaag kan hij niet anders dan de nederlaag doorslikken (…)

Ik was direct geboeid. Want Sulzbach had de oorlog overleefd en er stond nog een fragment van zijn dagboek op de oorlogskalender. Via Google kwam ik uit op zijn boeiende levensverhaal.

Herbert Sulzbach in Brits uniform tijdens de 2e WO

Herbert Sulzbach in Brits uniform tijdens de 2e WO

Herbert Sulzbach is geboren in Frankfurt-Am-Main in 1894. Hij stamt uit een rijke en invloedrijke familie van bankiers. Zijn grootvader Rudolf Sulzbach stichtte een bank die later de basis zou vormen van de Deutsche Bank. Herbert Sulzbach dient zich aan in 1914 als vrijwilliger in de Groote Oorlog. Hij wordt ingelijfd bij het 63e veldartillerieregiment dat zijn basis in Frankfurt heeft. Het grootste deel van de oorlog dient hij aan het westelijk front al is er ook een kleine periode waarin hij aan het oostelijk front gelegerd is. Tijdens het offensief aan de Somme in 1916 krijgt hij het Ijzeren Kruis, tweede klasse.  en overleeft die ook. In 1918 na een offensief bij Villers-Coterets krijgt hij voor zijn moed het Ijzeren Kruis eerste klasse. Uit handen van Paul Von Hindenburg krijgt hij ook het Frontkruis van verdienste. In 1935 publiceert hij zijn dagboek onder de titel “Zwei Lebende Mauern”. We zijn dan na de machtsovername door de nazi’s en als Jood krijgt hij het moeilijk. Sulzbach  vlucht in 1937 naar Londen. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, neemt hij dienst in het Britse leger. Hij krijgt als opdracht de Duitse krijgsgevangenen te ondervragen en te denazificeren. Na de oorlog werkte Sulzbach voor de Duitse ambassade in Engeland. Zijn hoofddoel was de verzoening tussen Duitsland en Engeland. Voor zijn verdiensten kreeg hij ook de medaille “Paix de l’Europe”. In 1975 verschijnt er een Engelse versie van zijn dagboek over de Groote Oorlog “With the German guns”. Herbert Sulzbach sterft in Londen op 91-jarige leeftijd in 1985. In datzelfde jaar verschijnt zijn dagboek nogmaals in het Duits, maar dit keer onder de titel “Zwischen Zwei Mauern”.

bronnen

http://spartacus-educational.com/FWWsulzbach.htm

http://www.firstworldwar.com/poetsandprose/sulzbach.htm

http://www.juedische-allgemeine.de/article/view/id/16430

http://de.wikipedia.org/wiki/Herbert_Sulzbach

door

Karl Josenhaus leest Franse brieven

Karl Josenhaus, student vrijwilliger, noteert op maandag 9 november 1914 ergens aan het front in Noord-Frankrijk, het volgende in zijn dagboek

We kwamen in een net veroverde loopgraaf terecht en daar lagen nog wat doden. Ikzelf heb twee Fransen en drie Duitsers laten begraven en hun portefeuille ingenomen. Daarin zitten de brieven naar huis. Een katholieke soldaat stuurde zijn moeder allerhande gebeden die hem veel goed deden. Zij hoopte vurig op zijn terugkeer. (…) In een brief aan een vrouw schrijft een Franse soldaat telkens :”Petit-Petit est toujours bien sage”. Een ander schrijft aan zijn zuster dat ze hem 2 pond chocolade moet opsturen. Bovendien moet ze hem handschoenen sturen die geen vocht aantrekken, en een fijne poncho tegen de regen. Alles is net als bij ons en wanneer je dat leest, dan verdwijnt het laatste restje haat tegen de Fransen, voor zover je die nog koesterde.

GesneuveldeSoldatenLoopgraaf

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
universiteit Leiden – bijlage geschiedenis 2009

door

Przemysl twee maal belegerd in 1914

De stad Przemysl ligt vandaag in Polen, maar was destijds Oostenrijks-Hongaars grondgebied, niet ver van de Russische grens. Deze stad beschikte over een vesting die tot twee maal toe door de Russen werd belegerd tijdens de eerste maanden van 1914. In tegenstelling tot het westfront, dat vanaf november 1914 wordt gekenmerkt door een stellingoorlog, is het oostfront veel beweeglijker. Oostenrijkers, Duitsers en Russen wisselen aanvallen en terugtochten af. Zo komt het dat de vesting Przemysl tot 2 keer toe volledig wordt omsingeld door de Russen en een belegering van ettelijke weken moet doorstaan. Einde oktober 1914 hebben Duitsers, Oostenrijkers en Russen mekaars grondgebied bezet en weer moeten prijsgeven. In feite kan je zeggen dat na maanden oorlogvoeren vooral veel soldaten zijn gesneuveld voor weinig winst inzake grondgebied.
Wie meer wil weten oer het verloop van de slag om Galicië, kan terecht op deze webpagina .
De schilderij hieronder geeft de belegering van Przemysl weer en is van de hand van Alexander ritter von Meissel.

belegering van Przemysl - geschilderd door Ritter von Meissel

belegering van Przemysl – geschilderd door Ritter von Meissel

door

de slag aan de Ijzer en bij Ieper vanuit Duits standpunt

Otto Schwing - Ypres 1914

Otto Schwing – Ypres 1914

Gisteren publiceerde ik een kort bericht uit de kalender 2014-2018 van het Davidsfonds. Daar was een kort verslag van Otto Schwink in vermeld over 30 oktober 1914, toen de Duitsers zich moesten terug trekken voor het wassende water. Wie googelt op Otto Schwink, komt uit bij een reeks boeken, in allerhande talen, die verwijzen naar het boek dat Otto Schwink na de oorlog heeft geschreven. Naast de Duitse versie zijn er Engelse, Franse en Nederlandse vertalingen. Bij amazon.com is het boek beschikbaar in verschillende versies. Wie het boek online wil lezen, kan terecht op onderstaande link

http://www.gutenberg.org/files/44234/44234-h/44234-h.htm

door

Peter Kollwitz en de treurende ouders

Peter Kollwitz

Peter Kollwitz

Peter Kollwitz is pas 18 wanneer een kogel hem op 23 oktober 1914 doodt in Diksmuide. Hij maakt deel uit van het 207e Reserve Infenterie Regiment dat op dat ogenblik het Belgische 11e linieregiment aanvalt. In 1926 bezoeken de ouders van Peter zijn graf voor het eerst, toen nog in Esen.

Wanneer Karl en Käthe Kollwitz in 1932 terugkeren, brengen ze de pas gehouwen beeldengroep van de “treurende ouders” mee. Het kunstwerk groeide uit tot een aanklacht tegen oorlog vanwege alle ouders. In 1956 verhuisde het treurende ouderpaar naar het Soldatenfriedhof in Vladslo, samen met de stoffelijke resten van Peter Kollwitz (zie steen 3/29 vlak voor de treurende vader).

bron : kalender 2014-2018, Davidsfonds

Treurende Ouderpaar

Treurende Ouderpaar