Het gesticht Lousberg in Gent wordt op 21 december 1918 ontruimd. De situatie wordt er omschreven als ‘amper menselijk’ : plaatsgebrek, tekort aan voedsel en zeep, te weinig lakens… Vroeger was dit een hospitaal voor oude mannen, maar sinds de zomer van 1915 plaatsten de Duitsers hier prostituees en wellicht ook vrouwen die aan een geslachtsziekte leden maar helemaal geen prostituees waren. Mogelijk ging het de Duitsers vooral om de isolatie van de prostituees, eerder dan om hun genezing.
Ruim een maand na de wapenstilstand landen Franse troepen op 18 december 1918 in de Russische havenstad Odessa. Ook andere geallieerde troepen trekken naar deze regio.
De twee voornaamste doelstellingen van de operatie zijn steun aan het Tsjecho-Slovaakse Legioen, vooral levering van wapens en munitie, en ondersteuning van pro-tsaristische , anti-bolsjewistische troepen, het zogenaamde Witte Leger.
In 1920 trekken de geallieerden zich terug. Het Tsjecho-Slovaakse Legioen is dan al geëvacueerd en in de thuislanden ontbreekt publieke steun voor de acties. Alleen de Japanse troepen blijven langer, op sommige plaatsen zelfs tot in 1925
Met de politieke en militaire steun van Lenin roep Letland zich op 17 december 1918 uit tot de Letse Socialistische Sovjetrepubliek. Met de hulp van het Rode Leger slaagt men erin om de bestaande voorlopige Letse regering van Karlis Ulmanis terug te dringen naar het gebied rond de stad Liepaja.
De nieuwe regering voert in de rest van het land communistische hervormingen door, maar zal niet lang aan de macht blijven. Bijgestaan door de geallieerden herovert de regering Ulmanis in 1919 al een flink deel van het land. In 1920 is het verhaal van de Letse Socialistische Sovjectrepubliek over en uit.
De geschiedenis herhaalt zich : in de periode 1940-1991 duikt de naam Letse Socialistische Sovjetrepubliek opnieuw op, nu in het kader van de Sovjet-Unie.
Armand Debacker uit Dudzele, 40 jaar oud, overlijdt op 12 december 1918 in het interneringskamp Melissant (Nederland) aan de Spaanse griep. Hoewel hij al in het leger diende in 1899, wordt Armand Debacker in september 1914 opnieuw opgeroepen, net als de anderen van zijn lichting. Hij wordt ingedeeld bij het 3e Vestingjagers te voet om Antwerpen te helpen verdedigen. Na de val van de stad is er voor tal van verdedigers alleen maar keuze tussen gevangenschap bij de Duitsers of de vlucht naar Nederland. Armand kiest voor dit laatste en wordt geïnterneerd.
Armand Debacker overleeft dan wel de oorlog, hij overlijdt een maand na de wapenstilstand zonder zijn gezien nog gezien te hebben.
Zoals hij al schreef op 4 december heeft Herbert Sulzbach het moeilijk om afscheid te nemen van het leger. Op 8 december 1918 draagt hij voor het laatst zijn uniform. “Vandaag maak ik voor de laatste keer in uniform een wandeling, om mijn ontslag uit het leger te melden bij het Bezirkscommando. Ik heb het gevoel dat ik op weg ben naar mijn eigen begrafenis.”
Toch is dit niet de allerlaatste oorlogsactiviteit voor Herbert Sulzbach. In 1938 moet de voormalige vrijwilliger en oud-officier uitwijken naar Groot-Brittannië. Voor mensen van joodse afstamming is er geen plaats meer in het nieuwe Duitsland. Hij gaat er in het Britse leger werken, onder meer bij de heropvoeding van krijgsgevangenen.
De wereldoorlog is nog maar net voorbij of er barst al een nieuw conflict uit. Op 7 december 1918 begint de Georgisch-Armeense oorlog. Na de vrede van Mudros (30 oktober 1918) trekken de Ottomaanse troepen zich terug uit het grensgebied van Georgië en Armenië. De Georgiërs claimen enkele districten waar de Armeniërs in de meerderheid zijn, onder meer Lori, Bortschalo en Akhalkalak.
De Armeniërs laten dat niet over hun kant gaan en er volgt een grensoorlog. Die duurt tot 31 december 1918, wanneer Groot-Brittannië erin slaagt een wapenstilstand te bereiken. Erg lang kunnen de beide landen niet van de onderlingen vrede genieten, want Rusland grijpt de macht : in december 1920 in Armenië en in april 1921 in Georgië.
In Berlijn zijn er schietpartijen op 6 december 1918. Soldaten verbonden met de gematigde socialistische leider Friedrich Ebert (SPD) bezetten de redactielokalen van de krant van de links-revolutionaire Spartakus-beweging (geleid door Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht). De naam Spartakus verwijst naar het oude Rome : de arbeiders zijn nu de slaven van de kapitalisten.
Antirevolutionaire soldaten vuren op een demonstratie van de Roter Kämpferbund (Rode Soldaten Liga). Er vallen achttien doden en dertig gewonden. Soldaten die Ebert gunstig gezind zijn, trekken naar zijn kantoor en roepen hem uit tot president van Duitsland.
In de eindfase van de eerste wereldoorlog en in de periode erna vormen zich diverse nieuwe staten en staatjes, die soms maar een kortstondig bestaan leiden. Op 5 december 1918 ontstaat de republiek Lemko, soms ook wel de Roetheense volksrepubliek Lemko genoemd. De kersverse staat omvat het gebied rond Florynka (Polen), in het zuiden van Silezië.
In de beginselverklaring staat dat de republiek zich niet wil aansluiten bij de Poolse staat, maar in 1920 zal het toch zover komen. In de tussentijd zoekt de jonge republiek toenadering tot Rusland, maar omdat dat niet lukt, tracht ze tevergeefs zich aan te sluiten bij Karpato-Oekraïne, als een autonome provincie van Tsjecho-Slovakije.
De oorlog is voorbij. Herbert Sulzbach, een vrijwilliger van het eerste uur en inmiddels officier, moet afscheid nemen op 4 december 1918.
Ik zeg mijn paard en mijn trouwe Fritz vaarwel. Ik neem afscheid van de commandant van mijn regiment en ik heb het gevoel dat het voor ons allebei erger is dan een grootschalige veldslag. Ik loop voor de laatste keer naar mijn oude geschutsgroep en neem ook daar afscheid van de paar oude getrouwen van de eerste dagen die ik nog ken en die nog leven.
’s Avonds zet ik voor het laatst mijn handtekening onder het dagorder van het bataljon en dan komt het moment van afscheid dat natuurlijk het moeilijkste van allemaal is, van mijn trouwe, geliefde, moedige kameraad Hans-Ado von Seebach.
Met verbazing stelt Arthur Pasquier vast dat het Belgische leger Duitsland heeft bereikt op 3 december 1918.
We steken de Duitse grens over. Zouden we ons iets dergelijks hebben kunnen voorstellen in 1914 of 1915 of zelfs nog maar vier maanden geleden ? Twee dagen geleden al werd Aken bezet op verzoek van de Duitse autoriteiten wegens dreigend oproer, dat trouwens is geluwd sinds onze aankomst. De Duitse bevolking ontvangt ons koud maar correct en waardig. Naar verluidt worden onze soldaten gevreesd, wat een overmatige inschikkelijkheid tot gevolg heeft en uitstekende logies oplevert.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Onderstaande foto toont Belgische Cavalerie in Aken. Tijdstip is onduidelijk. De bezetting van het Rijnland heeft nog enkele jaren aangehouden.
(Eingeschränkte Rechte für bestimmte redaktionelle Kunden in Deutschland. Limited rights for specific editorial clients in Germany.) Belgische Kavallerie besetzt Aachen- 01.12.1918Foto: A.+E. Frankl (Photo by A. & E. Frankl/ullstein bild via Getty Images)
Martinus Evers 