Frankrijk

door

het allereerste luchtgevecht is een feit

Op 5 oktober 1914 wordt het allereerste luchtgevecht boven Franse grond gehouden. Aan boord van het Franse vliegtuig zitten Joseph Frantz en Louis Quenault. Aan boord van het Duitse vliegtuig zijn Wilhelm Schlichting en Fritz von Zangen. Het Duitse vliegtuig voert een verkenningsopdracht uit evenals het Franse. Maar het is Joseph Frantz die als eerste het Duitse vliegtuig opmerkt en het weet te benaderen. Het Franse vliegtuig gebruikt een Hotchkiss mitrailleur om het Duitse aan te vallen. Als de munitie op is, beschieten Fritz von Zangen en Lous Quenault mekaar met een geweer. Quenault schiet de piloot Schlichting neer waarop het vliegtuig naar beneden stort en terecht komt in Jonchery-sur-Vesle nabij Reims. Beide Duitsers komen om in de vlammen.

De familienaam Frantz was iets te Germaans voor de Franse kranten die de overwinnaar bedachten met de familienaam “France”. Joseph Frantz overleeft de eerste en de tweede wereldoorlog en zal in 1979 op 89-jarige leeftijd overlijden.

Joseph Frantz en Louis Quenault

Joseph Frantz en Louis Quenault

bronnen

http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Frantz

http://earlyaviators.com/efrantz.htm

http://www.frontflieger.de/2-ffa018.html

door

Generaals sneuvelen ook

Het is een wijdverbreid idee dat generaals zelden of nooit sneuvelen, en al helemaal niet in de eerste wereldoorlog. Maar het gebeurt dus toch. Op 21 september 1914 openen de Duitsers een nieuw offensief in de hoop terrein te heroveren dat ze na de terugtocht bij de Marne hadden verloren. Het Duitse 5e leger valt aan in de omgeving van Saint-Mihiel in de hoop Verdun te kunnen omsingelen en hierdoor de versterkingen rond Verdun in handen te krijgen. Als het dan lukt, krijgen ze ook de sleutel tot de toegang van Lotharingen. Tijdens deze gevechten sneuvelt de Franse generaal Charles-Antoine Grand d’Esnon. Het lukt de Duitsers ook Saint-Mihiel in te nemen en ze bereiken hiermee op die plaats de oevers van de Maas.

Generaal Grand d’Esnon is trouwens niet de enige Franse generaal die sneuvelt in de Groote Oorlog. In totaal sneuvelen 41 Franse generaals.

bronnen

Saint-Mihiel en omgeving

Saint-Mihiel en omgeving

door

het Haltebefehl van Hentsch

Richard Hentsch

Richard Hentsch

Op 9 september 2014 is Oberstleutnant Richard Hentsch bezig met een inspectieronde aan de fronten van de Duitse legers. Die inspectieronde is op verzoek van Von Moltke die in zijn hoofdkwartier in Luxemburg nauwelijks berichten doorkrijgt. Van de frontlinies komt er nauwelijks wat door.

Alles lijkt nochtans goed te gaan voor de Duitsers. Zeker de soldaten van von Klucks 1e leger hebben de indruk dat Parijs voor het grijpen ligt. En dan komt er op 9 september rond 14 uur een bevel om terug te trekken.

De inspectieronde van Hentsch bij het Duitse 2e leger leidt tot een bevel tot terugtrekking naar beter verdedigbare linies. Wie meer wil weten over de slag van de Marne en wat er gebeurde in de periode van 5 tot 9 september 1914 op zo’n 50 kilometer van Parijs, kan terecht op deze webpagina. 

door

Francois Waterlot de man die twee maal stierf

Fusille vivant, het boek over François Waterlot

Fusille vivant, het boek over François Waterlot

Op 7 september 1914 worden 7 Franse soldaten gefusilleerd om een voorbeeld te stellen. De slag aan de Marne is dan volop bezig. Francois Waterlot is een van die zeven soldaten van het 327e infanterieregiment. In de nacht van 6 op 7 september komen deze soldaten onder zwaar Duits artillerievuur te liggen. Het bombardement is zo hevig dat ze hun posities verlaten. De ochtend van 7 september 1914 gaan ze terug naar hun posities maar ze stuiten jammer genoeg op generaal Boutegourd. Die beschuldigt hen van desertie en laat ze opsluiten in een nabijgelegen schuur. De generaal beslist op eigen houtje deze 7 soldaten te laten executeren om een voorbeeld te stellen. In de ochtend van 7 september verschijnen deze  7 soldaten hand in hand voor het executiepeloton. Een peloton dat overigens niet goed mikt, al dan niet met opzet, waardoor Francois Waterlot kan overleven. Hij laat zich vallen en overleeft zelfs het genadeschot dat een luitenant moet geven. Als de kust veilig is, staat hij op en biedt zich opnieuw aan bij zijn regiment. Zijn directe chefs schrikken van het optreden van generaal Boutegourd en pleiten bij de generaal om Waterlot terug bij zijn makkers in te delen zonder verder gevolg. Uiteindelijk sneuvelt Waterlot op 15 juni 1915 in Colincamps in Picardie, op 50 kilometer van zijn geboortestreek.

François Waterlot in 1905 tijdens zijn legerdienst

François Waterlot in 1905 tijdens zijn legerdienst

Het verhaal van Waterlot en zijn 6 makkers zal in de jaren 20 terug naar boven komen en in de jaren 90 ontdekt historica Odette Hardy-Hemery deze geschiedenis opnieuw. Ze zal aan deze 7 soldaten een boek wijden.

bronnen

http://www.lepaysbriard.fr/le-drame-des-fusilles-pour-l’exemple-10596/

http://www.france24.com/fr/20140902-grande-guerre-fusille-vivant-francois-waterlot-premiere-mondiale-soldat-francais/

door

Von Kluck neemt zijn draai ten westen van Parijs

generaal von Kluck

Op 31 augustus 1914 neemt generaal Alexander von Kluck het besluit om zijn eerste leger naar het zuidwesten van Parijs te laten afzwenken. Daarmee wil hij von Bülow te hulp snellen die in de slag van Guise een onverwacht tegenoffensief van de Fransen moest verduren. Een gevolg van deze beslissing is dat hiermee het von Schlieffenplan volledig wordt verlaten. Het eerste leger van von Kluck had volgens de plannen ten zuidoosten van Parijs moeten blijven. In plaats daarvan zit het eerste Duitse leger van von Kluck nu ten zuidwesten. En wat nog erger is, zijn flanken zijn daarmee blootgesteld aan de aanvallen van het Franse zesde leger dat zich aan het verzamelen is in de buurt van Parijs.
Begin september volgt dan de slag aan de Marne die nadelig zou uitdraaien voor de Duitsers. Ze beginnen aan hun terugtocht en vier jaar lang zou het westelijk front zo goed als onveranderlijk zijn. Buiten het feit dat er wel dagelijks soldaten sneuvelen. 
Wie meer wil weten over de slag van Guise, kan terecht op deze pagina

het oorspronkelijke Schlieffenplan

het oorspronkelijke Schlieffenplan

door

Von Hiddessen vliegt boven Parijs

In de laatste augustusdagen van 1914 hebben de Duitsers de streek van Saint-Quentin veroverd en daarmee zitten ze op zo’n 160 kilometer van Parijs. Het Duitse opperbevel beslist dat het tijd is voor wat psychologische oorlogsvoering. Om de druk op de Fransen te verhogen, besluiten ze vliegtuigen boven Parijs te sturen. Het doel van die vliegtuigen is om troepenbewegingen te observeren, pamfletten en bommen boven Parijs uit te gooien.

Von Hiddesen boven Parijs

Von Hiddesen boven Parijs

Op zondag 30 augustus 1914 is het mistig rond Saint-Quentin. Maar als de mist om 10 uur optrekt, is het een zonnige en heldere dag.  Oberleutnant Ferdinand von Hiddesen vertrekt om 11 uur samen met een andere piloot in zijn Taube vanop het vliegveld van Sain-Quentin. Rond half een zijn ze boven Parijs. Ze vliegen een half uur boven de stad en dan werpen ze de pamfletten uit. Ze laten ook vier bommen van 2 kg vallen. Die bommen maken 2 lichtgewonden en materiële schade. Uiteindelijk laten ze een vlag met de keizerlijke kleuren (zwart-wit-rood) waaraan een zandzakje zit vallen. In dit zanzakje zit een briefomslag met daarin de boodschap :”Het Duitse leger bevindt zich voor de poorten van Parijs. Overgave is de enige uitweg.”. Dezelfde tekst als op de talrijke pamfletten.

De vlag met briefomslag en boodschap wordt naar de Parijse prefectuur gebracht. Op 1 september 1914 vliegt er terug een Taube over Parijs. Dan vallen de eerste burgerdoden door Duitse vliegtuigbommen.

Ferdinand Von Hiddesen zal in 1915 boven Verdun worden neergeschoten. Hij wordt dan zwaargewond naar een hospitaal gebracht en brengt de rest van de oorlog in krijgsgevangenschap door. Einde 1929 wordt hij lid van de NSDAP, partij van Adolf Hitler, die op dat moment met zijn politieke opmars bezig is. Hij wordt verkozen voor de NSDAP, maar zit enige tijd gevangen in het kader van de Roehm-putsch in 1934. Hij overleeft deze putsch en zal pas in 1971 sterven op 84-jarige leeftijd.

bronnen :

http://1914ancien.free.fr/parisbom.htm

http://de.wikipedia.org/wiki/Ferdinand_von_Hiddessen

door

Maubeuge : de eerste Franse stad onder Duits beleg

Na de slag om de grenzen (bataille des frontières) moeten Fransen en Engelsen zich terugtrekken. Vanuit Mons (Bergen) zakken de Duitsers af naar het zuiden. De eerste Franse stad die ze op hun weg tegenkomen, is Maubeuge, even over de Frans-Belgische grens. De belegering start op 28 augustus 1914 en zal eindigen op 8 september 1914 met de overgave van de stad. 

bombardement van Maubeuge

bombardement van Maubeuge

door

een andere Dodentocht : Offer 1914

De dodentocht is een heel bekend begrip in Belgie. Maar offer 1914 is een dodentocht van een heel ander type. Hugo Luijten uit Nederlands-Limburg gaat op zoek naar Heinrich Ohlenforst, een Duitse achterneef van Hugo’s overgrootvader die woonde in Saeffelen, vlakbij de Nederlandse grens. Hugo gaat de tocht navolgen die zijn verre familie ook heeft gedaan. Tot ergens in de Champagnestreek waar Heinrich zal sneuvelen. De trailer van deze documentaire, Offer1914, zie je hieronder.

door

Frankrijk mobiliseert

Het eerste bericht in het dagboek van Louis Barthas gaat over de mededeling van de mobilisatie door het Franse leger. Barthas noteert het volgende op 2 augustus 1914.

Een snikhete namiddag in augustus. De straten van het dorp zijn zo goed als uitgestorven. Plotseling klinkt er tromgeroffel. Waarschijnlijk is het een marskramer die zijn waren uitstalt op de Grote Markt. Of misschien zijn het acrobaten die hun avondvoorstelling aankondigen.

Maar nee. Niets van dit alles. Als het geroffel verstomt, horen we de stem van de dorpsbode. Dus spitsen we onze oren voor het voorlezen van een of andere verordening over hondsdolheid of het schoonhouden van de straten. Maar helaas ! Deze man kondigt de meest afgrijselijke ramp aan die, op de zondvloed na, de mensheid ooit heeft getroffen. Hij berichtte ons over een verschrikkelijke plaag, die ons elk denkbaar onheil zou brengen. Hij kondigde de algehele mobilisatie af, de voorbode van de oorlog, die vervloekte infame oorlog, de ontering van onze eeuw. Een schandvlek voor onze beschaving waar we ons zo op beroemden.

Tot mijn grote verbazing veroorzaakte dit bericht meer enthousiasme dan verslagenheid. In hun onschuld leken de mensen het prachtig te vinden in een tijd te leven waarin zoiets groots en meeslepends ging gebeuren. Ook de minder enthousiasten twijfelden geen ogenblik aan een snelle en beslissende overwinning. Zou Oostenrijk immers niet uit elkaar vallen bij de eerste klap van de Russen ? En zou Duitsland niet verpulverd worden tussen Frankrijk en Rusland, als een noot tussen de tangen van een enorme notenkraker ?

Iedereen trof zo koortsachtig voorbereidingen voor het vertrek dat het leek alsof ze bang waren te laat te komen voor de overwinning. Het scheelde maar weinig of sommigen waren al vertrokken voor de dag waarop de afreis was vastgesteld.

bron : Louis Barthas, oorlogsdagboeken, vertaald door Dirk Lambrechts, uitgeverij Bas Lubberhuizen

Onderstaande tekening komt uit de stripreeks 14-18 van Corbeyran – Leroux.

door

de Franse socialist Jean Jaurès is vermoord

Jean Jaurès

Jean Jaurès

Jean Jaurès wordt vermoord op 31 juli 1914. Deze Franse socialist hoopte tot het einde om de oorlog te kunnen voorkomen. Als socialist gaf hij de voorkeur aan de socialistische internationale boven het nationalisme. In 1907 al geeft de socialistische internationale een duidelijke signaal :”De plicht van de werkende klassen en van hun parlementaire vertegenwoordigers bestaat erin alles in het werk te stellen om de oorlog te vermijden.”. Jaurès hoopt op een Frans-Duits bondgenootschap om zo de oorlog te kunnen vermijden.

De socialistische internationale plant om samen te komen in Wenen in augustus 1914. Het vermijden van de oorlog is dan een van de agendapunten. Maar de aanslag in Sarajewo zal daar een stokje voor steken. Dit congres zal niet doorgaan. In juli komt de socialistische internationale samen in Brussel. In het circus van Brussel houdt Jaurès een toespraak over het “afschuwelijke beeld van de dood, klaar om de Europese jeugd neer te maaien”. Ook de Berlijnse arbeiders betogen in hun hoofdstad tegen de dreigende oorlog. Einde juli schiet een Franse nationalist Jean Jaurès dood. En het is gedaan met de internationale verzet tegen de oorlog. Ook in België zullen de socialisten hun verzet tegen de oorlog staken en opgenomen worden in een regering van nationale eenheid.

De moordenaar van Jaurès, Raoul Villain, wordt opgepakt en zal de oorlog in een cel doorbrengen. Net zoals Gavrilo Princip pookt hij het conflict op tot een dreigende oorlog maar laat hij wel andere mannen het risico van de loopgraven ondergaan. Na de oorlog wordt hij vrijgesproken. Het Franse gerecht ging ervan uit dat hij Frankrijk een dienst bewezen had. Uiteindelijk vindt Villain de dood in Spanje waar hij woonde toen de Spaanse burgeroorlog uitbrak. Spaanse anarchisten hebben hem op het strand van Ibiza afgemaakt met een kogel in zijn nek.

Het is maar de vraag of Jaurès de oorlog had kunnen tegenhouden. Maar het is wel overduidelijk dat er Fransen waren die de oorlog van harte verwelkomden. Meer informatie over Jean Jaurès vind je op de website van veertienachttien.nl

Jaurès is dan wel dood aan het begin van de Groote Oorlog. Zijn gedachtengoed overleeft hem. Eén van de sterktste beelden van verzoening was het beeld van de Duitse kanselier Kohl en de Franse president Mitterand hand in hand tijdens een herdenking van de slag van Verdun.

Kohl en Mitterand tijdens een herdenking van de slag van Verdun

Kohl en Mitterand tijdens een herdenking van de slag van Verdun