politiek

door

het Vardar offensief

Aan het Balkan front is er weinig beweging tot september 1918. Dat zorgt ervoor dat vooral de Bulgaren de verdediging op zich moeten nemen. De Duitsers trekken er voornamelijk troepen weg om aan het westelijk front te vechten. Maar het is net hier dat een geallieerd offensief zal leiden tot de eerste vraag om wapenstilstand.

De Bulgaren verwachten een offensief tegen hun posities aan de Vardar rivier, maar ze worden geplaagd door laag moreel en deserties bij de gewone soldaten. Bulgarije is immers als sinds 1912 in oorlog, door de eerste en de tweede Balkanoorlog. De gevraagde versterkingen van de Duitsers komen niet omdat die hun soldaten niet kunnen missen aan het westelijk front. De Bulgaren staan er dus zo goed als alleen voor.

Op 14 september 1918 om 8 uur vallen Britten, Fransen, Grieken en Serviërs de Bulgaarse stellingen bij Dobro Pole aan. Op 16 september hebben deze geallieerde troepen een bres geslagen van 25 kilometer breed en 7 kilometer diep.

Op 18 en 19 september vallen de geallieerden de Bulgaren aan bij het meer van Doiran. Hier slagen de Bulgaren er wel in hun stellingen te behouden en alle aanvallen af te slaan. De dagen daarna trekken de Bulgaarse soldaten zich terug om niet omsingeld te worden.

Op 20 september steken Fransen en Serviërs de rivier Crna over. Vanaf 22 september nemen ook Italiaanse soldaten deel aan het offensief. Op 25 september slaan aanzienlijke aantallen Bulgaarse soldaten aan het muiten, wat men achteraf de Radomir rebellie noemt. En dan gaat het snel : op 27 september wordt de Bulgaarse republiek uitgeroepen. Op 29 september 1918 vragen en krijgen de Bulgaren een wapenstilstand.

Bronnen
https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Dobro_Pole
https://en.wikipedia.org/wiki/Vardar_Offensive

VardarOffensief_191809

 

 

door

Rode terreur in Rusland

Officieel gaat de Rode terreur op 5 september 1918 van start doordat de Cheka (de dienst voor staatsveiligheid van de bolsjewieken) een decreet daaromtrent uitvaardigt. Deze Rode terreur is een grootschalige actie om contrarevolutionairen uit te schakelen, in theorie iedereen die hoorde tot de leidende klasse onder het vorige bewind.

Deze grootschalige repressie betekent ook een soort van weerwraak omwille van de mislukte moordaanslag op Lenin op 30 augustus 1918. Herstellend van de aanslag geeft hij de opdracht om “in het geheim en dringend voorbereidingen te treffen voor terreur”.

De Rode terreur neemt allerlei vormen aan : executies, afschuwelijke martelingen, slachtpartijen, moorden, goelags… Schattingen van het aantal slachtoffers lopen uiteen van vele tienduizenden tot een miljoen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

De schilderij hieronder is van Ivan Vladimirov, getiteld “in de kelders van de Cheka”.

IvanVladimirov_InTheBasementOfTheCheka

 

door

stakende rechters in Brugge

Stakende rechters, het is niet alledaags en al helemaal niet tijdens een oorlog. Toch gebeurt het op 18 juli 1918 in Brugge en elders. Voorzitters van beroepshoven hebben enkele kopstukken van het Vlaamse activisme aangehouden en dat zint de Duitsers helemaal niet. Bij wijze van weerwraak deporteren zij die voorzitters naar Duitsland. Zulks laten de rechters dan weer niet over hun kant gaan en zij grijpen naar het stakingswapen. Advocaten staken eveneens mee.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

BRUGGE

door

Goering neemt de leiding over

De latere nazileider Hermann Göring neemt op 7 juli 1918 de leiding over van het Flying Circus, zoals de jachteskaders van Manfred von Richthofen alias de Rode Baron genoemd worden door de Engelsen.

Als Manfred von Richthofen op 21 april 1918 neergeschoten wordt, staan er tachtig luchtoverwinningen op zijn naam. Daarmee is hij de meest beroemde jachtpiloot van zijn tijd, maar zijn neerstorten is ook een zware morele klap voor het Duitse leger. Hem opvolgen is een loodzware taak.

Onmiddellijk na de dood van de Rode Baron krijgt Wilhelm Reinhardt die taak, maar als die tweeënhalve maand later het leven laat tijdens een testvlucht, is het de beurt aan Hermann Göring die het uithoudt tot de oorlog voorbij is. In 1935 benoemt Hitler hem tot opperbevelhebber van de Luftwaffe, de Duitse luchtmacht.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Hermann_Goering_1918

door

Belgische eerste minister neemt ontslag

In België dient Charles de Brocqueville op 24 mei 1918 zijn ontslag in als eerste minister. Aan de basis van het ontslag ligt het ongenoegen van de regering over de rol die de koning speelt in de oorlogvoering. Enkele feiten ter illustratie : ongeveer een maand voor dit ontslag weigerde de koning in te gaan op de vraag van de Franse president en diens opperbevelhebber om alle geallieerde troepen onder één gezag te plaatsen. De koning beschouwt zichzelf  als opperbevelhebber van het Belgische leger, ook al gaat dat ten nadele van een gezamenlijke geallieerde aanpak. De burgerlijke regeringsleden zijn eveneens misnoegd omdat de koning eerder zonder hun advies een nieuwe stafchef heeft benoemd.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Charles_de_Brocqueville

door

Don republiek uitgeroepen

De Don-kozakken roepen op 18 mei 1918 hun eigen republiek uit onder de naam Don. Terwijl de Russische burgeroorlog woedt, tijdens de implosie van het keizerrijk, vullen zij zo het machtsvacuüm in de provincie Donvojsko.

In 1920 maken de bolsjewieken korte metten met de jonge republiek. Ze wordt een onderdeel van de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Donrepubliek_1918

door

kabinetscrisis in Nederland

Wanneer Bonifacius Cornelis de Jonge, de Nederlandse minister van Oorlog, op 16 mei 1918 het buitenverblijf van koningin Wilhelmina in Scheveningen verlaat, beseft hij dat hij een nederlaag geleden heeft. De minister heeft geen vertrouwen meer in opperbevelhebber Cornelis Jacobus Snijders van land- en zeemacht. De koningin, het nichtje van de Duitse keizer, vertrouwt hem wel. Zelfs een dreiging met een kabinetscrisis doet de koningin niet van gedachten veranderen.

Enkele dagen eerder heeft de pro-Duitse opperbevelhebber Snijders al tegen de minister gezegd de verdediging tegen Duitsland doelloos te vinden.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
https://www.historischnieuwsblad.nl/wilhelmina-en-de-neutraliteit.html

door

akkoord over kolonisatie van Oekraïne

De keizers van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije ontmoeten elkaar op 12 mei 1918 om een overeenkomst te ondertekenen over de gemeenschappelijke economische exploitatie van het pas “onafhankelijk” geworden Oekraïne. Van de voormalige Russische gebiedenis Oekraïne wellicht het meest vruchtbare en het meest voorspoedige. In ruil voor een belofte van erkenning als onafhankelijke staat had Oekraïne enkele maanden eerder al beloofd Duitsland jaarlijks honderd miljoen ton voedsel te leveren.

De twee staatshoofden maken van de ontmoeting ongetwijfeld gebruik om de onderlinge verhoudingen te versterken zeker nu hun beide gebieden steeds meer gebukt gaan onder de oorlogslast.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

KeizerWilhelm_KeizerKarl_1918

 

door

verdrag van Boekarest

In de Roemeense hoofdstad Boekarest ondertekenen Roemenië, het Duitse Keizerrijk en zijn bondgenoten een akkoord op 7 mei 1918. Behalve dat Roemenië nu uit de oorlog kan stappen, is het enige pluspunt dat Duitsland en zijn partners de eerdere samenvoeging van Roemenië en Bessarabië officieel erkennen. Daartegenover staat dat het land zwaar moet betalen.

  • Roemenië moet het gebied Zuid-Dobroedzja afstaan aan Bulgarije en alle passen over de Karpaten aan Oostenrijk-Hongarije.
  • Roemenië is verplicht oliebronnen te verhuren aan het Duitse Keizerrijk waar er een tekort is aan brandstof.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

tratatul-de-la-buftea-bucuresti

door

Oostenrijks vredesvoorstel afgewezen

De Franse eerste minister publiceert op 8 april 1918 de brief waarin de Oostenrijkse keizer Karel I vredesvoorstellen deed, buiten het medeweten van zijn Duitse bondgenoot en zijn eigen minister van Buitenlandse zaken. De Oostenrijkse keer komt daardoor in een lastig parket. De geloofwaardigheid van het keizerrijk wordt zwaar aangetast. Bovendien krijgt de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie geen zitje bij de vredesbesprekingen die een einde maken aan de oorlog. Tijdens de onderhandelingen wordt de dubbelmonarchie gewoon opgeheven.

bron: oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

KeizerKarel_I