John Kipling vermist in Loos

My_Boy_Jack_John_KiplingDe slag van Loos, die op 25 september 1915 begon, eindigt op 18 oktober 1915. Een opvallend gegeven van deze veldslag is dat hier voor het eerst Britse troepen op grootschalige wijze chloorgas gebruiken. Ongeveer 600 Duitse soldaten komen daarbij om het leven, naast zeven Britse (omwille van lokaal draaiende wind).

Na een eerder succesvol begin voor de Britten eindigen de gevechten bij Loos in wat je een gelijkspel zou kunnen noemen. Beide partijen eisen de overwinning op, maar niemand behaalde ze. Een van de tienduizenden slachtoffers is de enige zoon van schrijver Rudyard Kipling (“Jungle Book”, “the Man who would be King”0. De ontroostbare auteur zoekt dagenlang tevergeefs naar enige spoor van zijn zoon.

Naar het einde van deze veldslag daalde het aantal onderlinge confrontaties. Daardoor duiken ook andere einddata dan 18 oktober op : 8 oktober, 19 oktober…

Daniel Radcliffe, de acteur die jarenlang in de Harry Potterfilms heeft gespeeld, vertolkt de rol van John Jack Kipling in de film “My Boy Jack”.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

https://nl.wikipedia.org/wiki/Rudyard_Kipling

https://en.wikipedia.org/wiki/My_Boy_Jack_(film)

My_Boy_Jack_Film

Dijkbreuk aan de Dodengang

Begin oktober 1915 krijgt de Boyau de l’Yser – door de soldaten weldra Boyau de la Mort genoemd – twee zware Duitse aanvallen te verduren. Op dat moment bezet het 12e Linieregiment de sector.

Op 2 oktober 1915 wordt het hoofd van de Dodengang vanaf 6u30 zwaar gebombardeerd. Weldra liggen de voorste tranchées T!, T2 en T3 er volledig vernield bij. Aan de kant van de Ijzer zijn er verschillende bressen geslagen. Rond 10 uur ziet men dat de Duitsers vanuit hun loopgraaf een inval doen in T1. Intussen steken anderen met vlotten de Ijzer over en dringen via de ingeslagen bressen de Dodengang binnen aan T2 en T3. Kort daarop slagen enkele Belgische soldaten erin, met geweervuur en bajonet, T3 te heroveren. Direct wordt ook de bres met aardezakjes gedicht. De eigenlijke tegenaanval laat niet op zich wachten. Over ingestorte borstweringen, prikkeldraadversperringen en puin waagt een peloton zich een baan in de vernielde Dodengang. Het slaagt er reeds tegen 11u30 in om T2 en T1 te heroveren en de Duitsers te verdrijven. Met de hulp van de genie begint men de loopgraaf te herstellen, worden de bressen met aardezakjes gedicht en brengt men de telefoonverbinding weer in orde. Intussen worden doden en gewonden weggehaald. Aan Belgische zijde telt men 15 doden, 44 gewonden en 7 vermisten.

Twee dagen later, op 4 oktober 1915, komt de Boyau de la Mort alweer onder zwaar Duits artillerievuur te liggen. Na drie uur bombardementen wagen de Duitsers een nieuwe aanval. Het peloton met korporaal Comhaire wordt er onmiddellijk heen gestuurd. “Vooruit, bajonet op het geweer !”, klinkt het bevel. Vooraan in de Dodengang verloopt de strijd moeilijk. De loopgraaf is zwaar vernield. Werpend met handgranaten, kunnen ze de vijand tenslotte verdrijven.
Nauwelijks is de kalmte ingetreden of het Belgisch veldgeschut neemt de vijandelijke stellingen onder vuur. De 75 mm granaten vliegen rakelings over de soldaten die het heroverde stuk Dodengang bezetten. Ze zien stenen, aarde en piketten met prikkeldraad in de lucht vliegen.

Het Duitse aanvalsvuur is voorlopig geblust en het 12e Linieregiment wordt op 6 en 7 oktober 1915 door het 1e regiment Jagers te voet afgelost. Voor de manschappen van et 12e Linieregiment volgt na enkele dagen werk (met kantonnement) te Bulskamp een week verlof in De Panne. Zij krijgen er op 16 oktober het bezoek van generaal-majoor Jules Jacques.

Nog in oktober 1915 beslist de legerleiding om de bezetting van de Boyau de la Mort in te perken. Het aantal verliezen loopt te hoog op. De genie van de 3e Legerdivisie krijgt de opdracht 275 meter voorbij paal 16 (aan T2) een dijkbreuk te veroorzaken. Op 11 oktober 1915 zorgt de explosie van 450 kilogram springstof voor een bres van 6 meter diep en 15 tot 20 meter breed. Tussen het nieuwe hoofd van de Dodengang en de dichtste Duitse stelling ligt nu een grote, diepe en moeilijk te overschrijden plas water. In de Dodengang zelf worden de wanden verstevigd door het vervangen van aardezakjes door cementzakjes. Voortaan blijft de bezetting er overdag beperkt tot drie ploegen van granaatwerpers.

bron : Siegfried Debaeke, het drama van de Dodengang, de Klaproos

Dijkbreuk aan de Dodengang

Dijkbreuk aan de Dodengang

Nieuwe radiopost in Baarle-Hertog

Baarle-Hertog, een stukje Belgisch grondgebied volledig omgeven door het neutrale Nederland, kent geen bezetting tijdens de eerste wereldoorlog. Dat biedt natuurlijk mogelijkheden voor activiteiten die niet in goede aarde vallen bij de vijand.

Op 17 oktober 1915 wordt hier een zend- en ontvangpost operationeel, die een verbinding maakt met het Ijzerfront. De installatie moet vooral berichten opvangen die de zenders van de Duitse zeemacht naar de diverse boten en onderzeeërs sturen. ook de bewegingen van Duitse luchtschepen op weg naar Groot-Brittannië volgt ze. Af en toe worden ook uitzendingen uit Duitsland gestoord.

Natuurlijk was de installatie een doorn in het oog van de Duitsers, maar een aanval in een Nederlandse omgeving was toch een te groot risico.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/14-18/1.2470204

de radiopost te Baarle-Hertog

de radiopost te Baarle-Hertog

De zwaarste zeppelinaanval van 1915

In de zwaarste zeppelinaanval van het jaar vallen vijf Duitse zeppelins in de nacht van 13 op 14 oktober 1915 diverse doelen aan. Londen maakt al de vijfde luchtaanval mee. Hier sneuvelen zo’n 150 mensen door bommen van de L13, L14 en L15. De eerste twee bombarderen Woolwich en East Croydon, de L15 valt de City aan. Elders worden nog eens 49 burgers gedood of gewond.

bronnen

Ian Westwell, 1914-1918, de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

https://greatwarlondon.wordpress.com/2013/06/02/a-zepp-raid-and-a-suicide/

1915-Zeppelin-over-the-House-of-Parliament-London-England

Executie van Edith Cavell

Edith Cavell

Edith Cavell

Schaarbeek, 12 oktober 1915 om 7 uur ’s ochtends : een vuurpeloton van acht Duitse manschappen executeert Edith Cavell. Oproepen aan de Duitse goeverneur, generaal von Bissing van vooraanstaanden uit de Verenigde Staten en Spanje om haar executie toch minstens uit te stellen, hebben niets uitgehaald.

Gaston Quien

Gaston Quien

Edith Cavell, die tal van militairen hielp onderduiken of naar Groot-Brittannië ontsnappen, werd verraden door de Fransman Gaston Quien die later in Frankrijk veroordeeld zou worden als collaborateur. De Duitse krijgsraad veroordeelde haar “wegens verraad” tot onmiddellijke terechtstelling om te voorkomen dat hogere autoriteiten genadeverzoeken zouden indienen.

Meteen na haar terechtstelling wordt Edit Cavell stilletjes begraven nabij de gevangenis van Sint-Gillis. Groot-Brittannië bezorgt haar na de oorlog een grote hulde met een plechtige eredienst in Westminster Abbey. Vervolgens gaat het naar haar definitieve begraafplaats  Life’s Green in Norwich. Ook elders wordt deze helding geëerd : een ziekenhuis in Ukkel, een monument bij Trafalgar Suare, een berg in Canada, een geologische formatie op Venus worden naar haar genoemd.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

https://berichtenuithetverleden.wordpress.com/2012/06/22/edith-cavell-4-december-1865-12-oktober-1915/

Dreiging voor Belgrado

Onderstaande kaart van de situatie in Servië samen op 7 oktober 1915. Oostenrijks-Hongaarse en Duitse troepen zijn de grens overgestoken. Bulgarije is volop bezig met de mobilisatie en het samentrekken van legers aan de grenzen. De bondgenoten van Servië zijn zopas in Griekenland geland, maar zal het nog op tijd zijn ?

Als de legers van Oostenrijk-Hongarije en Duitsland de Donau oversteken, in de gietende regen dan nog, weten de Serviërs dat hun hoofdstad het niet lang meer zal uithouden. Op 9 oktober 1915 is het dan zover : de Duitse generaal von Mackensen, die aan het hoofd staat van Duitse en Oostenrijks-Hongaarse legers, neemt Belgrado in.

De Serviërs denken nog na over een tegenzet, maar als enkele dagen later ook nog eens het Bulgaarse leger zowel Servië als Montenegro aanvalt, moeten ze hun plannen wel opbergen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

serbia_1915

burgemeester van Eeklo blijft weg van de botermarkt

Victor Roegiers

Victor Roegiers

Victor Roegiers, de burgemeester van Eeklo, heeft wat schrik, de bevolking is namelijk niet tevreden over het optreden van het schepencollege als het gaat om de opeisingen door de Duitsers. Hij blijft op 7 oktober 1915 thuis van de botermarkt en werkt aan zijn dagboek.

’s Morgens veel mist, die optrekt rond 10 uur. Overdag mooi en droog weer. Geen kanongebulder te horen. Zo te zien meer volk dan anders op de marktdag, maar minder kramen.

Rond de markt is er bijzonder ongunstige beweging : bijna al de vrouwen en kinderen van de gisteren aangehouden meters en timmerlieden zijn opgekomen, wel wetende dat ik de donderdag altijd op de botermarkt ben. Ze willen tegen mij manifesteren en misschien aan de verrader – zoals ik gisteren genoemd werd – enig ongemak of ongeluk toebrengen.

Doch ze vonden me daar niet ! Daar ik mij aan onaangenaamheden verwachtte, was ik thuis gebleven gelukkiglijk.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~noemeetjesland/meetjesland/ons_meetjesland/1984_1/dagboek_Victor_Roegiers.htm

werken in de eerste linies

In het dagboek van Gaston Le Roy volgen rust en werk mekaar op.

29 september 1915
Op rust in Hoogstade, maar het regent zonder ophouden. Het land en de soldaten, alles en iedereen is mistroostig.

4 oktober 1915
Zes dagen later ben ik weer in de loopgraven. De weg, die me nu bekender voorkomt, schijnt korter te zijn. Bij aankomst ben ik niet eens vermoeid.

6 oktober 1915
Heel vroeg naar het werk. Tijdens de zes dagen in de loopgraven moeten we er ook twee van werken. We kuisen de stenen van de kerk van Nieuwkapelle, waarvan nog enkel vier afgebrokkelde muren en enkele pilaren rechtstaan. De stenen, die God weet hoe dikwijls, de zoete muziek van het Pax in terra gehoord hebben, zijn zwart verbrand en vergruisd door de haat van de mensen.

Een soldaat moet alles kunnen. Nu ben ik eens aardewerker en een andere keer zoals vandaag opperman bij de metselaars. Stenen kuisen of mortel maken, putten graven of zakjes verslepen.

bronnen

Gaston Le Roy, dagboek van een Vlaamse oorlogsvrijwilliger, Lannoo

de foto komt van http://www.europeana1914-1918.eu/nl/contributions/4672

Loopgraafwerken

Landing in Saloniki

Op 5 oktober 1915 landen geallieerde troepen in de Griekse stad Saloniki, in eerste instantie om de Serviërs te helpen, maar natuurlijk ook met het oog op hun activiteiten in Gallipoli en elders in de Dardanellen. Deze trorpen omvatten vooral Fransen (150.000), Britten (135.000), Italianen (45.000), en Serviërs (120.000). Toch blijft Griekenland officieel een neutraal land, want de koning gaat niet in op de wens van premier Eleftherios Venizelos om deze geallieerde landing goed te keuren. Uiteindelijke wordt koning Constantijn in 1917 verplicht om af te treden ten voordele van zijn zoon Alexander.

Aanvankelijk zijn de geallieerde troepen in Saloniki en omgeving weinig actief. Ze hebben het trouwens ook druk met het bekampen van malaria. Pas in 1918 zijn er hevige gevechten wanneer deze troepen Bulgarije tot een wapenstilstand dwingen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

Franse soldaten in Saloniki 1915

Franse soldaten in Saloniki 1915

Zeppelinaanval op Châlons-sur-Marne

Af en toe vind ik via Google een foto die ik kan koppelen aan een datum van om en bij de 100 jaar geleden. Voor 4 oktober 1915 is het onderstaande foto : een postkaart met Duits onderschrift dat vermeldt dat het hier gaat om een nachtelijke zeppelinaanval op Châlons-sur-Marne. Ik googel verder maar vind er geen details over.

Vandaag heet de stad Châlons-en-Champagne. En daarmee verwijst de naam ook duidelijker naar de tweede slag in de Champagne. De Fransen begonnen een offensief in de Champagnestreek op hetzelfde moment dat de Britten de slag bij Loos startten. bedoeling was de Duitsers meer weerwerk te bieden aan het westfront en zo de Russen aan het oostfront te ondersteunen. Tevens wilden de Fransen de Duitse linies doorbreken. Dat laatste slaagde met 3 tot 4 kilometer voortgang maar gedeeltelijk. Maar De Duitsers zagen zich wel gedwongen een legerkorps aan het westfront te houden dat al marsbevel naar het oostfront had gekregen. De Franse verliezen waren zwaarder dan de Duitse. En zoals deze postkaart toont, speelde ook de zeppelin zijn rol in het tegenhouden van de Franse soldaten.

bronhttps://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_Champagne_(1915)

Zeppelin_ChalonsSurMarne_19151004