Edward Mousley is een Nieuw-Zeelander, en luitenant bij de Britse artillerie. Hij is eerst in Brits-Indië gestationeerd vooraleer hij wordt toegevoegd aan de Britse troepenmacht die in Mesopotamië (Irak) naar Bagdad wil oprukken. De Britten worden echter voor Bagdad nabij Ctesiphon tegengehouden en zien zich genoodzaakt om terug te trekken. om niet van hun bevoorradingslijnen te worden afgesneden. Maar op de terugweg wordt dit Britse expeditieleger omsingeld in Kut-el-Amara. Daar zit Mousley sinds december 1915 met de rest van dit leger gevangen. Een ander Brits leger is op weg om hen uit hun omsingeling te bevrijden.

Op 8 maart 1916 wordt Mousley wakker van schoten in de buurt. Hij kijkt naar buiten. De ochtend breekt aan. Eerst denkt hij dat het de eigen artillerie in Kut-el-Amara is. Daarna denkt hij dat het de Ottomaanse artillerie is die het Britse ontzettingsleger bombardeert, het leger dat zich volgens de laatste rapporten op een kleine dertig kilometer afstand bevindt, aan de noordzijde van de Tigris. Toch klimt hij op het dak en begint te speuren. Dan ziet hij flitsen in de verte. het zijn de stukken van het ontzettingsleger die de Ottomaanse linies bij Dujaila bestoken, aan de zuidzijde van de rivier. Dat is maar twaalf, dertien kilometer verderop. Het ontzettingsleger is de rivier blijkbaar stiekem overgestoken en is na een mars in het donker begonnen aan een doorbraakpoging.

De opwinding onder de ingeslotenen is enorm. Als het daglicht sterker wordt, kunnen ze zien hoe Ottomaanse eenheden in ijltempo naar het bedreigde punt marcheren. Mousley weet dat er plannen zijn om het ontzettingsleger te ondersteunen door een uitval te doen, of naar het noorden, of naar het zuiden, afhankelijk van de kant van de rivier waarlangs het zou komen. Hij hoort echter geen orders om de plannen ook uit te voeren. Rond negen uur ziet hij lange rijen hoofden die zich door de Ottomaanse loopgraven bewegen, allemaal naar het zuidoosten. Ondertussen wordt het bulderen heviger, terwijl Ottomaanse eenheden naar Dujaila blijven stromen.

Dan wordt het volkomen stil. Aan de horizon zijn geen flitsen meer te zien. Mousley denkt dat de stilte komt doordat de Britse infanterie haar aanvalsdoel heeft bereikt en dat er man-tegen-man-gevechten met glimmende wapens bezig zijn.

De stilte houdt aan. nervositeit verspreidt zich onder de omsingelden. Wat is er gebeurd ? Waarom wachten ze met de uitval ? De uren verstrijken. Er gebeurt niets. De kanonnen rondom Dujaila blijven zwijgen. Het wordt avond. Alles is stil.

bron : Peter Englund, de schoonheid en het verdriet van de oorlog, Spectrum

Ottomaanse soldaten voor Dujaila

Voor de Britten begint de tijd nu echt wel te dringen. De poging om naar Bagdad op te rukken is mislukt en de soldaten van generaal sir Charles Townshend zijn op hun terugtocht omsingeld in Kut-el-Amara (Mesopotamië / Irak) door Ottomaanse troepen. Andere Britse troepen zijn op weg om hun omsingelde kameraden te ontzetten. Op 16 januari 1916 verneemt generaal Fenton Aylmer, aanvoerder van de Britse versterkingstroepen op weg naar Kut-el-Amara, van bevelhebber van de omsingelde troepen, generaal Townshend, dat hij maar voor twee of drie weken rantsoenen heeft.

Op 21 januari 1916 komt het tot een treffen tussen Ottomaanse troepen en de Britse ontzettingsmacht van generaal Aylmer. De Turken houden de Britten op weg naar het belegerde garnizoen van Kut-el-Amara tegen in de slag van Hanna. Op dezelfde dag valt het belegerde garnizoen terug op de helft van zijn rantsoen, hoewel de ontdekking van een onbekende gerstopslagplaats de situatie enigszins verlicht. In de volgende weken voeren de Britten meer troepen aan en plannen ze een hernieuwde versterkingsoperatie die begint op 7 maart 1916.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas