Oostenrijks-Hongaarse oorlogsschepen van kapitein Miklós Horthy, de latere Hongaarse dictator, vallen op 15 mei 1917 Italiaanse schepen aan voor de Albanese kust. Veertien ervan zijn gezonken voor Britse, Franse en Italiaanse oorlogsbodems ingrijpen. Horthy ziet zich genoodzaakt tot terugtrekking.
bron : Ian Westwell, 1914-1918 de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas
kapitein Horthy staat rechts vooraan op de foto
Duitse duikboten brengen in de periode van 18 maart 1917 in enkele dagen tijd drie Amerikaanse schepen tot zinken in de Atlantische oceaan : de City of Memphis, de Illinois en de Vigilancia. In de Verenigde Staten groeit de afkeer jegens Duitsland.
Na enkele waarschuwingsschoten op de City of Memphis, die alleen maar ballast aan boord heeft, krijgt de bemanning het bevel in de reddingssloepen te stappen. Een tiental kanonschoten bezegelen dan het lot van het schip. De bemanning raakt veilig aan land in Ierland.
De tanker Illinois, eveneens geladen met ballast, was op weg van Londen naar Port Arthur om daar een nieuwe lading petroleumproducten in te slaan. Ook hier overleeft de bemanning.
Nadat twee torpedo’s de Vigilancia zonder voorafgaande waarschuwing treffen, gaat ook hier de bemanning van boord. Slechts een gedeelte van hen komt veilig aan wal omdat een van de reddingsboten omslaat.
Onderstaande schilderij is van de Duitse kunstenaar Willy Stöwer.
bron :: oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds
Twee flottieljes van Duitse torpedoschepen varen op 17 maart 1917 van de Belgische kust richting Groot-Brittannië. De eerste formatie valt Britse schepen aan die patrouilleren in de buurt van Goodwin Sands, een zandbank ongeveer 10 kilometer voor de kust. Tijdens de gevechten worden de destroyers Llewellynn en Paragon getorpedeerd waarbij de eerste zinkt en de tweede beschadigd wordt.
Het tweede Duitse flottielje valt de steden Ramsgate en Margate aan. Vooral de beide havens en de aanwezige schepen vormen een doelwit.
bronnen
oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds
http://www.naval-history.net/WW1Book-World_War_1_Timeline_or_Chronology_1917.htm
De Britse kruiser Achilles, geassisteerd door de bewapende stoomboot Dundee, houdt op 16 maart 1917 op de Noordzee een wat mysterieus schip tegen om het te inspecteren. Een officier en vijf manschappen gaan aan boord van wat later de Duitse hulpkruiser Leopard blijkt te zijn, vermomd als het Noorse vrachtschip Rena Norge.
De Duitse kapitein ziet dat hij geen kant meer op kan en vuurt enkele torpedo’s af die de Dundee rakelings missen. Daarop opent de Achilles volop het vuur met als gevolg dat de Leopard zinkt, met aan boord 319 bemanningsleden plus de zes Britten die er vastgehouden waren.
Onderstaand schilderij van William Lionel Wyllie geeft het treffen van de Achilles, Dundee en Leopard weer en is geschilderd in 1920.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Diverse Nederlandse kranten (NRC, Leidsch dagblad, Vlissingse Courant) melden op 15 maart 1917 dat op de Noordzee de Duitse onderzeeër UC-50 de petroleumtanker La Campine torpedeerde, die op terugreis was van Rotterdam via Halifax naar New York. Het schip was eigendom van de American Petroleum Company, het latere Esso. Van oorsprong is het in 1890 gebouwde schip Belgisch, maar het komt later in Nederlandse handen.
De bemanning overleeft de aanval en wordt aan boord gebracht van het lichtschip Doggersbank-Zuid.
Op de heenreis is La Campine al eens aangehouden door een Duitse duikboot, maar toen bleek dat de tanker New York verlaten had voor de afkondiging van de ongelimiteerde duikbootoorlog op 1 februari 1917 en mocht het de reis voortzetten.
Onderstaande schilderij van Antonio Jacobsen toont het schip La Campine. Meer informatie is te vinden op de website http://www.aukevisser.nl/belgium/id42.htm
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Vroeg in de ochtend van 10 maart 1917 bemerkt de Möwe op de Atlantische oceaan het stoomschip Esmeralda, dat op weg is naar Baltimore (VS) met een lading goederen. Het Duitse schip is gespecialiseerd in het aanvallen van koopvaardijschepen maar is ook actief als mijnenlegger. De bemanning van de Esmeralda wordt van boord gehaald en het schip tot zinken gebracht met explosieven.
Op dat ogenblik duikt het Nieuw-Zeelandse schip Otaki op. ter verdediging heeft het één 4.7 inch-kanon aan boord. De Otaki treft meermaals doel vooraleer de Duitsers in een goede schietpositie komen. Maar dan volgt ook meteen een voltreffer : na een gevecht van iets meer dan een kwartier kapseist de Nieuw-Zeelander en zinkt. De zwaar gehavende Möwe kan nog zijn thuisbasis bereiken.
Na de oorlog wordt Archibald Smith, de kapitein van het Nieuw-Zeelandse schip postuum bevorderd tot (tijdelijk) luitenant van de Royal Naval Reserve. Die bevordering is nodig om hem het hoog gewaardeerde Victoria Cross te kunnen schenken. Die onderscheiding is immers alleen bedoeld voor militairen.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Op één dag keldert een Duitse onderzeeër maar liefst zeven Nederlandse schepen. Allemaal liggen ze in de haven van het Britse Falmouth te wachten op toestemming om uit te varen. Die komt er in de vroege ochtend van 22 februari 1917 met als bijkomende opdracht bij elkaar te blijven tot aan de grens van de gevaarlijke zone bij 20° westerlengte.
In de vooravond houdt het konvooi even halt om schipbreukelingen van een Noors schip aan boord te nemen. Plots duikt een Duitse onderzeeër op, die eerst een paar waarschuwingsschoten lost en dan de bemanningen beveelt om hun schepen binnen de vijf minuten te verlaten. Enkele schepen worden getorpedeerd, op andere worden bommen geplaatst die na enige tijd ontploffen. Eén schip blijft drijven en arriveert zwaar beschadigd terug in de haven.
De afbeelding hieronder is van een schilderij van Claus Bergen.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Het stoomschip Mendi, op weg naar Frankrijk met vooral Zuid-Afrikanen van het South African Native Labour Corps aan boord, wordt op 21 februari 1917 aangevaren door de Darro, een ongeladen schip voor vleestransport, op weg naar Agentinië.
De tol aan mensenlevens is hoog : 616 Zuid-Afrikaanse soldaten (overwegend zwarten) en 30 Britse bemanningsleden. Bij de aanvaring was de Mendi zwaar toegetakeld, maar veel van de passagiers slagen er nog in zich te verzamelen op een van de dekken, waar ze worden toegesproken door hun kapelaan, Isaac Dyohba :”Wat er nu gebeurt, is wat jullie kwamen doen… jullie gaan sterven.”.
De bemanning van de Darro doet geen poging om drenkelingen te redden. Sommige historici wijten dat aan racistische vooroordelen van de kapitein. De bemanning van de escorterende torpedojager Brisk gaat wel met hun roeiboten op zoek naar overlevenden.
De kapiteit van de Darro wordt achteraf voor een jaar geschorst wegens varen aan een gevaarlijk hoge snelheid in een dikke mist, zonder dat zijn schip de gebruikelijke geluidssignalen uitzendt.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
In de Middellandse Zee torpedeert een Duitse onderzeeboot op 17 februari 1917 het Franse passagiersschip Athos. Eerder opmerkelijk zijn de passagiers aan boord : ongeveer 900 Chinezen, van wie er 543 om het leven komen. De meesten onder hen blijven naamloos. Niet alleen beschikte de Athos niet over een passagierslijst, veel van de arbeiders aan boord werden aangeworven buiten het medeweten van de Chinese overheid.
Grote aantallen Chinese arbeiders worden tijdens de oorlog naar Europa gevoerd, weliswaar niet om te vechten, maar ze zijn toch vaak aan het werk in gevaarlijke oorlogszones of bij riskante taken zoals het transporteren van munitie naar het front.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Vroeg in de ochtend van 7 februari 1917 bestookt de Duitse onderzeeër U-85 nabij de Ierse kust het Britse passagiersschip SS California dat op weg is van New York naar Glasgow, met twee torpedo’s. Eén ervan is raak : bij de ontploffing komen al vijf mensen om het leven. Slechts negen minuten later zinkt het schip, waarbij nog eens 35 mensen om het leven komen.
Op het schip is er ruimte voor 1214 passagiers, maar nu zijn er slechts 31 aan boord, samen met 184 bemanningsleden. Merkwaardig is dat kapitein John Henderson op de burg blijft tijdens het hele gebeuren, samen met zijn schip ten onder gaat, maar er toch in slaagt om levend boven water te komen en aan boord te klimmen van een reddingsboot.
bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Martinus Evers 