revolutie

door

Unternehmen Faustschlag

De Duitse afgevaardigden die in Brest-Litovsk over een vredesverdrag gepraat hebben met de bolsjewisten sinds de overeenkomst voor een wapenstilstand in december 1917, hervatten de vijandelijkheden op 18 februari 1918. Ze sturen hun troepen verder oostwaarts de Oekraïne in en naar de Russische hoofdstad Petrograd.

De Duitsers raken steeds meer geïrriteerd door de vertragingstactieken van de bolsjewisten. Bovendien willen ze tot een overeenkomst komen om hun troepen op het oostfront vrij te maken voor het westfront. De bolsjewisten beschikken over de troepen noch de middelen om de hernieuwde aanval te blokkeren.

Intussen blijkt ook in Klein-Azië de wapenstilstand voorbij te zijn. Ottomaanse troepen rukken op richting Kaukasus, terwijl de Russen zich terugtrekken.

bronnen
Ian Westwell, 1914-1918 de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/drafts/Wetenschap/100-jaar-geleden–duitsers-opnieuw-in-de-aanval-tegen-de-russen/

UnternehmenFaustschlag_01

door

Transkaukasische republiek

Sommige staten kennen een erg korte levensduur. Een voorbeeld illustreert hoe vluchtig het leven van een staat wel kan zijn. Een Trans-Kaukasisch huis van afgevaardigden vergadert op 10 februari 1918 en roept een nieuwe staat uit : de Trans-Kaukasische Federatieve republiek, die ongeveer drie maanden zal bestaan. De nieuwe republiek wordt bestuurd door het Trans-Kaukasische Commissariaat dat onder het gemeenschappelijke voorzitterschap staat van afgevaardigden uit Armenië, Azerbeidzjan en Georgië.

Op 26 mei 1918 verdwijnt de nieuwe staat alweer naar de geschiedenisboeken. Georgië roept de onafhankelijkheid uit. Een paar dagen later doen Azerbeidzjan en Armenië hetzelfde.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Flag_of_the_Transcaucasian_Federation.svg

 

door

het gevolg van de honger in Centraal Europa

De honger laat zich vanaf 1917 in Europa goed voelen. De oktoberrevolutie in Rusland wordt door sommige partijen gezien als grote voorbeeld om een einde te maken aan de eindeloze oorlog. In 1918 drijft de honger en het verlangen naar vrede de arbeiders in Oostenrijk-Hongarije en Duitsland tot stakingen die weken lang aanslepen. Ook matrozen nemen deel aan muiterijen. Lees er meer over op deze pagina.

De tekening hieronder is van de Duitse kunstenares Käthe Kollwitz, vooral gekend van het treurende ouderpaar in Vladslo. De tekening hieronder draagt de titel “Unsere Kinder hungern” en is van 1924. Dat geeft duidelijk aan dat de vrede niet direct een verbetering bracht in de voedselbedeling.

 

door

Autonoom Turkestan verliest onafhankelijkheid

Laat in de avond en nacht van 6 februari 1918 vallen eenheden van de Tasjkent sovjet de stad Kokand aan (in de provincie Fergana in Oost-Oezbekistan). Tijdens urenlange straatgevechten vallen talloze doden, een aantal van meer dan tienduizend wordt vermeld.

Op het ogenblik van de aanval is de stad in handen van de islamitische jadiden (hervormers) die er de voorlopige regering van Autonoom Turkestan uitriepen. Na de aanval hebben de Russische revolutionairen het er voor het zeggen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Soviet_191802

 

door

burgeroorlog in Finland

Finland is onderdeel van het Russische rijk als de Grote Oorlog uitbreekt in 1914. Na de val van de tsaar streven de Finnen naar onafhankelijkheid. Op 4 januari 1918 wordt die ook door de Sovjet-Unie herkend (lees daarover meer op deze pagina).

De Finse burgeroorlog start op 27 januari 1918 als in Helsinki een rode lantaarn wordt gehesen op het Huis van de Arbeider als signaal om de revolutie te starten. Bataljons van de Rode Garde bezetten politiecommissariaten, het station, de senaat en andere belangrijke gebouwen van de stad. Ze vormen een rode regering onder leiding van Kullervo Manner. Het parlement wordt vervangen door een arbeidersraad. Alle kranten worden verboden, enkel de krant “Työmies” (“de arbeider) is toegelaten.

De Witten roepen Vaasa uit tot hun hoofdstad en ontwapenen het aanwezige Russische garnizoen. De voormalige tsaristische generaal Carl Gustaf Mannerheim wordt opperbevelhebber van het Witte leger. Het eerste treffen tussen de Roden en de Witten vindt plaats in Tavetti (Karelië) waar Lauri Pelkonen het eerste slachtoffer aan de kant van de Witten is.

bronnen
http://www.palasuomenhistoriaa.net/en/?Turning_points_in_Finnish_history_The_1918_Civil_War_The_outbreak_of_war

https://miepvonsydow.wordpress.com/2014/01/12/white-guards-in-vasa-at-the-beginning-of-the-finnish-civil-war-ca-1918/Finland_WitteGarde_1918

door

Finse onafhankelijkheid erkend

Finland_1918Na de Russische nederlaag tijdens de eerste wereldoorlog breekt in 1917 de februarirevolutie uit. Dat de tsaar tot aftreden gedwongen wordt, heeft ook gevolgen voor Finland : onder de naam Grootvorstendom Finland bestond er een personele unie met het Russische Keizerrijk. Na het aan de kant schuiven van de Russische tsaar is er voor de Finnen geen band meer met Rusland. Eerst is daar nog de voorlopige regering onder leiding van Alexander Kerenski aan de macht, maar later op het jaar volgt de oktoberrevolutie.

Op 6 december 1917 besluit Finland helemaal zijn eigen weg te gaan en roept eenzijdig de onafhankelijkheid uit. Op 4 januari 1918 erkennen de nieuwe Russische machthebbers de Finse onafhankelijkheid. Voor Finland betekent dat niet meteen peis en vree want al op 27 januari 1918 barst de Finse burgeroorlog uit na eerdere schermutselingen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

door

nacht van terreur voor suffragettes

Bij het begin van de oorlog is er in diverse landen een stille overeenkomst tussen de partijen om de strijd voor bepaalde rechten op te schorten tot na de oorlog. De eis voor vrouwenstemrecht is er daar één van. Vrouwen die voor het stemrecht opkomen, worden aangeduid met de term sufragettes (denk aan het Franse woord suffrage universel – algemeen stemrecht).

In de Verenigde Staten denkt de National Woman Party daar anders over. Als Woodrow Wilson president wordt in januari 1917, betogen vrouwen aan het Witte Huis  voor hun stemrecht. De voornaamste leiders van de National Woman Party zijn Lucy Burns en Alice Paul. Zij klagen dagelijks de hypocrisie van president Wilson aan die “de democratie in de ganse wereld wil brengen” terwijl er in eigen land geen democratie is voor de vrouwen.

Lucy Burns and Kaiser Wilson banner 1917

De arrestaties beginnen in juni 1917. Vaak was de aanklacht het hinderen van het verkeer, maar vele gevangenisbewakers beschouwen de suffragettes als verraders. In het Occoquan Workhouse (Virginia) krijgen de vrouwen slecht eten en wordt hun het recht op medische verzorging en bezoek ontzegd. Ze vragen de status aan van politieke gevangene maar ook dat wordt geweigerd.

 

Zodra de vrouwen hun gevangenisstraf hebben uitgezeten, keren ze terug naar het Witte Huis om opnieuw te betogen voor vrouwenstemrecht. De suffragettes krijgen ook meer en meer steun van andere vrouwen voor de hekken van het Witte Huis. In november 1917 neemt het aantal betogingen en arrestaties evenredig toe.

Op 14 november 1917 krijgt een groep van 33 gearresteerde suffragettes een bijzonder gewelddadig welkom in het Occoquan Workhouse. 44 gevangenisbewakers slagen de 33 vrouwen, waaronder een vrouw van 73 jaar, met matrakken. Deze gebeurtenis staat bekend als de nacht van terreur (night of terror). Ook tijdens de volgende dagen worden de vrouwen mishandeld en krijgen ze slecht eten. Als ze een hongerstaking beginnen, worden sommige vrouwen, waaronder Alice Paul , onder dwang gevoed. De video bij dit bericht is een fragment uit de TV-film “Iron Jawed Angels” waarin Hillary Swank in de rol van Alice Paul onder dwang gevoed wordt.

De brutale nacht van terreur blijkt achteraf een keerpunt te zijn. Minder dan twee weken later zal een gerechtelijke commissie de mishandelde vrouwen aan het woord laten. De rechter oordeelt dat deze vrouwen het grondwettelijk recht hebben om te protesteren. Het zal nog drie jaar duren voor de vrouwen in de Verenigde Staten stemrecht hebben. De Belgische vrouwen moeten echter wachten tot na de tweede wereldoorlog.

bron : http://womensenews.org/2004/10/night-terror-leads-womens-vote-1917/

 

door

Revolutie !

In Rusland begint op 7 november 1917 de Oktoberrevolutie. Volgens de Juliaanse kalender, die in Rusland gevolgd wordt, is het vandaag 25 oktober, vandaar de naam Oktoberrevolutie.

In Petrograd (Sint-Petersburg) nemen de bolsjewieken alle belangrijke regeringsgebouwen in, inclusief het winterpaleis van de voormalige tsaar, waar tot vandaag de voorlopige regering van Kerensky zetelt. De machtsovername gebeurt hier praktisch zonder bloedvergieten. De regering Kerensky geeft zich over en het congres der sovjets stelt een nieuwe regering aan. Lenin wordt de voorzitter van de nieuwe regering, de raad der volkscommissarissen. Lening beseft dat er een einde moet komen aan de oorlog met Duitsland om de macht te kunnen behouden. Een spoedige wapenstilstand is een topprioriteit voor hem.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

russian-revolution-1917-granger1

door

de coup van Kornilov

Sinds 31 juli 1917 (18 juli volgens de kalender gevolgd in Rusland) is generaal Lavr Kornilov opperbevelhebber. Zijn eerste punt is het herstellen van de orde. Hij wil de macht van het soldatencomité beteugelen en vraagt een verbod op soldatenvergaderingen. Op 16 augustus 1917 vraagt hij om de staat van beleg in het hele land en de herinvoering van de doodstraf voor burgers. Eerste minister Kerenski weigert.

LavrKornilovDan volgt een periode van achterdocht en gekonkelfoes. Parlementslid Vladimir Lvov speelt een dubieuze rol  in het overbrengen van berichten tussen Kornilov en Kerenski. Zo meldt hij Kornilov dat Kerenski bereid is af te treden als eerste minister als Kornilov denkt dat dit nodig is om de dreiging van een bolsjewistische staatsgreep te voorkomen. Als hij terug is in Petrograd, komt Lvov met een heel ander verhaal voor Kerenski : nu beweert hij dat Kornilov eist dat alle ministers aftreden. Kerenski stuurt Kornilov een telegram met de melding dat hij ontslagen is. Kornilov denkt dat de bolsjewistische coup begonnen is en geeft generaal Aleksandr Krylov de opdracht Petrograd in te nemen.

In de periode van 9 tot 14 september 1917 leidt Kornilov een rebellie tegen de bolsjewisten, die de voorlopige regering in Petrograd domineren, en geleid worden door Vladimi Lenin en Leon Trotsky. Kornilovs coup mislukt echter en zijn weinig betrouwbare soldaten worden verslagen door de gewapende arbeiders van de bolsjewisten.

Bronnen
Ian Westwel, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas
Knack Historia, 1917- de Russische revolutie

door

Julidagen in Petrograd

In Petrograd is het bijzonder onrustig tussen 16 en 19 juli 1917 (3 en 6 juli volgens de Juliaanse kalender die gevolgd wordt in Rusland). Die onrust is het gevolg van een eerder bevel om het regiment in Petrograd naar het front te sturen. De bolsjewieken in het regiment beramen een opstand om Petrograd in te nemen. Het partijbestuur is niet voor dat idee gewonnen omdat ze de positie van de bolsjewistische partij nog net sterk genoeg achten. Op 16 juli 1917 komen de soldaten op straat om te demonstreren en ze gooien daarbij de trams om. Op 17 juli komen gewapende matrozen vanuit Kronstadt aan in Petrograd om de opstand te steunen. Matrozen en soldaten trekken op naar het hoofkwartier van de bolsjewieken. Daar houdt Lenin een korte toespraak, maar het is niet duidelijk of hij nu al dan niet wil of de opstand wordt verder gewet. De demonstratie trekt daarna naar het Taurische paleis waar de stoet onder vuur wordt genomen. Tientallen demonstranten verliezen daarbij het leven. Op 18 juli komen soldaten aan die loyaal zijn aan de voorlopige regering onder leiding van Kerenski. Op 19 juli neemt Lenin de vlucht naar Finland in afwachting van rustiger tijden om terug te keren.

Bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Julidagen

19170704_Riot_on_Nevsky_prosp_Petrograd.jpg