Oswald Boelcke sneuvelt

Oswald Bölcke was de zoon van een Duitse onderwijzer die in Argentinië lesgaf. Vandaar dat Oswald en zijn broer Wilhelm hun naam consequent op de Latijnse wijze schreven : Boelcke. Oswald was al voor de oorlog aan een officiersopleiding begonnen, maar in de zomer van 1914 ging hij over naar de Fliegertruppe. Op 15 augustus 1914 haalde hij zijn vliegexamen. Samen met Wilhelm vloog hij 50 missies, waarna zij het Ijzeren Kruis tweede klasse kregen. Maar dit succesvolle duo wekte antipathie op bij andere vliegeniers en vandaar dat Oswald naar de Fliegerabteilung 62 overging en jachtpiloot werd.

Oswald_Boelcke_(ca._1916).jpgIn juli 1915 kregen Boelcke en Max Immelmann de nieuwe Fokker E1 om mee te vliegen. Het was het begin van de Fokker-eenzitters met het Parabellum-machinegeweer waarmee gesynchroniseerd door de propellors heen geschoten kan worden. Wat volgende was een periode die de Fokker-gesel genoemd werd : maandenlang heerste er een strijd wie de meeste tegenstanders had neergehaald, Boelcke of Immelmann. Boelcke werd de eerste Ueberkanone nadat hij op 12 maart 1915 zijn tiende vliegtuig neerschoot.

Op 18 juni 1916 is de strijd tussen Boelcke en Immelmann gestreden als Immelmann, die met 17-18 achterstaat, gedood wordt. Keizer Wilhelm houdt daarna Boelcke, de grootste Duitse held van dat moment, aan de grond en stuurt hem op tournee door de Balkan, Bulgarije en Turkije. In die tijd schrijft Oswald ook zijn Dicta Boelcke, het handboek dat de leidraad wordt voor alle succesvolle Duitse jachtpiloten. Boelcke mag zijn eigen eskader samenstellen, de Jasta 2 (Jagdstaffel 2), met onder meer Manfred von Richthofen en Erwin Böhme. De overwinningen rijgen zich aaneen, het totaal van Boelcke zal tot 40 reiken.

Maar op 28 oktober 1916 gaat het mis. na zijn zesde opstijging van die dag zit zijn veiligheidsgordel niet goed. Tijdens het luchtgevecht wordt zijn vleugel geraakt door Böhmes vliegtuig, maar Boelcke weet zijn toestel, een Albatros D.II toch relatief netjes aan de grond te zetten. Vanwege zijn losse riem en het feit dat hij nooit een helm draagt tijdens het vliegen, wordt toch het levenloze vliegtuig van de 25-jarige Boelcke uit het vliegtuig gehaald.

Erwin Böhme, die zich schuldig voelt aan de dood van Boelcke, kan nog net weerhouden worden van zelfmoord. Het Britse Royal Flying Corps dropt een dag later een krans bij Jasta 2 waarop staat :”Ter herinnering aan kapitein Boelcke, een dappere en ridderlijke tegenstander”.

bron : Roel Tanja, een korte geschiedenis van de eerste wereldoorlog, BBNC uitgevers

 

Verdwaald boven Nederland

Er verschijnen wel vaker Duitse luchtschepen boven het neutrale Nederland, meestal omdat ze technische problemen hebben of uit koers geslagen zijn. De LZ 90 die op 22 oktober 1916 over het land vliegt, roept wat meer commotie op, wellicht omdat hij zo vaak gezien wordt op zijn tocht.

Eigenlijk is de LZ90 al weer bijna bij de thuisbasis in de buurt van Keulen, wanneer de problemen met een of meer motoren beginnen. Het toestel bevindt zich nabij de Belgische grens in Aken en is op de terugweg na een bombardement in de buurt van Le Touquet ten zuiden van Boulogne.

Bij Aken krijgt een zuidoostelijke wind vat op het luchtschip en stuwt het over Nederlands-Limburg. Daarna duikt de zeppelin op boven tal van plaatsen : Gorinchem, Arkel, Leerdam, Maurik, Rhenen, Wageningen. Daarna gaat het netjes over de Nederrijn en de Rijn richting Duitsland.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

zeppelin_19161022

proefvlucht voor Duitse bommenwerper

De Duitse Luftstreitkräfte kijken ernaar uit om een nieuwe, zwaardere bommenwerper in dienst te nemen. Op 19 oktober 1916 beginnen de militaire proeven met een dergelijke toestel, gebouwd door de Deutsche Flugzeug Werke. Blijkbaar voldoet het vliegtuig want de militairen gaan over tot de aankoop. Al snel duiken er problemen op met de aandrijfassen van de duw- en trekpropellors. Het probleem raakt opgelost, maar het toestel zal nooit in productie gaan.

Het enige exemplaar van de DFW R.I. (waarbij de R voor Riesenflugzeug of Reuzenvliegtuig staat) maakt twee operationele vluchten in de buurt van Riga. Bij de tweede vlucht crasht het aanvankelijk veelbelovende vliegtuig.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

DFW_RI.jpg

de eerste geallieerde bombardementsvlucht

Al snel na het begin van de oorlog is het voor sommige hogere geallieerde militairen duidelijk dat bombarderen vanuit de lucht een bijdrage kan leveren tot de overwinning. De Duitsers kunnen met hun weliswaar trage zeppelins alvast zware bommen gooien, maar de Britten en Fransen moeten het aanvankelijk stellen met gewone vliegtuigen die wat kleine bommen kunnen transporteren. Zowel Britten als Fransen bouwen heuse bommenwerpers.

Omdat de actieradius van Britse bommenwerpers niet tot in Duitsland reikt, wordt in Frankrijk een eenheid opgezet onder het gezag van Hugh Trenchard. Op 12 oktober 1916 vertrekt de eerste grote geallieerde bombardementsvlucht. Een vloot van Britse en Franse bommenwerpers bestookt de wapenfabriek Mauser Werken in Oberndorf. Omdat de logge en trager bommenwerpers zeer kwetsbaar zijn voor Duitse jachtvliegtuigen, vliegen ze onder begeleiding van Nieuport-toestellen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

hughtrenchard_royalflyingcorps

Hugh Trenchard

het einde van zeppelin L31

Op 1 oktober 1916 is Heinrich Mathy in zeppelin L31 op weg naar Londen samen met 10 andere zeppelins. Kapitän Leutnant Mathy is dan al een ervaren luchtkapitein en heeft er 14 gevechtsvluchten opzitten. Hij is ook de officier die de meest succesvolle aanval op Londen heeft uitgevoerd op 8 september 1915. De aanval kostte 22 mensen het leven en veroorzaakte 1,5 miljoen pond schade.

Maar in 1916 zijn de Britten minder hulpeloos tegenover de zeppelins. De Britse piloten wachten niet meer tot ze een zeppeling zien alvorens op te stijgen. Ze lossen mekaar af in patrouilles zodat ze veel sneller op gelijke hoogte met de zeppelin kunnen zijn. Bovendien worden de piloten geholpen door de zoeklichten die de zeppelin in de lucht volgen.

Vanaf 8 uur ’s avonds wordt de L31 door de zoeklichten gevolgd. Kapitän Leutnant Mathy besluit de aanval op Londen af te breken en laat zijn bommen eerder vallen om zo hoger te kunnen opstijgen. Zijn zeppelin ligt onder vuur van luchtafweerbatterijen.

Om kwart voor middernacht nadert luitenant Wulstan Tempest de zeppelin. Hij vuurt op de zeppelin, keert terug en blijft vuren tot hij merkt dat de zeppelin begint te branden. Het spektakel van de brandende zeppelin in vrije val is van kilometers ver te zien. Tijdens de val moet ieder bemanningslid beslissen of hij springt of in de vlammen omkomt. Mathy beslist uit de zeppelin te springen. De zeppelin zelf komt met een vreselijk lawaai terecht in Potters Bar.Heinrich Mathy vindt daar ook de dood. Als zijn lichaam uit de aarde wordt opgetild, blijft er een afdruk achter. Die afdruk staat op onderstaande foto.

bron : http://www.hellfirecorner.co.uk/pottersbar/pottersbar.htm

Zeppelin_Pottersbar_october1916.jpg

 

 

 

 

 

Afscheid van een piloot

Herbert Sulzbach ziet op 11 september 1916 een merkwaardig tafereel in de frontlinies.

Een Duits vliegtuig maakte een aantal rondjes boven onze frontlinies en landde dan in een hoogst ongewone manier op de weide naast onze kanonnen. De piloot was luitenant von Mellenthin, die op bezoek kwam bij zijn vader, de commandant van een infanterieregiment gelegerd in de linies vlak voor ons. Het klinkt heel eenvoudig maar het was zo gedurfd en oorspronkelijk dat we allemaal heel enthousiast waren als de jonge piloot terug vertrok. Het was des te meer ontnuchterend als we een dag later hoorden van Mellenthin neergeschoten was boven de Somme. Het leek wel alsof hij zijn dood voelde naderen en daarom zijn vader nog een laatste keer wou bezoeken.

bron : Herbert Sulzbach, with the german guns, Pen & Sword military

DuitsVliegtuig_Edelweis.jpg

Eenzame Taube boven Ieper

De Autralische militair Viv Smythe schrijft op 23 september 1916 vanuit Flanders Fields een brief aan zijn geliefde.

Sinds we hier zijn, rusten we. In de loopgraven zijn we nog niet geweest. Ik denk taube03trouwens dat ze in een lamentabele toestand zijn en nog niet hersteld werden sinds de derde slag om Ieper. Het weer is koud en nat geweest maar
vandaag is een heerlijke dag. En dan duikt natuurlijk ook onze vriend de Taube op. We weten dat hij daar ergens moet vliegen want we horen het afweergeschut en we zien de witte wolkjes aan de hemel die het veroorzaakt. Je moet al bijzonder goede ogen hebben om zo’n Duits vliegtuigje waar te nemen. Misschien is die Taube alleen maar opgestegen voor het morele effect : om de eigen troepen wat op te peppen nu ze beslist ontgoocheld zijn dat onze vliegtuigen zo laag overvliegen terwijl de hunnen nog nauwelijks opstijgen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

zeppelin L-31 boven Engeland

Het is nog aardedonker op 25 augustus 1916 wanneer maar liefst dertien zeppelins opstijgen om Groot-Brittannië te bombarderen. De duisternis en de zware bewolking zorgen ervoor dat het afweergeschut aan land of op schepen hen niet of nauwelijks opmerkt, maar natuurlijk bemoeilijken die omstandigheden ook de oriëntatie.

HeinrichMathy2.jpg

Heinrich Mathy

Slechts vier van de dertien zeppelins raken tot boven vijandelijk grondgebied, onder meer door technische problemen. Enkele van de aanvallers verraden zichzelf door hun radioverkeer en krijgen toch te maken met beschietingen vanaf schepen.

De meest succesvolle onder de aanvallers is de L-31, die onder meer een elektriciteitscentrale treft, maar vooral een resem huizen waarbij 22 mensen omkomen. Het succes van de L-31 mag niet verbazen : het toestel vliegt onder gezag van Heinrich Mathy, zowat de meest gewaardeerde luchtschipcommandant.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

Bombardement op Karlsruhe

In de loop van de oorlog kennen militaire lichtvaarttoepassingen een geweldige ontwikkeling. Aanvankelijk werden vliegtuigen ingezet voor verkenningen of werden granaten of kleine bommen uit het cockpitraam gegooid. geleidelijk aan konden vliegtuigen en zeppelins zwaardere bommen meenemen en heuse bombardementen uitvoeren. Tijdens de oorlog stierven in Groot-Brittannië meer dan 1400 mensen bij Duitse luchtaanvallen, terwijl er in Duitsland ongeveer 700 doden vielen bij geallieerde aanvallen.

Op 22 juni 1916 bombarderen Franse vliegtuigen de stad Karlsruhe en daarbij vallen 117 doden. Onder hen zijn 85 kinderen die een voorstelling van circus Hagenbeck bijwonen. Naar verluidt was het de bedoeling het oude spoorstation te treffen, maar alle bommen vallen in bewoond gebied.

De Franse schilder Henri Farré heeft onderstaand schilderij van dit bombardement gemaakt. Hij was niet alleen officieel schilder bij het leger maar tevens piloot

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
https://fr.wikipedia.org/wiki/Henri_Farré

HenriFarré_Karlsruhe1916.jpg

 

 

Britse nederlaag bij Kut el Amara

Het Brits-Indiase garnizoen onder leiding van sir Charles Townshend, dat sedert 7 december 1915 belegerd wordt in Kut el Amara, geeft zich op 29 april 1916 over aan de Ottomaanse belegeraars. In de geschiedenisboeken staan deze gevechten genoteerd als de eerste slag om Kut.

Tijdens de eerste dagen van de belegering kon de Britse cavalerie ontsnappen maar daarna werd de omknelling steviger georganiseerd door de oude Duitse generaal baron von der Goltz, die de Ottomaanse troepen aanvoert samen met Khalil Pasha. Er wordt een bevrijdingsleger gestuurd van 30.000 soldaten onder leiding van generaal George Gorringe. Begin april neemt hij Fallahiyeh in ten koste van 2.000 soldaten. Daags erna valt hij Sannaiyat aan zonder het te kunnen veroveren. Gorringe richt zich nu op de andere oever van de Tigris en verovert op 15 april 1916 Bait Asia. Een Turkse tegenaanval kost hem 1.600 soldaten. Over alle gevechten heen verliest Gorringe 23.000 soldaten.

In de loop van april 1916 maken de Britten nog een primeur mee : ze werden bevoorraad vanuit de lucht. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat die techniek wordt toegepast. De situatie wordt zo penibel dat de Britse overheid zelfs in het geheim probeert om haar troepen vrij te krijgen met een afkoopsom, maar de Ottomanen weigeren. Dat is voor Townshend het sein om zich onvoorwaardelijk over te geven. Generaal Gorringe wordt vervangen door sir Frederick Maude. Het Britse garnizoen van Kut el Amara gaat in gevangenschap en velen zullen sterven zonder hun vaderland terug te zien.

KutElAmara_Overgave.jpg