Fort Douaumont in Duitse handen

Voor de Duitse generale staf staat het vast : het fort van Douaumont is het meesterstuk in het verdedigingssysteem van Verdun. Daarom geeft het keizerlijke opperbevel op 25 februari 1916 de opdracht tot verovering van dit fort aan de elitedivisie Brandenburg. De Duitsers gaan er wel van uit dat ze het fort eerst uren onder handen moeten nemen met hun artillerie. En dus krijgt het 24e regiment van de Brandenburg divisie de opdracht zich op 800 meter van de muren van het fort te houden.

Verdun_VonBrandis

Luitenant von Brandis

De 8e compagnie van het 24e regiment installeert zich in de gaten gemaakt door granaatinslagen en maakt zich klaar om er de nacht door te brengen in afwachting van de aanval. Luitenant von Brandis die aan het hoofd van deze compagnie staat, wordt echter ongeduldig. Het lijkt er immers op dat het fort niet echt bevolkt is. Met een twintigtal soldaten gaat von Brandis tot de actie over. Ze knippen de prikkeldraad over, springen over een beek en stormen het fort binnen. Tot hun verbazing zien de Duitsers dat het Franse garnizoen enkel bestaat uit 57 soldaten en 10 artilleristen. Allen geven zich over zonder dat er een schot gelost wordt.

Daags erna koppen de Duitse kranten de overwinningstitels “Douaumont ist gefangen !”.In alle steden van het Duitse rijk luiden de klokken. Von Brandis wordt gedecoreerd met de”Pour le Mérite” medaille.

Bron : GeoHistoire, février-mars 2016

 

Het begin van de slag om Verdun

Op maandag 21 februari 1916 stopt het slechte weer in de streek van Verdun eindelijk. Op de rechteroever van de Maas hebben  de Duitsers een indrukwekkende artillerie samengebracht : 1.250 kanonnen staan klaar voor de aanval, waaronder enkele zware kalibers zoals dikke Bertha. De kanonniers beschikken over een miljoen obussen om die dag te gebruiken. Om kwart na 7 zet de Duitse artillerie de aanval in op de Franse posities. Er valt een obus om de 15 seconden. De aarde trilt tot 160 kilometer verder. Aan Franse kant beschikt men slechts over 163 kanonnen en 15.000 obussen.

Om 16 uur, na 9 uren van zware bombardementen, lanceert Kroonprinz Wilhelm zijn stormtroepen met de vlammenwerpers voorop. Maar de Fransen verdedigen zich tegen de oprukkende Duitsers. Vooral in de bois des Caures is de verdediging onder leiding van luitenant-kolonel Driant hardnekkig. Driekwart van de Franse jagers sneuvelt maar ze stoppen wel de Duitse opmars.

Op dinsdag 22 februari 1916 herbeginnen de Duitse bombardementen. Het bois des Caures wordt op gegeven ogenblik omsingeld door 6.000 Duitsers. Driant en zijn 400 Franse jagers willen zich terugtrekken. Tijdens die terugtocht wordt luitenant-kolonel Driant dodelijk getroffen.

Ook de dag erna moeten de Fransen terrein prijs geven. Op 2 dagen tijd zijn ze vier kilometer teruggetrokken. De 72e divisie heeft in het bois des caures ongeveer 9.800 of meer dan de helft van zijn soldaten verloren. In de bossen van Ville en Herbebois heeft de 51e divisie meer dan een derde van zijn manschappen verloren. Op 24 februari 1916 staan de Duitsers op 10 kilometer van Verdun.

bron : GeoHistoire, février-mars 2016

Verdun01

stilte voor de storm in Verdun

stilte voor de storm in Verdun

Eind 1915 heeft Falkenhayn aanvalsplannen voorgesteld aan de Duitse keizer voor een aanval op Verdun. Zoals de kaart hierboven toont, vertoont de frontlinie nabij Verdun een uitstulping. De Duitsers willen die uitstulping in hun linies rechttrekken om zo hun frontlinies te verkorten. De aanval is voorzien voor 12 februari 1916 maar het slechte weer zorgt ervoor dat de aanval wordt uitgesteld tot 21 februari.

Castelnau

generaal Castelnau

Dat uitstel komt de Fransen goed uit al beseffen ze dat op dat moment nog niet. Einde 1915 zijn de meeste Franse generaals er zeker van dat er geen Duitse aanval nabij Verdun komt. Generaal Castelnau is een van de weinige hogere officieren die zich zorgen maakt. Hij vraagt de toelating om de linies nabij Verdun te inspecteren. Generaal Joffre antwoordt :”Ga maar naar Verdun als u wilt, maar de Duitsers zullen er zeker nooit komen. “.
Op zijn inspectie vindt Castelnau een eerste linie die min of meer georganiseerd is, de tweede en derde zijn dat nauwelijks. Er zijn evenmin loopgraven voorzien. Men vindt het niet de moeite omdat het terrein niet geschikt wordt geacht voor een grote aanval : te heuvelachtig, te modderachtig.

Einde januari komen er teveel geruchten van spionnen dat de Duitsers een formidabele troepenmacht samenbrengen rond Verdun. Generaal Castelnau besluit te reageren : hij laat loopgraven voorzien in de voorste linies, en zorgt voor aanzienlijke versterkingen vanuit de Vogezen. Ook Joffre besluit op zeker te spelen en verplaatst een divisie vanuit Epinal op 20 februari, één dag voor de Duitse aanval van 21 februari.

bron : Geo Histoire, februari-maart 2016

De laatste uren van de L19

De zeppelin L19 is op 31 januari 1916 samen met acht andere zeppelins naar Engeland gevlogen om te bombarderen. Na het bombardement is de L19 op de terugweg naar Duitsland maar de zeppelin heeft motorproblemen. Boven het Nederlandse Ameland wordt het luchtschip onder vuur genomen door Nederlandse militairen. Hierdoor verliest de zeppelin gas en verliest hoogte. In de nacht van 1 op 2 februari 1916 maakt de zeppelin een noodlanding in de noordzee.

De volgende ochtend vindt een Britse vissersboot, de King Stephen, de drijvende zeppelin. De Duitse kapitein Odo Loewe vraagt aan de Britse kapitein William Martin om hem en zijn bemanning te redden. De Brit weigert en zal later verklaren dat zijn bemanning van 9 ongewapende vissers onmogelijk De Duitse soldaten aan boord kon nemen zonder het gevaar te lopen overmeesterd te worden. Een andere verklaring voor de weigering kan zijn dat de vissersboot aan het vissen was in een zone waar dit niet toegelaten was en dat William Martin wou vermijden dat dit zo aan het licht kwam. En dus vaart de King Stephen weer weg en wordt de Duitse bemanning aan haar lot overgelaten.

De Duitsers verdwijnen samen met de L19 in het water, echter niet zonder een aantal brieven voor hun familie in een fles te hebben gestoken. Deze fles zal in augustus 1916 in Zweden gevonden worden. De tekst van de brieven vind je op de Duitstalige website die bij bronnen vermeld wordt.
Kapitein William Martin vindt begrip bij de Engelse bevolking voor zijn houding maar eveneens onbegrip en afkeuring. Martin besluit niet meer te gaan vissen en sterft op 24 februari 1917 op de leeftijd van 45 jaar. De King Stephen wordt niet meer als vissersboot gebruikt maar de Engelse Navy slaat het schip aan en gebruiken het als Q-schip, een koopvaardijschip dat zwaar bewapend is om Duitse duikboten in de val te lokken. Op 25 April 1916 brengen Duitse schepen de King Stephen tot zinken tijdens het bombardement van Yarmouth en Lowestoft.

bronnen
http://www.zeppelin-museum.dk/D/german/historie/l-19/l-19.html
https://en.wikipedia.org/wiki/LZ_54_(L_19)
http://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?189362

(c) North East Lincolnshire Museum Service; Supplied by The Public Catalogue Foundation

(c) North East Lincolnshire Museum Service; Supplied by The Public Catalogue Foundation

LZ79 neergehaald door Franse luchtmacht

Op 29 januari 1916 stijgt Hauptmann Victor Gaissert vanuit Namen met de zeppelin LZ79 op voor een raid op Parijs. Vanaf Soissons wordt de zeppelin opgemerkt en 26 Franse vliegtuigen stijgen op om het luchtschip te onderscheppen. Zonder succes want de zeppelin vliegt veel te hoog en ook luchtafweerkanonnen kunnen hem niet tegenhouden.  Gaissert laat bommen vallen boven de Parijse wijken Belleville en Ménilmontant waardoor er zesentwintig slachtoffers vallen.

Op de terugweg naar Duitsland vliegt de zeppelin over Le Bourget en weer wordt er alarm geslagen. Korporaal Louis Vallin en sergeant Denebonde vallen de zeppelin aan. Dat verhaal vind je terug in de Franstalige website die hieronder vermeld staat. Maar het is de Belgische website die het verhaal vervolledigt. Vallin en Denebonde verliezen de zeppelin uit het oog. Het is luitenant Galliot en onderluitenant Jacques de Lesseps (zoon van de ingenieur die het Suezkanaal aangelegd had) die de zeppelin een uur lang achtervolgen. Tijdens die achtervolging schieten ze meermaals op het luchtschip dat almaar meer gas verliest. Op de ochtend van 30 januari 1916 daalt de zeppelin en is een noodlanding niet meer tegen te houden.Te Mainvault, vlakbij Ath, komt het 170 meter lange luchtschip  terecht op het dak van een boerderij in de rue du Chêne. Alle achttien bemanningsleden kunnen het wrak nog levend verlaten, maar het schip is reddeloos verloren.

bronnen
http://sam2g.fr/louis-vallin-et-lattaque-du-zeppelin/
http://www.bahavzw.be/database/content/lz-79-bij-mainvault

Zeppelin_Vallen_19160130

 

 

Protest tegen de von Bissing universiteit

Von_Bissing

von Bissing

Op 8 januari 1916 plaatsen 38 vooraanstaande Vlamingen hun naam onder het zogenaamde Auto-Rekwest, dat als motto draagt :”Geen Vlaamsche hoogeschool uit Duitsche handen”. De ondertekenaars keren zich tegen de beslissing van Moritz von Bissing, gouverneur-generaal van België, om de Gentse universiteit te vernederlandsen en te heropenen.

Die heropening past in de Duitse Flamenpolitik, waarmee ingespeeld wordt op de verzuchtingen van de Vlaamse Beweging, die worstelt met de vraag of ze mogen ingaan op het aanbod van de vijand om een oude eis te verwezenlijken.

Tot de ondertekenaars van het Auto-Rekwest horen onder meer August Vermeylen, Edward Anseele, Paul Fredericq en Alfons Siffer. Ondanks hun verzet opent de universiteit toch op 24 oktober 1916.

bron 
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

 

Eerste fosgeengasaanval nabij Ieper

De datum van 19 december 1915 zal in de geschiedenis van de chemische oorlogvoering met rood aangestipt worden als de dag waarop voor het eerst fosgeen wordt gebruikt. Friedrich Haber had al in de begindagen aan het gebruik van fosgeen als wapen gedacht. Een dergelijke aanval voorbereiden vergt echter veel meer tijd dan een met chloorgas. De grote giftigheid van fosgeen dwingt de Duitse troepen eerst te beschikken over een degelijk gasmasker voor iedereen. Tegen het einde van 1915 staat het Duitse leger echter klaar. Opnieuw wordt de zone van Ieper uitgekozen en meer bepaald een sector tegenover de Britse troepen.

Het Duitse leger voert een tweevoudige aanval uit in het gebied tussen Mesen en Sint-Elooi. Om 5 uur in de ochtend openen Duitse manschappen de cilinders met chloorgas die opgesteld staan aan de frontlinie.

BelgischeSoldaat_BritseCagoule

Belgische soldaat met een Britse cagoule

Die eerste gasaanval was enigszins verwacht. De geallieerden wisten van gevangenen dat het een kwestie van tijd was van wachten op de juiste windrichting. De Britse troepen zijn dan ook voorbereid. Zodra het gas waargenomen wordt, gaat elk beschikbaar alarm af : claxons, klokken, sirenes… Meteen openen de Britten het vuur om een mogelijke Duitse aanval tegen te gaan.

Om 6u15 volgt een tweede, onverwachte en totaal verschillende gasaanval : de Duitsers schieten granaten af gevuld met fosgeen (carbonyl-dichloride). Gelukkig voor de Britten veegt een stevige wind het gas binnen een half uur weg, want hun gasmaskers waren niet voorzien op dergelijke concentraties fosgeen. Van de duizend door het gas bevangen militairen sterven er kort nadien ongeveer 120.

Uit rapporten blijkt dat de gebruikte gassen een vertraagde uitwerking hebben. Dat is ook het geval bij mannen die tijdens de aanval goed beschermd lijken te zijn. Maar acht tot veertien uur later blijkt de aantasting. Ze klagen over extreme vermoeidheid en die wordt snel erger wanneer ze enige lichamelijke inspanning moeten doen. Er sterven zelfs soldaten tijdens oefeningen, twaalf uur na de aanval.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
Luc Vandeweyer, Koning Albert en zijn soldaten, Manteau

eerste overwinning voor Göring

De latere nazileider Hermann Göring behaalt zijn allereerste luchtoverwinning op 16 november 1915. Het zullen er uiteindelijk een twintigtal worden. Hij vervoegde het landleger in de zomer van 1912, maar werd in 1914 tijdelijk  gehospitaliseerd wegens reumatoïde artritis. Tijdens zijn herstel overtuigde zijn vriend Bruno Lörzer hem om bij de luchtmacht te komen.

Na de dood van de befaamde jachtvlieger Manfred von Richthofen vervangt Göring hem als commandant van het Richthofen-luchteskader.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

HermannGoering1918

Hermann Göring in 1918

Twee dagen verlof in Saint-Quentin

Herbert Sulzbach noteert het volgende in zijn dagboek op 8 november 1915.

Ik ga met luitenant Reinhardt voor twee dagen verlof naar Saint-Quentin. Het is een heerlijk gevoel om terug in een snelle trein te zitten en ook de rit was aangenaam. We waren samen met een jolige bende infanteristen die op verlof naar hun thuis mochten gaan. Saint-Quentin, dat door onze soldaten wordt uitgesproken als “Sang-Kang-Teng”, is een hele mooie stad, gelegen achter het front en nog steeds onbeschadigd. Je ziet er heel wat hogere officieren, en tijdens het wandelen door de stad, ontmoette ik heel wat bekenden. Er zijn heel wat soldaten gelegerd als reserve. Er is een Duits theatergezelschap en sommige acteurs komen van het Frankfurt zomertheater. We krijgen een overnachtingsplaats toegewezen door de stadsKommandantur. Mijn kamer ligt tegenover de kamer van luitenant Reinhardt en ik heb een zalig bed – de bron van alle geluk voor een frontsoldaat. Luitenant Reinhardt heeft zijn broer Kurt gevraagd om morgen ook naar Saint-Quentin te komen.

Zalige nacht in een zacht bed. De volgende morgen maakte ik het ontbijt voor luitenant Reinhardt klaar. Toen kwam Kurt aan in een tweewielige koets en tot onze verbazing was er een charmante kleine demoiselle naast hem. Het waren twee vredige dagen in Saint-Quentin, ook al zou het leven in de achterhoede me op de lange duur niet bevallen. Het doet te veel denken aan het kazerneleven en de burgers zijn er zeer gereserveerd.

Op 11 november gaan we terug naar onze artilleriestellingen. Het is nog altijd rustig aan het front.

bron : Herbert Sulzbach, with the German guns, Pen & Sword military

Duitse soldaten in Saint-Quentin

Duitse soldaten in Saint-Quentin

Executie van Edith Cavell

Edith Cavell

Edith Cavell

Schaarbeek, 12 oktober 1915 om 7 uur ’s ochtends : een vuurpeloton van acht Duitse manschappen executeert Edith Cavell. Oproepen aan de Duitse goeverneur, generaal von Bissing van vooraanstaanden uit de Verenigde Staten en Spanje om haar executie toch minstens uit te stellen, hebben niets uitgehaald.

Gaston Quien

Gaston Quien

Edith Cavell, die tal van militairen hielp onderduiken of naar Groot-Brittannië ontsnappen, werd verraden door de Fransman Gaston Quien die later in Frankrijk veroordeeld zou worden als collaborateur. De Duitse krijgsraad veroordeelde haar “wegens verraad” tot onmiddellijke terechtstelling om te voorkomen dat hogere autoriteiten genadeverzoeken zouden indienen.

Meteen na haar terechtstelling wordt Edit Cavell stilletjes begraven nabij de gevangenis van Sint-Gillis. Groot-Brittannië bezorgt haar na de oorlog een grote hulde met een plechtige eredienst in Westminster Abbey. Vervolgens gaat het naar haar definitieve begraafplaats  Life’s Green in Norwich. Ook elders wordt deze helding geëerd : een ziekenhuis in Ukkel, een monument bij Trafalgar Suare, een berg in Canada, een geologische formatie op Venus worden naar haar genoemd.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

https://berichtenuithetverleden.wordpress.com/2012/06/22/edith-cavell-4-december-1865-12-oktober-1915/