tijdslijn

door

de namenlijst van de Menenpoort

De datum 15 augustus 1917 bepaalt of de namen van vermiste militairen uit het Britse Gemenebest al dan niet op de Menenpoort in Ieper staan. Op de muren van deze indrukwekkende poort is er alleen maar ruimte voor hen die sneuvelden voor 15 augustus 1917. De namen van de manschappen die daarna sneuvelden, zijn gegraveerd in de boogvormige muur om Tyne Cot Cemetery in Passendale. 

De Menenpoort is zonder twijfel het belangrijkste oorlogsmonument in Flanders Fields. Via deze poort trokken duizenden manschappen naar de slagvelden. Een eindeloos aantal keerde nooit weer. Sinds 11 november 1929 weerklinkt hier dagelijks de Last Post om 20 uur.  

Toeristische tip : in de wandelbox Flanders Fields (Davidsfonds) vind je een routebeschrijving , een kaartje en andere nuttige informatie voor een wandeling die je langs de belangrijkste oorlogsmonumenten van het centrum van Ieper leidt. 

Bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds 

menin-gate-memorial

door

China in oorlog met Duitsland

Op 14 augustus 1917 verklaart ook China de oorlog aan Duitsland. Niet zozeer om een Duitse nederlaag te bevorderen, maar in de eerste plaats om zichzelf een plaatsje aan de onderhandelingstafel te bezorgen bij toekomstige vredesbesprekingen. Zowel China als Japan hopen zo het betwiste Shantung-schiereiland aan de Chinese oostkust in bezit te krijgen.

China is niet bereid reguliere troepen naar het front in Europa te zenden, maar staat nu wel officieel toe dat arbeiders gerekruteerd worden voor taken achter het front. Chinese arbeiders leggen wegen aan en herstellen ze, graven loopgraven, voeren allerhande bouw- en constructieactiviteiten uit, laden en lossen… Velen hebben een contract dat loopt tot in 1919 of zelfs begin 1920. Na de oorlog helpen ze bij de aanleg van oorlogskerkhoven en het opruimen van slagvelden.

Bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Illustrated_War_News-Chinese004

 

 

door

De laatste dag van kapitein Symes

EdwardDouglasSymesDe Britse kapitein Edward Symes (London Regiment) komt op 13 augustus 1917 om het leven tijdens een gevaarlijke opdracht in Glencorese Wood, het zuidelijke deel van de Nonnebossen in Zonnebeke. In het kapotgeschoten landschap van de Ieperboog zijn er nauwelijks of geen herkenningspunten meer.

De enige manier om een vijand in dekking te lokaliseren, is heel langzaam vooruit te trekken tot je zo ongeveer tegen hem aanloopt. Bij dit soort van manoeuvers is de dodentol zo mogelijk nog hoger dan bij gewone oorlogvoering. Kapitein Symes sneuvelt terwijl hij met zijn manschappen een reeks voorposten tracht uit te zetten. Hij rust nu voor altijd op Hooge Crater Cemetery.

Op Hooge Craater Cemetery (Meenseweg, Zillebeke) rusten bijna zesduizend militairen uit Groot-Brittannië en het Gemenebest.

Bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

 

 

door

chaos op het vliegveld van Gontrode

Op het Duitse vliegveld van Gontrode (Melle) verongelukken op 12 augustus 1917 meerdere toestellen van het type Gotha, een zware Duitse bommenwerper. Minstens één toestel stort neer nadat het onderweg geraakt is. Minstens één andere Gotha crasht nadat het bij de landing gehinderd wordt door een vliegtuig dat op dat ogenblik zonder brandstof valt.

Vooraleer vliegtuigen hun taak in de oorlog overnemen, wordt het vliegtuig van Gontrode al gebruikt door Zeppelins. Omwille van de zware bommenwerpers die vandaaruit Groot-Brittannië aanvallen, krijgt dit vliegveld de bijnaam “vondst van de duivel”.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Gontrode_Vliegveld_Hangar02

door

de laatste brief van Gerhard Gürtler

Slechts vier dagen voor hij sneuvelt, schrijft student Gerhard Gürtler op 11 augustus 1917, een brief naar huis. Hij heeft het daarin over de felle gevechten van de derde slag om Ieper.

De mannen in de frontlinie horen uur na uur en nacht na nacht niets anders dan het trommelvuur, het gekreun van gewonde vrienden, het geschreeuw van gevallen paarden en het wilde bonken van hun eigen hart.

Zelfs in de korte rustpauzes spoken in de vreemde stilte de herinneringen van grenzeloos lijden door hun doodvermoeide hersenen. Er is geen ontsnappen aan, er rest hun alleen afschuwelijke herinneringen en wachten op wat komen gaat.

Ik heb geen foto van Gerhard Gürtler gevonden. Bij bovenstaande brief heb ik gekozen voor het centrale paneel van de triptiek “der Krieg” van Otto Dix, die zelf ook aan het front is geweest tijdens de grote oorlog.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

OttoDix_DerKrieg02

door

Gevechten om Geluveld

Grote, langdurige veldslagen worden regelmatig in kleinere veldslagen opgesplitst, niet alleen door de latere historici om hun gemak, maar ook omdat er in feite diverse lokale gevechten zijn. De derde slag bij Ieper wordt bijvoorbeeld onderverdeeld  in veldslagen bij Frezenberg, Geluveld, Pilkem, Langemark, de Meenseweg, het Polygoonbos, Poelkapelle, Passendale.

Op 10 augustus 1917 tijdens de slag om Geluveld, beginnen Britse troepen een aanval tegen de hoogten rond Geluveld, die strategisch goed gelegen zijn. Vanaf die hoogten kunnen de Duitsers vooral de rechterflank van de Britten zwaar onder vuur nemen. De aanval mislukt en enkele dagen later verplaatsen de gevechten zich naar Langemark.

bron : oorlogskalender 2014 – 2018, Davidsfonds

BritseSOldaten_Gheluvelt_1917

door

Duits bombardement op Sint-Jacobskapelle

Aalmoezenier De Weyels, een benedictijn, zit op 8 augustus 1917 midden in een beschieting.

Weer krijgen we een hevige beschieting van tweede- en derdelijnsloopgraven. In Sint-Jacobs-Kapelle valt een granaat op een schuilplaats van onze derde compagnie. Daarbij wordt soldaat Dalle uit Lombardsijde op slag gedood en soldaat Minne van hetzelfde dorp raakt dodelijk gewond en sterft twee uur later.

Aflossing door de grenadiers en geen beschietingen vannacht. We worden ingekwartierd in Gijverinkhove. In de herberg Het Rozendael vind ik logies.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Het schilderij hieronder is van Pierre Paulus.

PierrePaulus_BrancardiersBelges

door

de val van Aqaba

Dit bericht is iets langer dan 100 jaar na de feiten gepubliceerd. Maar door de film “Lawrence of Arabia” is de val van Aqaba wel grandioos weergegeven. Het filmfragment staat hieronder.

In werkelijkheid ging het er iets anders aan toe. De Britten hebben een officier T.E. Lawrence naar het Arabische schiereiland gestuurd. Hij kent de streek al van voor de oorlog en spreekt vloeiend Arabisch.  Zijn opdracht bestaat erin om de Arabische opstandelingen onder leiding van emir Faisal I te ondersteunen meet raad.

Omdat er al Britse troepen zijn in Palestina, is een aanval op de haven van Aqaba (in huidig Jordanië) nuttig, omdat ze zo de Ottomanen van een haven nabij Gaza ontnemen en via de haven de Arabische opstandelingen van wapens kunnen voorzien. Een eerdere poging van de Britten in 1916 om te landen in de haven was al mislukt. Dus probeert Lawrence de haven aan te vallen via de Nefoed woestijn, ook al wordt die als ondoordringbaar beschouwt door de meeste nomaden.

De slag om Aqaba wordt voorafgegaan door een gevecht tussen Arabieren en Ottomaanse soldaten in een kampplaats in Abu al Lasan, halfweg tussen Aqaba en de stad Ma’an. Na een eerste bezetting van de kampplaats, worden de Arabieren terug verdreven. Bij hun tweede poging slagen ze er op 2 juli 1917 wel in de kampplaats definitief te veroveren.

Daarna trekt de groep Arabieren, ondertussen uitgegroeid tot een leger van 5000 Man naar Aqaba. Gesteund door het bombardement door Britse schepen slagen ze erin de havan van Aqaba op de Ottomaanse troepen te veroveren. In de film wordt het iets anders weergegeven.

bron : https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Aqaba

 

 

door

de legendarische kolonel Murphy

n de nacht van 4 op 5 augustus 1917 is er fel gevochten om de Kantijnebossen, ergens in de richting van Zillebeke. Onderpastoor Van Walleghem hoort met bijzonder veel lof spreken over een Ierse kolonel die bij zijn troepen de onkwetsbare wordt genoemd. De auteur heeft het over “kolonel Morhy” maar het zou ook Murphy kunnen zijn.

Voor de aanvallen en te midden van de gruwelijkste bombardementen staat deze Morhy samen met een sergeant-majoor boven op de borstwering, al pijprokend zijn orders te schrijven, want in het helse lawaai kon men elkaar toch niet horen. Daarna trok hij ten aanval en was de enige officier van zijn bataljon die terugkeerde.

Een andere keer zat hij te observeren in een boom. Hij werd opgemerkt door de Duitsers, die hem tevergeefs beschoten. Dan schoten ze met shrapnels naar hem : de tak waarop hij zat, brak af en Morhy viel op de grond. Kalm veegde hij de aarde van zijn kleding en vertrok op zijn gemakt.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

6009017270_bd30a421f0_b

door

Hendrik Jespers opgepakt wegens spionage

Het werk van een verklikker leidt ertoe dat Hendrik Jozef Jespers op 4 augustus 1917 aangehouden wordt door de Duitsers. De man, geboren in Zoersel, is scheepsbevrachter in Antwerpen.

Op 16 april 1918 volgt zijn terechtstelling in Fort V in Edegem. Hij rust nu op het Schoonselhof, vlak bij het monument ter ere van de gefusilleerde Belgische soldaten.

De Duitsers hebben soms een vreemde manier om te laten weten of een terechtstelling gehandhaafd blijft of een gratieverzoek is ingewilligd. Op de avond voor de terechtstelling wordt een flink aantal terdoodveroordeelden vanuit hun cel naar de gevangeniskoer gebracht. Zij ontvangen gratie, terwijl zij die in de cellen moeten blijven, ’s anderendaags de kogel krijgen.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
http://www.gva.be/cnt/aid1545774/16-belgen-gefusilleerd-in-fort-5-in-edegem

HendrikJozefJespers_1917.jpg