tijdslijn

door

Raoul Snoeck maakt kennis met een nieuw Duits wapen

Onderluitenant Raoul Snoeck ontdekt aan de Ijzer dat het Duitse leger een nieuw wapen in de strijd gooit en zorgt voor een levendige beschrijving ervan. Hij noteert op 15 december 1914.

Verschijning van een nieuw Duits oorlogstuig, dat men “torpille” (torpedo) noemt : een verschrikkelijke ontploffing voorafgegaan door een geschuifel, een verblindende klaarte, een langdurige trilling en scherven in alle richtingen geslingerd. We zijn verbijsterd.

Het is een afgrijselijk oorlogstuig : het komt recht op je af als een pijl en opgepast… Het is verschrikkelijk ! Maar we zijn over niets meer verwonderd. ’s Nachts in de loopgraven zien we de klaarte van de zoeklichten zich beweeglijk in de hemel verplaatsen. Plat op de buik, het geweer dicht bij de hand, wachten we af.

bron : Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, vertaald uit het Frans door André Gysel, Snoeck-Ducaju

Wie googelt op torpille en tranchée, komt uit bij diverse afbeeldingen. Bij sommige staan ook de termen artillerie de tranchée en crapouillot. Het voorwerp dat Raoul Snoeck beschrijft, lijkt nog het meeste op dat uit onderstaande afbeelding dat een Franse torpedo toont. De Duitsers spreken blijkbaar van Minenwerfer.

loopgraaftorpedo

loopgraaftorpedo

door

Oscar Potiorek verliest Belgrado aan de Serviërs

OscarPotiorekOp 15 december 1914 heroveren de Serviërs hun hoofdstad Belgrado op de Oostenrijkers. Het Oostenrijkse leger probeert nog een ordelijke terugtocht te organiseren maar dit verandert al snel in een wanordelijke vlucht. Het gezichtsverlies voor Oostenrijk-Hongarije is daarmee volledig en ook voor de bevelvoerende generaal Oscar Potiorek. Het was slechts enkele weken geleden dat het Oostenrijks-Hongaarse leger de Servische hoofdstad kon innemen : lees meer daarover op deze pagina

Oscar Potiorek is geboren op 20 november 1853 in Bad Bleiberg (Karinthië). Hij volgt een officiersopleiding in Wenen en wordt al snel tot de generale staf toegelaten. In 1911 wordt hij inspecteur-generaal van het Oostenrijks-Hongaars leger (vaak afgekort tot KuK : Kaiserliche und Königliche Armee) en militair gouverneur van Bosnië-Herzegovina. Het feit dat deze regio, vroeger Ottomaans terrein, daarna in feite bestuurd door Wenen, door de Oostenrijkers geannexeerd wordt in 1908, leidt tot woede van de Serviërs. Zij zoeken naar aanleidingen om in Bosnië-Herzegovina hun invloed uit te breiden. Het is in deze gespannen toestand dat Oscar Potiorek de fatale beslissing neemt om aartshertog en Oostenrijkse troonopvolger Franz Ferdinand uitnodigt voor een bezoek aan Sarajevo. Ook de datum lijkt een provocatie : uitgerekend op de dag dat de Serviërs de slag bij het merelveld herdenken : 28 juni 1914.

Oscar Potiorek is verantwoordelijk voor de veiligheid in Bosnië-Herzegovina maar wordt toch niet ter verantwoording geroepen. Hij stuurt aan op een oorlog met de Serviërs en valt Servië een eerste maal binnen op 16 augustus 1914. Op 19 augustus moeten de Oostenrijkse troepen al terugtrekken. Een tweede offensief in september 1914 heeft niet meer succes. De derde inval in Servië leek geslaagd met de verovering van Belgrado. Maar met het verlies van Belgrado verliest Potiorek ook zijn aanzien en het vertrouwen van zijn keizer. Potiorek zal zich van deze nederlaag niet meer herstellen en gaat in 1915 op pensioen.

bronnen

http://nl.wikipedia.org/wiki/Oskar_Potiorek

door

Georges Mardaga sneuvelt in Oud-Stuivekenskerke

Georges Mardaga

Georges Mardaga

In Oud-Stuivekenskerke sneuvelt op 14 december 1914 Georges Mardaga, een 23-jarige universiteitsstudent en vrijwilliger die korporaal is bij “les Spéciaux”. Zijn laatste opdracht bestaat erin de Reigersvliet te controleren, die vlakbij stroomt.

Zijn collega’s begraven hem bij de toren van Oud-Stuivekenskerke, maar de voortdurende beschietingen leiden ertoe dat het terrein totaal omgewoeld wordt zodat er na de oorlog niets meer terug te vinden is van zijn graf. Les Spéciaux is een aparte compagnie van het Belgisch leger waarin vrijwilligers voor gevaarlijke opdrachten ondergebracht zijn.

Toeristische tip : een herdenkingsplaat op de ruïne van de toren (Oud-Stuivekens, Stuivekenskerke) herinnert aan de dood van Georges Mardaga.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://www.bel-memorial.org/cities/west-vlaanderen/kaaskerke/oud-stuivekenskerke_gedenkplaat_MARDAGA_Georges.htm

http://www.bel-memorial.org/photos/MARDAGA_Georges_20381.htm

door

graaf Maximilian Von Spee sneuvelt bij de slag om de Falklands

Vice-admiraal graaf Maximilian von Spee voert het bevel over twee sterke kruisers, SMS Scharnhorst, zijn vlaggenschip de SMS Gneisenau en nog drie lichte kruisers: de SMS Dresden, de SMS Nürnberg en de SMS Leipzig.Zodra Japan de kant van de geallieerden heeft gekozen, verlaat von Spee de haven van Tsingtao (China). Een ander verhaal over de belegering van Tsingtao kan je hier lezen.

Het doel van von Spee is de handelsroutes langs de westkust van Zuid-Amerika af te snijden voor de geallieerden. Viceadmiraal Christopher Cradock krijgt bevel von Spee te achtervolgen. Britse radioberichten worden onderschept en von Spee weet hierdoor dat de Brit zich ter hoogte van Coronel (Chili) bevindt. Cradock wordt verrast door de aanwezigheid van het Duitse eskader en verliest de slag bij Coronel op 1 november 1914. Het is een eeuw geleden dat de Britten nog een zeeslag hebben verloren en ze reageren beslist. Sir Frederick Sturdee wordt er met een eskader op uit gestuurd om het eskader van von Spee te vernietigen.

Op 8 december 1914 is het dan zover. Tijdens de slag om de Falklandeilanden (Brits gebied vlakbij Argentinië) brengt de Britse marine de Duitse een zware slag toe. Van de acht Duitse schepen die de strijd aangaan ontsnappen er slechts twee. Graaf Maximilian Von Spee vergaat met zijn vlaggeschip de Scharnhorst. Om 16u17 vergaat dit schip met alle opvarenden. Bij die opvarenden zijn ook 2 zonen van Maximilian von Spee, Otto en Heinrich.

In 2014 zullen de Britten die slag herdenken samen met de Duitsers.

MaximilianVonSpee

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Coronel

http://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_de_Falklands

http://en.mercopress.com/2013/01/28/falklands-battle-century-commemoration-includes-an-invitation-to-the-german-navy

door

Raoul Snoeck van wacht tot rust in De Panne

Op 6 december 1914 noteert Raoul Snoeck in zijn dagboek :

Met zes man hou ik de wacht langs de weg naar Adinkerke. We hebben zojuist de laatste eer bewezen aan een dappere die gisteren in het hospitaal bezweek aan de gevolgen van zijn verwondingen.

Uit de brief van mijn ouders kan ik afleiden dat ze mijn correspondentie slecht ontvangen. Ik schrijf hen nochtans regelmatig, tweemaal per week. Ik heb niet veel geld meer, maar zal me wel uit de slag trekken. Aan de Ijzer is Fernand Batta aan de kuit gewond geraakt, een worden die ik hem benijd. Over Freddy Lecluse, die ernstige hoofdwonden opliep in het gevecht aan de Ijzer, is er nog geen verder nieuws. Robert de Bethune is wegens verwondingen uit het leger ontslagen.

De koude begint toe te slaan, maar tot nu toe heeft ze me nog niet te veel doen afzien. In mijn plunjezak steekt nog een flanellen hemd dat ik van moeder kreeg in Stalhille, alsook een onderbroek en een wollen trui. Ik heb geen kousen of handschoenen maar daarin zal de regering voorzien. Het nieuws is schaars want er zijn geen grote gevechten aan het front. Alle inspanningen concentreren zich nu aan Russische zijde. Van die kant komt voor ons het succes of de nederlaag.

We kregen twaalf dagen rust in De Panne, waar we ondertussen de duinen bewaakten. ‘Rust’ noemen we de etmalen die we niet aan het front doorbrengen. Was de oorlog niet uitgebroken, dan zou ik over negen dagen mijn militaire dienst achter de rug hebben. Enfin, de afzwaai zal voor een andere keer zijn.

bron : Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, vertaald uit het Frans door André Gysel, Snoeck-Ducaju

De Panne - weg naar Adinkerke

De Panne – weg naar Adinkerke – “repos Sainte Elisabeth” diende als hospitaal voor militairen onder de oorlog

door

Duitse vliegtuigen arriveren in Zeebrugge

Op 4 december 1914 arriveren de eerste twee Duitse watervliegtuigen in Zeebrugge. Ze zijn van het type Friedrichshafen FF29 en krijgen een basis in de nabijheid van het reizigersstation op de havenmuur. Wanneer begin 1915 nog eens twee toestellen arriveren, is het Seeflugstation Seebrügge volledig operationeel. Vanaf 1916 komen er snellere vliegtuigen naar deze basis…

De eerste twee toestellen voeren vooral verkenningen uit langs de Belgische kust, maar op de vooravond van Kerstmis laten ze ook al bommen vallen op Dover.

Friedrichshafen FF29

door

Frans Bosmans vergeten Belg in Dokkum

Frans Bosmans, Belg in Dokkum

Frans Bosmans, Belg in Dokkum

Bij het zoeken naar informatie over de interneringskampen voor Belgen in Nederland kom ik uit op een bijzonder pakkend verhaal. Wie het helemaal wil lezen, kan daarvoor terecht op deze webpagina van wereldoorlog1418.nl .

Samengevat komt het verhaal van Martinus Franciscus Bosmans hierop neer : op 5 augustus meldt hij zich als oorlogsvrijwilliger en verlaat de ouderlijke woning in Herenthout. Vanuit Luik trekt Frans Bosmans zich met de andere Belgische soldaten terug naar Antwerpen. Tot ook Antwerpen valt op 10 oktober 1914. Die dag steekt Frans Bosmans de Nederlandse grens in Klinge over. Op 12 oktober 1914 wordt hij geïnterneerd in het kamp van Harderwijk. De internering en bijbehorende verveling worden gebroken als Frans in 1917 werk vindt in Dokkum. En niet alleen werk… Hoe het met Frans afloopt, lees je op de hoger vermelde pagina van wereldoorlog1418.nl. Een aanrader !

door

Belgische opstand in het interneringskamp in Zeist

Nicolaas Bosboom, Nederlands minister van oorlog

Nicolaas Bosboom, Nederlands minister van oorlog

Voor de Belgische officieren die naar Nederland vluchtten was er geen huisvestingsprobleem, zij mochten in gewone pensions wonen. De soldaten echter waren ondergebracht in interneringskampen, waar de leefomstandigheden slecht waren. Ze kwamen terecht in door prikkeldraad omgeven kampen, zoals dat van Zeist, in onverwarmde barakken, met veel ratten soms.
Op 2 december 1914 breekt er een opstand uit in het interneringskamp in Zeist : de Belgische soldaten pikken de erbarmelijke leefomstandigheden niet langer. Bij de gevechten vallen 8 doden en 18 gewonden. Nederland is geschokt en de verantwoordelijke minister van oorlog, Nicolaas Bosboom, mag weliswaar aanblijven, maar moet de kampen herinrichten en het leven erin menselijker maken (bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds).

De Nederlanders zijn zelf dit oorlogsverleden ook nog niet vergeten. Deze TV-reportage geeft een goed beeld van het leven in het kamp van Zeist en hoe het kon leiden tot de opstand van 2 december 1914.

door

De Oostenrijkers nemen Belgrado in

Op 2 december 1914 neemt het Oostenrijkse leger Belgrado in. Het Servische leger was zich al een tijdje aan het terugtrekken sinds november. En vandaag kan generaal Oscar Potiorek aan het hoofd van het Oostenrijkse leger de keizer melden dat de dood van de aartshertog gewroken is. Hij kan daarmee een schandvlek van zijn blazien halen want Oscar Potiorek was verantwoordelijk geweest voor de veiligheidsmaatregelen die het bezoek van de aartshertog in Sarajevo tot een goed einde hadden moeten brengen. Het Servische leger is nu gebroken. Dat denken de Oostenrijkers toch. En daarmee maken ze een grote misrekening. De Serviërs hebben zich met opzet terug getrokken om een beter strijdtoneel op te zoeken. Op 15 december 1914 zullen de Serviërs Belgrado opnieuw innemen en zal het Oostenrijks leger op de vlucht zijn. Maar vandaag 100 jaar geleden triomfeert dat Oostenrijkse leger nog…

Oostenrijkse intocht in Belgrado op 2 december 1914

Oostenrijkse intocht in Belgrado op 2 december 1914

door

Von Bissing wordt gouverneur-generaal van België

MoritzVonBIssingMoritz von Bissing heeft er al een behoorlijke militaire carrière op zitten wanneer hij op 27 november 1914 zijn benoeming krijgt tot gouverneur-generaal van België. Hij beschikt in die functie over uitgebreide bevoegdheden en is alleen verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer. Hij is rotsvast overtuigd van een Duitse overwinning en richt zich dan ook volledig op een duurzame Duitse heerschappij over België.

Von Bissing wil ook de Vlamingen op zijn hand krijgen en zijn Flamenpolitik zal leiden tot de vernederlandsing van de universiteit van Gent. In 1917 overlijdt von Bissing.

Het gouvernement-generaal omvat niet het ganse bezette deel van België. Tussen het front (operatiegebied) is er nog een zogenaamde etappengebied waar de rechten van burgers al een pak minder waren dan in het gouvernement-generaal. De keizerlijke marine had daarnaast nog een marinegebied. De rest van het bezette België viel onder von Bissing.

bronnen :

Oorlogskalender 2014-2018 , Davidsfonds

http://nl.wikipedia.org/wiki/Moritz_von_Bissing

http://buck.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/458/406/RUG01-001458406_2011_0001_AC.pdf

IndelingBezetBelgie