Frankrijk

Russen vallen aan bij het Narotsjmeer
door

Russen vallen aan bij het Narotsjmeer

Om de Duitse druk op het Franse leger rond Verdun wat te verminderen, lanceren de Russen op 18 maart 1916 een aanval op het Duitse leger bij het Narotsjmeer. Deze strategie was afgesproken in Chantilly in december 1915. De wat laattijdige Britse aanval bij de Somme vanaf 1 juli 1916 maakt ook deel uit van deze geallieerde strategische aanpak.

In de wijde omgeving van het Narotsjmeer brengen de Russen 1,5 miljoen manschappen in stelling tegenover 1 miljoen Duitse. De eerste grote Russische aanval op 18 maart 1916, over een ondergrond die geleidelijk ontdooit, blijft in de modder steken. De gevechten duren nog voort tot 30 april 1916, maar eigenlijk wordt er nauwelijks terreinwinst geboekt, terwijl de Duitsers geen troepen terugtrekken rond Verdun. Globaal vallen er bij de Russen ook veel meer doden dan bij hun tegenstrevers.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

lake-naroch-offensive-march-18-april-1916

 

 

 

door

Maandenlange gevechten om le Mort-Homme

Precies twee weken na het begin van de slag om Verdun richt een deel van de Duitse acties zich op de Franse versterkingen op de linker Maasoever. Hoofddoel van de Duitse aanval is het Bois Bourrus, waar een flink pak Franse artillerie wacht. Vooraleer die plek aan te pakken moeten de Duitsers evenwel eerst de heuvel met de naam Le Mort-Homme proberen in te nemen. Omdat die heuvel binnen het vuurbereik ligt van de artillerie op de Côte 304, zou die heuvel er eerst aan moeten geloven.

Drie volle maanden duurt het eer de Duitse troepen hun doel bereikt hebben. De verliezen en het menselijk leed aan beide zijden zijn onnoemelijk. In de daaropvolgende maanden zal deze heuvel nog meer dan eens in andere handen vallen.

Verdun_15_03_1914_Toter_Mann

door

Joris Lannoo opgeleid in Criel

Op 5 februari 1916 vertrekt Joris Lannoo voor een maand naar het kamp van het Normandische Criel voor een speciale opleiding in het hanteren van nieuwe types van mitrailleurs en het bouwen van weerstandsnesten. Door de vastgelopen loopvrachtenoorlog kent de militaire technologie op het gebied van die weerstandsnesten een snelle ontwikkeling. Zeker in de Belgische sector tussen Steenstrate en de Minoterie in Diksmuide is de noodzaak aan snelvurende mitrailleurs bijzonder hoog. Iedereen, zowel de soldaten achter hun zandzakjes als de kandidaat-officieren, weet dat de gevechtszone met de mitrailleursnesten de gevaarlijkste en bloedigste is aan het hele front.

Als de opleiding in Criel afgelopen is, vertrekt Joris Lannoo onmiddellijk naar Fécamp voor de allerlaatste fase van de opleiding. Hij behoort dan, opnieuw voorlopig, tot het 12e linieregiment. Die tweede opleiding zal eindigen op 2 april 1916.

bron : Romain Vanlandschoot, Een VlaamseViking aan het front, Lannoo

CrielSurMerMitrailleursBelges.jpg

door

Duits expressionisme in de rouw

Franz Marc (München 8 februari 1880-Verdun 4 maart 1916) sneuvelt tijdens een verkenning te paard nabij Verdun. Daarmee verliest het Duits expressionisme een van zijn schilders.

Franz Marc wordt in 1900 student aan de Münchener Kunstakademie. De ontmoeting met August Macke in 1910 zorgt ervoor dat hij lid wordt van de Neue Künstlervereinigung München. In 1911 ontmoet hij Wassily Kandinsky met wie hij Der Blaue Reiter opricht.

In 1914 bij het uitbreken van de oorlog meldt hij zich als vrijwilliger. Hij wordt aan het werk gezet als camoufleur. Bedoeling is dat hij camouflagedoeken maakt waaronder de Duitse artillerie kan schuilen om aan het zicht van verkenningsvliegtuigen en -ballonnen onttrokken te worden. Franz Marc laat zich daarbij inspireren door Kandinsky. Over zijn werk schrijft hij in een brief het volgende :

Ik bevond me op een grote hooizolder (een hele mooie atelier) en ik schilderde negen “Kandinsky’s” op tentcanvas. Dit proces heeft een zeer nuttig doel : artillerieposities onzichtbaar maken voor verkenningsvliegtuigen en luchtfotografie door hen te bedekken met zeildoeken beschilderd in pointillistische stijl en in lijn met de kleuren van natuurlijke camouflage (..). Het schilderen moet ervoor zorgen dat onze aanwezigheid voldoende wazig en vervormd is zodat het onherkenbaar wordt. De divisie gaat ons een vliegtuig geven om te experimenteren met luchtfotografie om te zien hoe het eruit ziet vanuit de lucht. Ik ben echt nieuwsgierig om te zien wat het effect is van een Kandinsky bekeken vanaf 2000 meter hoogte

bronnen
http://www.verdun-meuse.fr/index.php?qs=fr/ressources/dessin-du-mois—mai-2012—franz-marc
http://roadstothegreatwar-ww1.blogspot.be/2016/01/franz-marc-kandinsky-and-camouflage.html

FranzMarc

 

door

De Gaulle krijgsgevangen

Als kapitein De Gaulle met het 33e regiment in de eerste linies voor Verdun aankomt, signaleert hij aan zijn oversten een gat van 700 meter in de linies tussen zijn regiment en de naburige zouaven. Maar nog voor men de eerste linie kan versterken, komt er een Duitse aanval. Op 2 maart 1916 vanaf 6u30 ondergaat het 33e regiment een zwaar Duits bombardement. De Duitsers maken handig gebruik van het gat tussen het regiment van de Gaulle en de zouaven en hebben hen omsingeld tegen 13u15.  Tijdens de gevechten zoekt kapitein De Gaulle beschutting in een loopgraaf maar botst daar op Duitse soldaten. Eén van hen valt de kapitein aan met zijn bajonet en verwondt hem aan zijn bil. Een granaat ontploft vlakbij De Gaulle die het bewustzijn verliest.

Vanaf maart 1916 tot november 1918 is De Gaulle krijgsgevangen in het fort van Ingolstadt. Meermaals tracht hij te ontsnappen. Zijn opvallende lengte van 1,96 meter is daarbij geen voordeel. na de oorlog schrijft hij enkele boeken over militaire strategie, waarin hij onder meer pleit voor de vorming van pantsereenheden omdat deze vuurkracht en mobiliteit combineren. Het Franse leger blijft echter voorstander van statische verdedigingslinies zoals de Maginotlinie.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
GeoHistoire février-mars 2016

de-gaulle-capitaine-en-1915

door

Herbert Sulzbach hoort de Duitse artillerie van Verdun

In zijn dagboek vermeldt Herbert Sulzbach dat hij in de buurt van Plémont zit. Volgens google maps is dit op een kleine 100 kilometer van Verdun. Het geeft een idee van de kracht van het artilleriebombardement als je het volgende leest.

Op 23 februari 1916 begint er een enorm lawaai van artillerievuur ver weg ten zuiden van ons. Dit was het trommelvuur aan het begin van ons offensief van Verdun.

Op 25 februari krijgen we het bericht dat verschillende dorpen rond Verdun door onze troepen zijn ingenomen, een hoop militair materieel is veroverd en onze frontlijn is dichter bij Verdun.

Ander interessant nieuws is dat er voortdurend nieuwe luchtschepen worden gebouwd in de Zeppelinfabrieken in Friedrichshafen en dat we ondertussen over meer dan 100 zeppelins beschikken. Ook het nieuws over Verdun is goed : één fort is ingenomen en de Woëvrelinie is doorbroken.

Op 27 februari word ik gepromoveerd tot Unteroffizier. Nabij Verdun houdt het gerommel nooit op. Er ligt wat sneeuw op de grond, maar het voelt desondanks al een beetje als lente aan.

bron : Herbert Sulzbach, with the German guns, Pen & Sword military

Verdun_DuitseArtillerie

door

Van Folkestone naar Auvours

Zoals ik reeds eerder vermeldde, weet ik niet veel zaken over mijn grootvader aan het Ijzerfront. Wat ik wel met zekerheid weet, is dat Martinus Evers zich heeft laten inlijven bij het Belgische leger in Folkestone op 16 februari 1916. Het document van die inlijving vermeldt eveneens dat hij naar het opleidingscentrum in Auvours gestuurd wordt.

Aan de hand van een tweetal boeken probeer ik zijn reis van Folkestone naar Auvours te reconstrueren. Het eerste boek is van Michael en Christine George, Dover & Folkestone during the Great War, Pen & Sword Military. In dit boek wordt geschreven over de troepentransporten van Folkestone naar Boulogne. Het lijkt me evident dat de Belgische soldaten zich aansloten bij de Engelsen om de oversteek te doen.

Het tweede boek heb ik al googelend gevonden. Het is het Jaarboek Abdijmusuem Ten Duinen 1138 . Google Books vermeldt het onder de titel Novi Monasterii – Vol. 8 – 2008

Je kan het nalezen op deze link https://books.google.be/books?id=c9ru1J4Dn7AC&pg=PA95&lpg=PA95&dq=folkestone+auvours&source=bl&ots=t4PrS1fG0Q&sig=gtQWiCnUX5Ww8nybJScSfZhJ-bE&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjr-pKklv_KAhWJXhQKHUl5CesQ6AEIRzAH#v=onepage&q&f=false

Hieronder vind je twee uittreksels. Het eerste komt uit pagina 94. Het vermeldt dat Auvours het enige opleidingskamp was voor Belgische brancardiers. En daar komen de monniken terecht die in vredestijd geen militaire diensplicht moeten doen. In 1916 wordt echter iedere Belgische man tot 40 jaar opgeroepen.

NoviMonasteri_p94

De reis die de monniken hebben afgelegd, staat vanaf Boulogne beschreven.

NoviMonasteri_p96

Samengevat krijgen we dan het volgende traject. Martinus Evers is samen met andere soldaten de boot opgegaan om van Folkestone naar Boulogne te varen.

Folkestone_Auvours01

Het volgende deel van het traject is per trein gebeurd. Mogelijk heeft Martinus Evers net zoals de monniken het laatste traject tussen Le Mans en Auvours te voet afgelegd. Google Maps vermeldt 5u 1 min met de wagen. De troepentransporten gingen per trein en het valt sterk te betwijfelen of alles naadloos aan mekaar aansloot.

Folkestone_Auvours02

door

Fort Douaumont in Duitse handen

Voor de Duitse generale staf staat het vast : het fort van Douaumont is het meesterstuk in het verdedigingssysteem van Verdun. Daarom geeft het keizerlijke opperbevel op 25 februari 1916 de opdracht tot verovering van dit fort aan de elitedivisie Brandenburg. De Duitsers gaan er wel van uit dat ze het fort eerst uren onder handen moeten nemen met hun artillerie. En dus krijgt het 24e regiment van de Brandenburg divisie de opdracht zich op 800 meter van de muren van het fort te houden.

Verdun_VonBrandis

Luitenant von Brandis

De 8e compagnie van het 24e regiment installeert zich in de gaten gemaakt door granaatinslagen en maakt zich klaar om er de nacht door te brengen in afwachting van de aanval. Luitenant von Brandis die aan het hoofd van deze compagnie staat, wordt echter ongeduldig. Het lijkt er immers op dat het fort niet echt bevolkt is. Met een twintigtal soldaten gaat von Brandis tot de actie over. Ze knippen de prikkeldraad over, springen over een beek en stormen het fort binnen. Tot hun verbazing zien de Duitsers dat het Franse garnizoen enkel bestaat uit 57 soldaten en 10 artilleristen. Allen geven zich over zonder dat er een schot gelost wordt.

Daags erna koppen de Duitse kranten de overwinningstitels “Douaumont ist gefangen !”.In alle steden van het Duitse rijk luiden de klokken. Von Brandis wordt gedecoreerd met de”Pour le Mérite” medaille.

Bron : GeoHistoire, février-mars 2016

 

door

Het begin van de slag om Verdun

Op maandag 21 februari 1916 stopt het slechte weer in de streek van Verdun eindelijk. Op de rechteroever van de Maas hebben  de Duitsers een indrukwekkende artillerie samengebracht : 1.250 kanonnen staan klaar voor de aanval, waaronder enkele zware kalibers zoals dikke Bertha. De kanonniers beschikken over een miljoen obussen om die dag te gebruiken. Om kwart na 7 zet de Duitse artillerie de aanval in op de Franse posities. Er valt een obus om de 15 seconden. De aarde trilt tot 160 kilometer verder. Aan Franse kant beschikt men slechts over 163 kanonnen en 15.000 obussen.

Om 16 uur, na 9 uren van zware bombardementen, lanceert Kroonprinz Wilhelm zijn stormtroepen met de vlammenwerpers voorop. Maar de Fransen verdedigen zich tegen de oprukkende Duitsers. Vooral in de bois des Caures is de verdediging onder leiding van luitenant-kolonel Driant hardnekkig. Driekwart van de Franse jagers sneuvelt maar ze stoppen wel de Duitse opmars.

Op dinsdag 22 februari 1916 herbeginnen de Duitse bombardementen. Het bois des Caures wordt op gegeven ogenblik omsingeld door 6.000 Duitsers. Driant en zijn 400 Franse jagers willen zich terugtrekken. Tijdens die terugtocht wordt luitenant-kolonel Driant dodelijk getroffen.

Ook de dag erna moeten de Fransen terrein prijs geven. Op 2 dagen tijd zijn ze vier kilometer teruggetrokken. De 72e divisie heeft in het bois des caures ongeveer 9.800 of meer dan de helft van zijn soldaten verloren. In de bossen van Ville en Herbebois heeft de 51e divisie meer dan een derde van zijn manschappen verloren. Op 24 februari 1916 staan de Duitsers op 10 kilometer van Verdun.

bron : GeoHistoire, février-mars 2016

Verdun01

stilte voor de storm in Verdun
door

stilte voor de storm in Verdun

Eind 1915 heeft Falkenhayn aanvalsplannen voorgesteld aan de Duitse keizer voor een aanval op Verdun. Zoals de kaart hierboven toont, vertoont de frontlinie nabij Verdun een uitstulping. De Duitsers willen die uitstulping in hun linies rechttrekken om zo hun frontlinies te verkorten. De aanval is voorzien voor 12 februari 1916 maar het slechte weer zorgt ervoor dat de aanval wordt uitgesteld tot 21 februari.

Castelnau

generaal Castelnau

Dat uitstel komt de Fransen goed uit al beseffen ze dat op dat moment nog niet. Einde 1915 zijn de meeste Franse generaals er zeker van dat er geen Duitse aanval nabij Verdun komt. Generaal Castelnau is een van de weinige hogere officieren die zich zorgen maakt. Hij vraagt de toelating om de linies nabij Verdun te inspecteren. Generaal Joffre antwoordt :”Ga maar naar Verdun als u wilt, maar de Duitsers zullen er zeker nooit komen. “.
Op zijn inspectie vindt Castelnau een eerste linie die min of meer georganiseerd is, de tweede en derde zijn dat nauwelijks. Er zijn evenmin loopgraven voorzien. Men vindt het niet de moeite omdat het terrein niet geschikt wordt geacht voor een grote aanval : te heuvelachtig, te modderachtig.

Einde januari komen er teveel geruchten van spionnen dat de Duitsers een formidabele troepenmacht samenbrengen rond Verdun. Generaal Castelnau besluit te reageren : hij laat loopgraven voorzien in de voorste linies, en zorgt voor aanzienlijke versterkingen vanuit de Vogezen. Ook Joffre besluit op zeker te spelen en verplaatst een divisie vanuit Epinal op 20 februari, één dag voor de Duitse aanval van 21 februari.

bron : Geo Histoire, februari-maart 2016