Oostfront

door

De eerste gasaanval van de Groote Oorlog is aan het oostfront

Geruime tijd voor de Duitsers gifgas inzetten in Vlaanderen (22 april 1915) doen ze dat al in Polen tegen het keizerlijke Russische leger. Op 31 januari 1915 vuren de Duitsers 18.000 aangepaste, met gifgas gevulde artilleriegranaten af in de buurt van de rivier Rawka, westelijk van Warschau tijdens de slag van Bolimov (tussen Warschau en Lodz).

De granaten bevatten vloeibaar xylylbromide, dat een toepassing kent als traangas. De aanval mislukt omwille van het zeer koude weer, dat het gas niet toelaat effectief te zijn. Bovendien wordt een deel van het toch vrijkomende gas terug naar de Duitse linies geblazen, en is de concentratie eigenlijk te laag om schadelijk te zijn. Een deel van de granaten valt ook gewoon op de grond zonder te ontploffen.

De slag van Bolimov eindigt nog dezelfde dag onbeslist, alhoewel er bijzonder veel slachtoffers vallen : 40.000 alleen al aan Russische zijde.

gasaanval bij de slag om Bolinov 1915

gasaanval bij de slag om Bolinov 1915

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://roadstothegreatwar-ww1.blogspot.be/2015/01/gas-and-flame-firsts-in-early-1915.html

door

Russen verslaan Ottomaans en Oostenrijks-Hongaars leger

Op 17 januari 1915 eindigt de drie weken durende slag van Sarikamish, waarbij het Russische rijk het Ottomaanse verslaat. De Turkse nederlaag is vooral toe te schrijven aan hun slechte aanpassing aan de winterse condities. Lees meer daarover op deze pagina.

Volgens de officiële Turkse geschiedschrijving waren er 32.000 doden, 10.000 gewonden en 7.000 gevangenen onder hun troepen. Bijkomend probleem was een epidemie van tyfus, die nog lang na de veldslag uitdeinde. De Russen rapporteerden 16.000 gesneuvelden en 12.000 doden door ziekte en vooral bevriezing.

slag om Sarikamish

slag om Sarikamish

Enkele weken voor deze veldslag bezocht de Russische tsaar dit front in de Kaukasus en sprak daar met ARmeense hoogwaardigheidsbekleders. Vanaf toen zag het Ottomaanse rijk de Armeense minderheid als een potentieel gevaar binnen de eigen grenzen. De kiem voor het Turks-Armeense conflict was gelegd.

Op dezelfde dag bezetten Russische soldaten west-Oekraïne en de Bukovina. De Bukovina ligt naast Galicië en is een streek die tot 1918 bij het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk behoorde. De historische stad is Czernowitz. Na de eerste wereldoorlog is deze stad Roemeens (Cernăuţi) ), dan een tijdje Russisch, dan weer Roemeens om ten slotte een Oekraiense stad te worden (Tsjernivtsi).

Bukovina1915

Oostenrijks-Hongaarse troepen raken slaags met Russen in de Bukovina

 

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://thegreatwardaybyday.tumblr.com/post/108293996168/17-january-1915-russia-occupies-bukovina

 

door

de slag om Lodz

Russen en Duitsers in de slag om LodzHalf november 1914 is het oorlogsgeweld aan het westfront bijna tot een stilstand gekomen. Het Ijzerfront is zo goed als stabiel. De eerste slag om Ieper is in feite al gedaan, enkele kleinere schermutselingen niet te na gesproken. Maar aan het oostfront wordt er nog hevig slag geleverd. En die slag komt er in feite doordat Duitsers en Oostenrijkers aan de ene kant en de Russen aan de andere kant mekaars plannen doorkruisen. De Duitsers en Oostenrijkers willen oprukken naar Warschau (Russische deel van Polen). De Russen willen Silezië binnenvallen. Het is in die context dat de slag om Lodz plaats vindt. De slag duurt van 11 november tot 6 december 1914.

slag om Lodz 1914

slag om Lodz 1914

door

Przemysl twee maal belegerd in 1914

De stad Przemysl ligt vandaag in Polen, maar was destijds Oostenrijks-Hongaars grondgebied, niet ver van de Russische grens. Deze stad beschikte over een vesting die tot twee maal toe door de Russen werd belegerd tijdens de eerste maanden van 1914. In tegenstelling tot het westfront, dat vanaf november 1914 wordt gekenmerkt door een stellingoorlog, is het oostfront veel beweeglijker. Oostenrijkers, Duitsers en Russen wisselen aanvallen en terugtochten af. Zo komt het dat de vesting Przemysl tot 2 keer toe volledig wordt omsingeld door de Russen en een belegering van ettelijke weken moet doorstaan. Einde oktober 1914 hebben Duitsers, Oostenrijkers en Russen mekaars grondgebied bezet en weer moeten prijsgeven. In feite kan je zeggen dat na maanden oorlogvoeren vooral veel soldaten zijn gesneuveld voor weinig winst inzake grondgebied.
Wie meer wil weten oer het verloop van de slag om Galicië, kan terecht op deze webpagina .
De schilderij hieronder geeft de belegering van Przemysl weer en is van de hand van Alexander ritter von Meissel.

belegering van Przemysl - geschilderd door Ritter von Meissel

belegering van Przemysl – geschilderd door Ritter von Meissel

door

de trein redt de Duitsers aan het oostfront

Hieronder zie je een locomotief  van 1914. Deze locomotief samen met de nodige wagons zullen de Duitsers aan het oostfront helpen om een dreigende nederlaag om te buigen in een klinkende overwinning. Zonder de trein waren de nodige soldaten nooit tijdig van de oostgrens naar de zuidgrens van Oost-Pruisen geraakt om achtereenvolgens een Russisch leger te stoppen en daarna een ander Russisch leger te vernietigen. Wie wil weten hoe deze slag verliep, kan dat lezen in de slag van Tannenberg.

sneltreinlocHSM_1914_Berlijn

door

De Russen zijn daar !

Het von Schlieffenplan ging uit van een snelle Duitse overwinning op Frankrijk in 40 dagen om daarna met de Russen af te rekenen. Daarbij rekende men op een tragere Russische mobilisatie. Maar de Duitsers kwamen al snel tot de ontdekking dat ze 2 misrekeningen hadden gemaakt. De Belgen verzetten zich feller wat hun meer tijd kostte. En bovendien waren de Russen al heel snel om legers over de grens te sturen. Op 17 augustus valt een Russisch leger onder leiding van generaal von Rennenkampf (van oorsprong een Baltische Duitser) Oost-Pruisen binnen. Dit leidt tot een eerste slag om Stallupönen (huidige naam Nesterov in Rusland) op 17 augustus 1914. Hier zouden de Duitsers onder leiding van von François een defensieve overwinning behalen en de Russen kunnen terugdringen. Maar al snel blijkt dat dit niet voldoende zal zijn, want de Russen komen terug. Door hun numerieke minderheid aan het oostfront zijn de Duitsers gedwongen zich dan terug te trekken naar Gumbinnen (huidige naam Goesev nabij de Russische enclave Kaliningrad).

Stalluponen1914

 

door

Van Oekraïne 2014 naar Lemberg 1914

Oekraïne is al enkele dagen heel erg in het nieuws. En eigenlijk rommelt het er al maanden. Het land is in twee gedeeld : het westen is eerder Europees gericht terwijl het oosten en het zuiden naar Rusland neigen. Vanwaar die tweedeling ? Wat op het eerste zicht in 2014 niet direct verklaarbaar is, wordt dat wel als je terug gaat naar 1914. En één stad heeft me de sleutel van het verhaal gegeven : Lviv. Of moet ik zeggen Lwow zoals de stad heette toen het Pools gebied was ? Of moet ik het Lemberg noemen, zoals de stad heette toen het nog bij Oostenrijk-Hongarije hoorde ?

Laten we vanuit 2014 terug gaan in de tijd. Hieronder herken je Polen zoals wij het nu kennen. De rode gebieden waren Duits en zijn aan Polen toegekend na de tweede wereldoorlog. Er staan 2 “Curzon” lijnen op : die van 1940 en die van 1919. Twee weken nadat nazi-Duitsland Polen was binnengevallen, viel ook de Sovjetunie Polen binnen en annexeerde een deel van Polen. Na de tweede wereldoorlog moest de Sovjetunie haar geannexeerde deel van Polen niet teruggeven. Polen werd schadeloos gesteld door Duits grondgebied. In feite schoof Polen naar het westen op. En dus werd de stad Lwow daarna Lviv genoemd. Maar de stad is in 2014 haar Poolse afkomst nog niet vergeten.

Curzon_line-en

Voor deze stad Lviv en Lwow werd genoemd, sprak met van Lemberg toen het nog Oostenrijks-Hongaars gebied was. In augustus 1914 is hier al een eerste grote slag uitgevochten tussen de Russen en de Oostenrijkers. In 1915 zouden de Duitsers en Oostenrijkers de stad heroveren op de Russen. Dit gebied was dus in 1914 al een gebied waarom gevochten werd tussen west- en oost-Europa en in 2014 is dat niet anders.

Lemberg01