de allerlaatste brief uit Hasselt

In Hasselt schrijft Jan Segers uit Kinrooi op 16 december 1916, kort voor hij geëxecuteerd wordt, nog een aanvulling bij de brief die hij gisteren opstelde voor zijn vrouw.JanSegers_19161216.jpg

Beminde vrouw, ik heb nu nog een klein verzoek te doen van na mijn dood enige missen te laten doen in Rekem en ook in Aldeneik. Zo sterf ik wel en moet ik hopen dat gij aan mijn wensen zult voldoen.

Nu, beminde vrouw, zijn we te communie geweest, hebben twee missen gehoord en nu sterven wij voor God en vaderland, de 16de december om 7u Belgische tijd in de nieuwe kazerne te Hasselt.

Zo, beminde vrouw, omhels ik het portret van u en mijn kinderen een laatste maal en zeg u vaarwel tot in de eeuwigheid.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

Einde van de slag om Verdun

Op 15 december 1916 eindigt de slag om Verdun, niet alleen de meest bloedige uit de geschiedenis, maar ook nog zinlozer dan andere veldslagen.

Erich von Falkenhayn was voorstander van de leegbloedingstechniek. Hij zocht een plaats die de Fransen tot het uiterste zouden verdedigen om die vanuit een strategisch gunstige positie aan te vallen, zodat de Duitsers steeds nieuw aangevoerde Franse troepen konden uitschakelen. Verdun was zo’n plaats met grote symbolische waarde, uiterst belangrijk voor de Fransen.

De Duitse aanval begon op 21 februari 1916 met aanhoudend trommelvuur van 1225 kanonnen. Eerst wonnen ze terrein maar na enkele maanden stabiliseerde het front en tot slot kwamen de Franse tegenaanvallen die de oorspronkelijke toestand min of meer herstelden.

Eindresultaat : nauwelijks terreinwinst maar wel naar schatting 263.000 doden en 492.000 gewonden.

bron : oorlogskalender 2014-2016, Davifdsonds

De tekening hieronder is van Jean-Louis Forain, getiteld “la borne de Verdun”

jeanlouisforain_la-borne_verdun

vredesvoorstel van de Centralen

Onder impuls van Oostenrijk-Hongarije doen de Centralen op 12 december 1916 een soort van vredesvoorstel aan de landen van de Entente (de geallieerden).

Magdeutschefriedensangebot1916 het document wel als een voorstel worden omschreven ? Het is blijkbaar hooghartig van tekst en roept de tegenpartij op om de oorlog maar op te geven gezien de superioriteit van de Centralen op vlak van mankracht en oorlogstuig. Die superioriteit is mogelijk een verwijzing naar het feit dat de Centralen nog maar zes dagen geleden Roemenië veroverd hebben, een land dat amper drie maand geleden de rangen van de geallieerden vervoegde.

Op 30 december 1916 wijzen de geallieerden het voorstel af. Zij zijn ervan overtuigd dat zij de oorlog zullen winnen. Duitsland echter tracht zijn overwinning veilig te stellen langs diplomatieke weg en hoopt Amerika buiten de oorlog te houden.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

het verhaal achter een gedenksteen

In de buurt van herberg d’Hemelstrate in Reningelst (Poperinge) gooit een Duits vliegtuig drie bommen waarvan er een terechtkomt op het huisje van de familie Bulteel. Kapelaan Achiel Van Walleghem vertel in zijn dagboek op 5 december 1916 over de verschrikkelijke gevolgen.

Vier kinderen slapen op de zolder. Een ervan, een jongetje van 4 jaar, is op slag dood. Een meisje van 13 dat afgrijselijk gewond is, sterft nog dezelfde avond in het hospitaal van Couthove; Een jongetje van 9 raakt ook zeer erg gewond, maar geneest gelukkig na 3 maanden. Een andere jongen is ongedeerd.

Beneden slapen vader en moeder en tussen hen in het jongste kind. Het kind is dood an afgrijselijk verminkt. Als bij wonder hebben vader en moeder niet het minste letsel.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

bulteel_19161205

Boekarest als verjaardagsgeschenk

Op 26 november 1916 waren de Duitse en Oostenrijks-Hongaarse troepen nog 80 kilometer van Boekarest verwijderd. Op 6 december 1916 maakt de Duitse veldmaarschalk August von Mackensen, die zijn 67e verjaardag viert, een triomfantelijke intrede in de Roemeense hoofdstad. Er is een wapenstilstand van drie dagen afgekondigd om de Roemenen de kans te geven hun hoofdstad te ontruimen. De Roemeense troepen trekken zich terug in het noordoosten van hun land in de richting van de grens met Rusland. Ze worden achtervolg maar het verslechterende weer vertraagt de Duitse opmars.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

VonMackensen_Boekarest_19161206.jpg

Talbot House breidt uit

Talbot House komt duidelijk tegemoet aan een nood bij Britse militairen. Minder dan een jaar na de opening op 11 december 1915 (lees artikel hier) wordt op 3 december 1916 het erachter gelegen Hoppemagazijn toegevoegd.

In Talbot House gaan misvieringen door, maar er ontwikkelt zioch ook een breed cultureel aanbod : lessen, lezingen, filmvoorstellingen, schaakwedstrijden, concerten, optredens van goochelaars en woordkunstenaars, toneel…

Toeristische tip : Talbot House (Gasthuiststraat 43, Poperingen) voert je terug naar het authentieke kader van tijdens de eerste wereldoorlod. Net als toen kan je hier ook nu nog overnachten voor een of meerdere dagen.

talbothouse_kantine_april1916

de kantine in Talbot House – april 1916

schermutselingen in Piraeus

Bij de landing van geallieerde troepen op 1 december 1916 in de Griekse havenstad Piraeus zijn er zware schermutselingen met koningsgezinde troepen, waarbij 212 onder hen het leven laten. De gevechten moeten gezien worden tegen de achtergrond van de tweestrijd tussen de eerste minister Eleftherios Venizelos, die achter de geallieerden staat, en koning Constantijn, die een aanhanger is van de Duitsers.

Nog dezelfde dag komt het tot een compromis tussen de betrokkenen en de geallieerden trekken zich terug. Koningsgezinde relschoppers trekken daarna drie dagen lang door de stad, waarbij ze het op de aanhangers van Venizelos gemunt hebben. De gebeurtenissen van 1 tot 4 december krijgen de naam Noemvrania, omdat ze volgende de oude kalender doorgaan in de maand november.

Na het ontslag van de koning in juni 1917 verenigt Griekenland zich weer en steunt het volop de geallieerden.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

French_troops_in_Athens,_1916.png

Franse troepen in Athene, december 1916

von Mackensen neemt Roemenen in de tang

Het Donauleger van de Duitse veldmaarschalk August von Mackensen voert op 23 november 1916 een tweede invasie uit op Roemenië als steun aan zijn troepen die al een aanval begonnen zijn langs de Zwarte-Zeekust. Die eenheden trekken over een front van 48 km over de Donau. Het doel is contact te maken met het Duitse 9e leger van generaal Erich von Falkenhayn, dat oprukt door noord-west-Roemenië na het passeren van de versterkte passen in de Transsylvanische Alpen. Hun doel is de Roemeense hoofdstad Boekarest. De twee troepenmachten ontmoeten elkaar op de 26e november, wanneer ze nog 80 km van Boekarest verwijderd zijn. De strijd om de Roemeense hoofdstad begint aan het eind van november. Als ze Roemenië verslaan, hebben de Centralen toegang tot de olievelden van het land.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

Rumänien_Sep_Dez1916.jpg

Miserie in Maaseik

De woede van de plaatselijke verantwoordelijke van het Davidsfonds in Maaseik stroomt van de bladzijden van het oorlogsboek.

Nooit zullen wij de gruweldag 28 november 1916 vergeten, toen onze jongelingen en louisraemaekers_deportatiemannen onder hoongelach van de Duitse officieren onder wie de beul van het Meldeamt, als slaven naar Duitsland worden gevoerd. Toen zijn er tranen geschreid, vuisten gebald, en is er op de tanden geknarst over zulke gruweldaden.

Nooit zag Maaseik een droevere dag. Van ’s morgens al lopen patrouilles door de straten. De kerken zijn stampvol en velen naderen de Heilige Tafel. Om 19u moest alleman aan de Hepperpoort zijn.

Drommen van mensen uit Opitter, Wijshagen, Tongerlo… kwamen aan. Overal zag men Duitse soldaten. Veel brave mensen die altijd werk hadden, worden brutaal aan de deur gezet onder de uitroep Nach Deutschland !

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds
De cartoon bij dit artikel is van de Nederlander Louis Raemaekers.

 

Marlène Dietrich verliest haar oom

Marlène Dietrich verliest haar oom

max_dietrichVoor de kust van Hartlepool (oostkust Groot-Brittannië) op 27 november 1916 stort het luchtschip LZ-78 brandend in zee na een treffer vanuit een Brits vliegtuig. Alle negentien bemanningsleden laten het leven. Deze zeppelin, op de terugweg naar zijn basis, is nog maar aan zijn tweede aanvalsvlucht toe en behoort tot een nieuw en groter type.

Voor de petite histoire : de gezagvoerder van het luchtschip is kapitein-luitenant Max Dietrich, de oom van actrice en zangeres Marlène Dietrich

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

Het schilderij bij dit artikel is van Charles Spencelayh.