de slag om Sardarabad

De  slag om Sardarabad vindt plaats nabij de stad die men tegenwoordig Armavir noemt, tussen 21 en 29 mei 1918, op zo’n veertig kilometers van Yerevan, de hoofdstad van Armenië. Voor de Armeniërs is deze slag een kwestie van overleven.

Vanaf januari 1918 trekken de Russen hun handen af van de Kaukasus. Het land is immers in een burgeroorlog verwikkeld sinds de bolsjewieken de macht hebben gegrepen na de revolutie van november 1917. Grensgebieden zoals de Kaukasus en Armenië liggen daarom voor het grijpen. Niet alleen de Duitsers maar ook de Ottomanen maken daarvan gebruik. De Armeniërs weigeren om onder de bolsjewieken te vallen en richten hun eigen militaire eenheden op.

General Tovmas Nazarbekian en Drastamat Kanayan richten een klein Armeens leger op. In mei 1918 dringt het Ottomaanse leger oostelijk Armenië binnen en valt de stad Gyumri aan (toen Alexandropol). Het doel van de Ottomanen is het Russische Transkaukasië in te nemen en vooral de oliebronnen van Baku (vandaag de hoofdstad van Azerbeidzjan ). Ze slagen erin Gyumri te veroveren en rukken verder op richting Yerevan.

Op 21 mei verslaan de soldaten van Zihni Bey een Armeense eenheid van 600 infanteristen en 250 cavaleristen en nemen Sardarabad in. Vandaar gaan ze verder richting Yeghegnut. Op 22 mei lanceren de Armeniërs een tegenaanval en ze drijven de Ottomanen een 15 kilometer terug. De Ottomanen hergroeperen zich en steken de rivier Araks over maar stuiten op verwoede tegenstand. Op 24 mei komt er een nieuwe poging maar ook deze keer blijven de Armeense posities ongebroken. Op 25 mei 26 mei zijn de rollen omgekeerd : Armeense soldaten willen door de Ottomaanse linies breken maar worden afgeslagen.

Op 27 mei vallen de Armeniërs opnieuw de Ottomaanse linies aan, maar dit keer doen ze dat niet alleen frontaal maar vallen ze de vijand ook in de rug aan. In de achterhoede slagen de Armeense soldaten erin om het station van Arka te veroveren en een magazijn in Mastara. De Ottomanen trekken zich terug tot Karaburun. Op 29 mei nemen de Armeense soldaten ook Karaburun in. De Ottomanen hebben ondertussen belangrijke versterkingen laten aanrukken. Beide partijen komen overeen om een wapenstilstand te ondertekenen.

bronnen
http://historyofarmenia.org/2017/05/28/battle-sardarabad-birth-new-nation/
https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Sardarabad

ArmeenseStrijders_1918

Tsjechische opstand in Chelyabinsk

Tsjechische opstand in Chelyabinsk

Het Tsjechisch legioen bestaat uit voormalige Tsjechische en Slowaakse soldaten van het Kaiserliche und Königliche (K.u.k.) Armee die de kant hebben gekozen van het tsaristische Rusland. Met de vrede van Brest-Litovsk ondertekend door de Duitsers en de Russische bolsjewieken valt de oorlog aan het oostfront stil. In plaats daarvan komt er een Russische burgeroorlog waarbij het Tsjechisch legioen zich neutraal verklaart. Dit legioen wil niet liever dan naar hun geboorteland teruggaan om voor de onafhankelijkheid te vechten. In totaal gaat het om ongeveer 50.000 soldaten. De geallieerden stellen dit legioen voor om hen via Vladivostik te repatriëren. Dit vraagt een hele hoop treinen en de nodige goede wil vanwege de bolsjewieken.

Op 14 mei 1918 stopt een trein met soldaten van het Tsjechisch legioen in Chelyabinsk. Terzelfdertijd stopt er een trein met voormalige Oostenrijks-Hongaarse krijgsgevangenen die de bolsjewieken willen inruilen voor Russische krijgsgevangenen. Hongaarse soldaten roepen uitdagen naar de Tsjechen, die beginnen scheldwoorden terug te roepen en een Hongaar gooit een of andere granaat naar de Tsjechen. Die halen de Hongaar bij zijn kameraden weg en lynchen hem. Daarop arresteren de bolsjewieken de Tsjechische soldaten verantwoordelijk voor de lynchpartij.

Het gaat van kwaad naar erger. De Tsjechen gaan naar de gevangenis van Chelyabinsk, bevrijden hun kameraden en nemen de wapens van het plaatselijke garnizoen in beslag. Als dit nieuws Moskou bereikt, sturen de bolsjewieken een telegram naar Chelyabinsk met de eis voor het Tsjechische legioen om de wapens neer te leggen. Het legioen gaat hier niet op in.

Op 23 mei 1918 krijgen de plaatselijke sovjets van Chelyabinsk het bevel om het Tsjechische legioen te ontwapenen. Maar de Tsjechen controleren gans de stad en krijgen het telegram dus als eerste te zien. Op 25 mei 1918 vaardigt Trotsky een bevel uit om de Tsjechen die de wapens niet neerleggen, neer te schieten. Deze orders lekken ook uit bij het Tsjechische legioen. Daarop beslissen ze om hun weg naar Vladivostik verder te zetten met geweld als het moet. Ze nemen de controle over van de Transsiberische spoorlijn. Een gevolg hiervan is dat de ganse tsaristische familie geëxecuteerd wordt door de bolsjewieken als het Tsjechische legioen op weg is naar Ekaterinburg.

bronnen
Michael Neiberg & David Jordan, the eastern front 1914-1920, Amber Books
http://czechlegion.com/TheCzechLegion/Introduction.html
https://sovietjournal.wordpress.com/2011/05/03/the-czech-legion-1/

CzechLegion_ArmouredTrain

 

 

Don republiek uitgeroepen

De Don-kozakken roepen op 18 mei 1918 hun eigen republiek uit onder de naam Don. Terwijl de Russische burgeroorlog woedt, tijdens de implosie van het keizerrijk, vullen zij zo het machtsvacuüm in de provincie Donvojsko.

In 1920 maken de bolsjewieken korte metten met de jonge republiek. Ze wordt een onderdeel van de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Donrepubliek_1918

Revolte van het Tsjecho-Slovaaks Legioen

Op 14 mei 1918 zijn er in Chebyalinsk, in de Oeral, onlusten die worden gezien als het begin van de revolte van het Tsjecho-Slovaakse Legioen. Eerst gooit er iemand een steen, vervolgens worden de steengooier en ten slotte leden van het Legioen doodgeschoten. Het begin van nog meer vijandelijkheden tussen deze legionairs en de bolsjewieken.

Voor Tsjecho-Slowaken is het niet eenvoudig hun positie te kennen tijdens de oorlog. Enerzijds maakt hun grondgebied deel uit van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk, anderzijds moeten velen niet weten van die keizer en laten ze zich liever door de Russen gevangen nemen dan tegen hen te vechten. Na enige tijd vormen de Russen het Tsjecho-Slowaakse Legioen. Als de bolsjewieken aan de macht komen, willen die niet langer de Tsjecho-Slowaakse soldaten rechtstreeks naar Frankrijk sturen maar via de oostelijke omweg naar Siberië.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

TsjechischLegioen_1918

akkoord over kolonisatie van Oekraïne

De keizers van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije ontmoeten elkaar op 12 mei 1918 om een overeenkomst te ondertekenen over de gemeenschappelijke economische exploitatie van het pas “onafhankelijk” geworden Oekraïne. Van de voormalige Russische gebiedenis Oekraïne wellicht het meest vruchtbare en het meest voorspoedige. In ruil voor een belofte van erkenning als onafhankelijke staat had Oekraïne enkele maanden eerder al beloofd Duitsland jaarlijks honderd miljoen ton voedsel te leveren.

De twee staatshoofden maken van de ontmoeting ongetwijfeld gebruik om de onderlinge verhoudingen te versterken zeker nu hun beide gebieden steeds meer gebukt gaan onder de oorlogslast.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

KeizerWilhelm_KeizerKarl_1918

 

Japanners in Vladivostok

In Vladivostok vallen onbekenden op 5 april 1918 het Japanse bedrijf Isido aan. Voldoende reden voor de Japanse en Britse commandanten ter plekke om de troepen te landen die reeds enige tijd aanwezig zijn op schepen in de Golden Horn Bay. Voorwendsel is natuurlijk dat ze hun burgers willen beschermen.

In augustus 1918 volgen nog meer buitenlandse troepen in wat de Siberische interventie genoemd wordt. Het is daarbij onder meer de bedoeling om de tegenstanders van de bolsjewieken te steunen, maar ook om ervoor te zorgen dat Duitsland aan het westelijk front geen militair voordeel haalt uit de in april 1918 afgesloten vrede met Rusland.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

The_march_of_the_Japanese_army_at_Vladivostok

Verdrag van Brest-Litovsk ondertekend

Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Rusland ondertekenen het verdrag van Brest-Litovsk op 3 maart 1918 en daarmee eindigt Ruslands betrokkenheid bij de oorlog. Na de val van de tsaar in 1917 liet de voorlopige regering aan de geallieerden weten dat ze de oorlog zouden voortzetten met dezelfde doelstellingen. Duitsland besloot daarop om steun te bieden aan de oppositie (de bolsjewieken) die pleitte om de oorlog stop te zetten. De Duitse regering liet toe dat Lenin terugkeerde uit ballingschap en gaf financiële steun. Op 7 november 1917 (gregoriaanse kalender) namen de bolsjewieken de macht over.

De vredesonderhandelingen met de vroegere tegenstrevers, de centrale mogendheden resulteert in het verdrag van Brest-Litovsk. Rusland moest onder meer de Baltische staten afstaan en zijn eisen op Finland en Oekraïne laten vallen. Voor de Duitsers is dit verdrag het einde van de oorlog op twee fronten.

Meer achtergrondinformatie is te lezen op deze pagina.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

kaart_brest_litovsk_19180303

Eerste lichtingen voor het Rode Leger

Nu de Duitsers aan het oostfront terug in de aanval zijn en snel oprukken, reageren de bolsjewieken. Ze beschikken op dat moment enkel over de vrijwilligers van de Rode Garde en dat is duidelijk niet voldoende. Op 15 januari 1918 (volgens de westerse kalender 28 januari 1918) richten ze het Rode Leger op.  Op 23 februari 1918 worden de eerste lichtingen in Moskou en Petrograd geronseld. De dienstplicht ingevoerd vanaf 29 mei 1918 geldt voor alle mannen tussen 18 en 40 jaar.

Leon Trotski wordt beschouwd als de oprichter en organisator. Naast iedere bevelhebber van een legergroep of regiment stond een politiek commissaris. Deze zorgt voor de communistische scholing van soldaten en officieren.

bronnen
https://fr.wikipedia.org/wiki/Armée_rouge
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rode_Leger_(Sovjet-Unie)

Trotski_RodeLeger

Trotski tussen soldaten van het Rode Leger

 

 

Oostfront tussen vrede en oorlog

Wat gebeurt er nu aan het oostfront in deze periode ? Sinds de wapenstilstand tussen Centralen en Russen vanaf december 1917 zijn er vredesonderhandelingen. Omdat die te lang aanslepen, beginnen de Duitsers op 18 februari 1918 Unternehmen Faustschlag. Over de vrede van Brest Litovsk is er een uitgebreid dossier dat op deze pagina beschikbaar is.

De titel van onderstaande cartoon is “Trotski lernt schreiben”. De achtergrond van dit leren schrijven vind je terug in de hoger vermelde pagina.

TrotskiLerntSchreiben

 

Estland onafhankelijk

Op 24 februari 1918 verklaart de republiek Estland zich onafhankelijk. Gezien de aanwezigheid van Duitse troepen is dat voorlopig vooral een papieren besluit. Oorspronkelijk was het de bedoeling die onafhankelijkheid uit te roepen op 21 februari 1918, maar dat werd uitgesteld tot de 23e toen de verklaring ook gedrukt was en publiekelijk werd voorgelezen in Pärnu.

De definitieve onafhankelijkheidsverklaring volgt op 24 februari als het document ook verspreid wordt in de hoofdstad Talinn. Natuurlijk erkent Duitsland die onafhankelijkheid niet maar enkele dagen na de wapenstilstand draagt het gedwongen de macht over aan de voorlopige Estse regering. Snel daarop volgt de invasie van de Russische bolsjewieken die leidt tot de Estse onafhankelijkheidsoorlog. De vrede van Tartu op 2 februari 1920 bezegeld de onafhankelijkheid definitief (tot de inval van de Sovjetunie in 1940).

Tallinn24Feb1918

Talinn op 24 februari 1918