het verhaal achter een gedenksteen

In de buurt van herberg d’Hemelstrate in Reningelst (Poperinge) gooit een Duits vliegtuig drie bommen waarvan er een terechtkomt op het huisje van de familie Bulteel. Kapelaan Achiel Van Walleghem vertel in zijn dagboek op 5 december 1916 over de verschrikkelijke gevolgen.

Vier kinderen slapen op de zolder. Een ervan, een jongetje van 4 jaar, is op slag dood. Een meisje van 13 dat afgrijselijk gewond is, sterft nog dezelfde avond in het hospitaal van Couthove; Een jongetje van 9 raakt ook zeer erg gewond, maar geneest gelukkig na 3 maanden. Een andere jongen is ongedeerd.

Beneden slapen vader en moeder en tussen hen in het jongste kind. Het kind is dood an afgrijselijk verminkt. Als bij wonder hebben vader en moeder niet het minste letsel.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

bulteel_19161205

Boekarest als verjaardagsgeschenk

Op 26 november 1916 waren de Duitse en Oostenrijks-Hongaarse troepen nog 80 kilometer van Boekarest verwijderd. Op 6 december 1916 maakt de Duitse veldmaarschalk August von Mackensen, die zijn 67e verjaardag viert, een triomfantelijke intrede in de Roemeense hoofdstad. Er is een wapenstilstand van drie dagen afgekondigd om de Roemenen de kans te geven hun hoofdstad te ontruimen. De Roemeense troepen trekken zich terug in het noordoosten van hun land in de richting van de grens met Rusland. Ze worden achtervolg maar het verslechterende weer vertraagt de Duitse opmars.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

VonMackensen_Boekarest_19161206.jpg

Talbot House breidt uit

Talbot House komt duidelijk tegemoet aan een nood bij Britse militairen. Minder dan een jaar na de opening op 11 december 1915 (lees artikel hier) wordt op 3 december 1916 het erachter gelegen Hoppemagazijn toegevoegd.

In Talbot House gaan misvieringen door, maar er ontwikkelt zioch ook een breed cultureel aanbod : lessen, lezingen, filmvoorstellingen, schaakwedstrijden, concerten, optredens van goochelaars en woordkunstenaars, toneel…

Toeristische tip : Talbot House (Gasthuiststraat 43, Poperingen) voert je terug naar het authentieke kader van tijdens de eerste wereldoorlod. Net als toen kan je hier ook nu nog overnachten voor een of meerdere dagen.

talbothouse_kantine_april1916

de kantine in Talbot House – april 1916

schermutselingen in Piraeus

Bij de landing van geallieerde troepen op 1 december 1916 in de Griekse havenstad Piraeus zijn er zware schermutselingen met koningsgezinde troepen, waarbij 212 onder hen het leven laten. De gevechten moeten gezien worden tegen de achtergrond van de tweestrijd tussen de eerste minister Eleftherios Venizelos, die achter de geallieerden staat, en koning Constantijn, die een aanhanger is van de Duitsers.

Nog dezelfde dag komt het tot een compromis tussen de betrokkenen en de geallieerden trekken zich terug. Koningsgezinde relschoppers trekken daarna drie dagen lang door de stad, waarbij ze het op de aanhangers van Venizelos gemunt hebben. De gebeurtenissen van 1 tot 4 december krijgen de naam Noemvrania, omdat ze volgende de oude kalender doorgaan in de maand november.

Na het ontslag van de koning in juni 1917 verenigt Griekenland zich weer en steunt het volop de geallieerden.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

French_troops_in_Athens,_1916.png

Franse troepen in Athene, december 1916

von Mackensen neemt Roemenen in de tang

Het Donauleger van de Duitse veldmaarschalk August von Mackensen voert op 23 november 1916 een tweede invasie uit op Roemenië als steun aan zijn troepen die al een aanval begonnen zijn langs de Zwarte-Zeekust. Die eenheden trekken over een front van 48 km over de Donau. Het doel is contact te maken met het Duitse 9e leger van generaal Erich von Falkenhayn, dat oprukt door noord-west-Roemenië na het passeren van de versterkte passen in de Transsylvanische Alpen. Hun doel is de Roemeense hoofdstad Boekarest. De twee troepenmachten ontmoeten elkaar op de 26e november, wanneer ze nog 80 km van Boekarest verwijderd zijn. De strijd om de Roemeense hoofdstad begint aan het eind van november. Als ze Roemenië verslaan, hebben de Centralen toegang tot de olievelden van het land.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

Rumänien_Sep_Dez1916.jpg

Miserie in Maaseik

De woede van de plaatselijke verantwoordelijke van het Davidsfonds in Maaseik stroomt van de bladzijden van het oorlogsboek.

Nooit zullen wij de gruweldag 28 november 1916 vergeten, toen onze jongelingen en louisraemaekers_deportatiemannen onder hoongelach van de Duitse officieren onder wie de beul van het Meldeamt, als slaven naar Duitsland worden gevoerd. Toen zijn er tranen geschreid, vuisten gebald, en is er op de tanden geknarst over zulke gruweldaden.

Nooit zag Maaseik een droevere dag. Van ’s morgens al lopen patrouilles door de straten. De kerken zijn stampvol en velen naderen de Heilige Tafel. Om 19u moest alleman aan de Hepperpoort zijn.

Drommen van mensen uit Opitter, Wijshagen, Tongerlo… kwamen aan. Overal zag men Duitse soldaten. Veel brave mensen die altijd werk hadden, worden brutaal aan de deur gezet onder de uitroep Nach Deutschland !

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds
De cartoon bij dit artikel is van de Nederlander Louis Raemaekers.

 

Marlène Dietrich verliest haar oom

Marlène Dietrich verliest haar oom

max_dietrichVoor de kust van Hartlepool (oostkust Groot-Brittannië) op 27 november 1916 stort het luchtschip LZ-78 brandend in zee na een treffer vanuit een Brits vliegtuig. Alle negentien bemanningsleden laten het leven. Deze zeppelin, op de terugweg naar zijn basis, is nog maar aan zijn tweede aanvalsvlucht toe en behoort tot een nieuw en groter type.

Voor de petite histoire : de gezagvoerder van het luchtschip is kapitein-luitenant Max Dietrich, de oom van actrice en zangeres Marlène Dietrich

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

Het schilderij bij dit artikel is van Charles Spencelayh.

de Suffren gezonken

Ter hoogte van Lissabon, op zowat 90 kilometer buiten de Portugese kust, treft een torpedo van de Duitse onderzeeër U-52 het Franse slagschip Suffren. In enkele seconden zinkt het schip op 26 november 1916 en krijgen de 648 mensen aan boord een zeemansgraf.

De Suffren nam deel aan operaties in Galipoli en Salonika en was op weg naar huis voor bevoorrading. Tijdens eerdere gevechten raakte het schip al beschadigd, vandaar dat het wat moeizaam vaarde aan een snelheid van slechts 9 à 10 knopen. Bovendien was het schip op het ogenblik van de Duitse aanval al enkele dagen zonder escorte.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

suffren_1916

ter dood veroordeling van Eric Poole

De krijgsraad veroordeelt Eric Poole op 24 november 1916 tot de dood met de kogel. De executie volgt op 10 december 1916 op de binnenplaats van het stadhuis in Poperinge. Hij is de eerste Britse officier tijdens deze oorlog die dit lot moet ondergaan.

eric-pooleEnkele maanden eerder kreeg Eric Poole al eens een rustperiode voorgeschreven als behandeling tegen shellshock. maar daarna moest hij terug naar het front. Tijdens zijn proces voor de krijgsraad waren enkele getuigen aanwezig te zijner verdediging, maar het mocht niet baten. Een medische commissie onderzocht hem en stelde vast dat hij gezond van geest was. Opperbevelhebber Haig ging niet in op het genadeverzoek.

Toeristische tip : Eric Poole rust nu op het Poperinghe New Military Cemetary (Deken De Bolaan 127, Poperinge)

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

Onaangenaam bezoek van bovenaf

Samen met luitenant Klein loopt gezondheidsofficier Hugo Natt over het hevig toegetakelde slagveld in Miraumont. Plots duikt er een Brits vliegtuig op. Hugo Natt noteert op 23 november 1916 daarover het volgende in zijn dagboek.

We kijken voortduren omhoog naar de vliegtuigen die boven ons rondjes draaien. Net als kippen wanneer er een havik in de lucht cirkelt. Opeens blijft luitenant Klein pal staan : recht boven ons een vlieger die plotseling een heel scherpe bocht maakt. We wachten al op artillerievuur na deze vermoedelijke aanval.

Ineens klinkt er vlakbij een hels lawaai, en nog een keer : hij heeft twee bommen op ons gegooid. We duiken weg achter een hoop puin. Dan gaan we elk onze eigen weg.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

WW1 Doc