gasaanval op Avelgem

Terwijl de Britten op 26 oktober 1918 Avelgem innemen, gaan de Duitse beschietingen door. Een van die bommen, gevuld met gifgas en afgeschoten vanaf de Kluisberg, komt terecht op een waterput en slaat een gat in de kelder van brouwerij Deproost, waar veel burgers zich verschuilen. De gevolgen zijn verschrikkelijk : van de 54 aanwezigen sterven er 49, onder hen ook volledige gezinnen.

In dezelfde straat, de Leopoldstraat, speelt zich iets gelijkaardigs af in het rusthuis. Veel bewoners hebben zich teruggetrokken in de kelder, maar worden daar aangetast door het gifgas. Engelese militairen brengen de overlevenden naar het veiligere Kortrijk.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
https://historiek.net/duitse-gasaanvallen-op-west-vlaamse-burgers/84541/

Avelgem_19181026

 

 

de slag om Vittorio Veneto

De Italiaanse opperbevelhebber, generaal Armando Diaz, lanceert vanuit zijn linie bij de Piave een offensief op de Oostenrijks-Hongaarse troepen in noord-Italië. Met zijn 4e leger wil hij doordringen tot het centrum van de Oostenrijks-Hongaarse linie in de buurt van Monte Grappa, terwijl het 8e leger, gesteund door het voornamelijk Brits-Franse 10e en 12e leger, koers zet naar de stad Vittorio Veneto.

De Italianen nemen deel aan de slag van Vittorio Veneto met 57 divisies, waaronder drie Britse en twee Franse, gesteund door 7700 stuks geschut. De Oostenrijks-Hongaarse soldaten, waarvan het moreel op een laag pitje staat, rukken aan met 52 divisies en 6030 artilleriestukken.

De Oostenrijks-Hongaren slagen erin de opmars van het Italiaanse 4e leger vanaf Monte Grappa te blokkeren. Middelpunt van de strijd is echter Vittorio Veneto. Aanvankelijk verloopt de strijd goed voor het Oostenrijks-Hongaarse 6e leger, dat de opmars van het Italiaanse leger blokkeert wanneer dat laatste de Piave probeert over te steken.

Het 12e leger van de Franse generaal Jean Graziani krijgt echter vaste voet aan de grond aan de Oostenrijks-Hongaarse zijde van de Piave, evenals het 10e leger van de Britse generaal graaf van Cavan. Op 28 oktober 1918 zijn beide bruggenhoofden ingenomen en kunnen de Brits-Franse troepen verder bouwen op hun successen.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

Battaglia_Vittorio_Veneto

Britse doorbraak aan de Selle

Britse troepen krijgen in de periode tussen 17 en 31 oktober 1918 de bovenhand op de Duitse verdedigers bij de Selle en nemen 20.000 soldaten krijgsgevangen. Tegen het einde van oktober hebben ze de Duitsers over een front van 32 kilometer teruggedrongen tot achter de Schelde.

Om de zich terugtrekkende Duitsers blijvend onder druk te zetten, zet de legergroep Vlaanderen onder bevel van de Belgische koning Albert haar aanval vanuit Ieper voort.

bron : Ian Westwell, 1914-1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

Selle_Octobre1918

tweede fase Maas-Argonne offensief

De tweede fase van het Amerikaans-Franse Maas-Argonne offensief  begint op 14 oktober 1918, na een periode van reorganisatie waarin de VS-troepen verdeeld worden over twee nieuwe legers : het 1e onder generaal Hunter Liggett en het 2e aangevoerd door generaal Robert Lee Bullard. Generaal John Pershing voert het algemene bevel over de twee legers.

Het 1e leger van Liggett rukt in een gestadig tempo noordwaarts op ondanks heftig Duits verzet. Het 2e leger van Bullard trekt in noordoostelijke richting tussen de Maas en de Moezel. Om de Fransen en Amerikanen tegen te houden moeten de Duitsers noodgedwongen versterkingen aanvoeren vanuit andere bedreigde gebieden aan het westfront. Alle partijen lijden zware verliezen tijdens deze strijd, die tegen het einde van oktober uitsterft. Pershings troepen hebben echter de Duitse derde en laatste verdedigingslinie doorbroken.

Het Maas-Argonne effensief wordt begin november hervat na een rust- en versterkingsperiode.

bron : Ian Westwell, 1914 – 1918 – de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas

Maas_Argonne_Offensieven_Kaart

bevrijders hartelijk onthaald

Op 20 oktober 1918 bevindt Arthur Pasquier zich ergens in een dorpje op de grens van West- en Oost-Vlaanderen. De bevolking ontvangt het oprukkende Belgische leger hartelijk.

De bevolking is bewonderenswaardig : ondanks de heersende voedselschaarste in het heroverde België biedt ze de soldaten een warm onthaal, spijs en drank aan. In het dorp waar we ons nu bevinden, zijn drie herbergiers erg vriendelijk geweest voor de Duitsers. De kolonel verbiedt de toegang tot alle drankgelegenheden. Maar soldaten, geleid door landbouwers, zijn vlug klaar met het inbeuken van deuren en het stuk meppen van ruiten, om alles kort en klein te slaan op die verdachte plaatsen. De schijnheilige tranen van de meisjes kunnen deze rechtsvoltrekkers niet afremmen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

bevrijding_van_het_krekedal

Brugge bevrijd !

Op 19 oktober 1918 in alle vroegte ontruimt het Duitse leger Brugge langs de Katelijnepoort. De avond voordien hebben ze zich nog geïnstalleerd met mitrailleurs aan de Consciencelaan om de stad te verdedigen.

Nauwelijks enkele uren later komen de eerste Belgische soldaten individueel de stad binnen. Ze komen hun familie bezoeken… Tegen 11 uur trekt het Belgische leger dan officieel de stad in, onder het gelui van klokken allerhande.

De Duitsers hebben hun aftocht goed voorbereid. In de voorafgaande dagen doen ze bruggen springen aan de andere kant van de stad, ze slaan machines kapot bij staalconstructiebedrijf La Brugeoise, blazen watertorens en elektrische centrale op, stichten brand, plunderen winkels… En om het helemaal mooi te maken ontbiedt de Duitse bevelhebber admiraal Ludwig von Schröder op 17 oktober de dienstdoende burgemeester om officieel afscheid te nemen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Bevrijding_SteenStraat_Brugge_1918.png

Steenstraat te Brugge

Vreugde rond een piano

Dokter Lievens blijft de opmars van nabij meemaken.

15 oktober 1918 : Ditmaal heeft het vervoer van de gewonden het heel goed gedaan. Dit is onder meer te danken aan het inzetten van krijgsgevangenen en aan de goed berijdbare steenweg. De auto’s kunnen om zo te zeggen onze vooruitgang stap voor stap volgen. De Duitsers bieden hevige weerstand aan de overzijde van het kanaal van Roeselare en hun grof geschut spuwt zonder ophouden gas en schroot op onze stellingen.

16 oktober 1918 : Om 6 uur lukt het onze genietroepen twee bruggen over de Roeselaarse vaart te werpen. We trekken erover zonder problemen en komen om 8 uur in Kachtem aan, een klein dorpje, waar niet veel verwoest is. Voorbij de kerk zien we in de richting van Emelgem een vlag op een huisje wapperen en weldra herkennen we met innige ontroering de Belgische driekleur.

Bij meneer Borst aan de Vijfwegen in Emelgem moeten we koste wat het kost binnen. In het salon staat een bestoven piano. Ik spring ernaar toe en aanstonds dreunt een krachtige Brabançonne uit alle monden. De nationale zang wordt bij de buren gehoord en loopt van huis tot huis als een elektrische stroom. De geestdrift is onbeschrijfelijk. Iedereen weent van blijdschap. De soldaten omhelzen de burgers, oude vrouwtjes vallen in zwijm, kindjes huilen. Alle zangen en kreten dwarrelen dooreen. Die brave mensen, die gedurende vier lange jaren ontberingen hebben geleden, halen hun karige reserves uit hun goed verborgen hoekjes en delen ze met volle armen aan de soldaten uit.

bron : André Gysel, dokter Lievens – dagboek van een arts, Lannoo

piano_GrooteOorlog

 

Marinekorps Flandern trekt zich terug

Op 1 oktober 1918 krijgt Kapitänleutnant Max Viebeg het bevel om Zeebrugge met zijn Uboot UB-80 te verlaten en weer richting Duitsland te varen. Een kleine week later komt hij aan in Wilhelmshaven en wordt bij de tweede U-Flottille gevoegd. De oprukkende geallieerden zorgen ervoor dat de Duitsers hun Uboothavens moeten verlaten.

In totaal bereiken negen U-boten op eigen kracht Duitsland. Een aantal overgebleven U-boten en oppervlakteschepen die niet zeewaardig zijn, worden samen met de landfaciliteiten vernietigd. In Oostende worden de meeste staketsels, aanlegsteigers, kaden en bruggen beschadigd of vernield. Het zeestation, de bijgebouwen en de kantoren worden tot ruïnes herleid. In Zeebrugge brengen de Duitsers 2 U-boten en een baggerschip tot zinken. De wrakken van de Britse aanval van 23 april 1918 liggen nog steeds bij de ingang van het kanaal. In de zeewerf in Brugge zinken de Duitsers een aantal droogdokken en ze brengen een U-boot tot ontploffen.

De foto hieronder toont een ontploffing in de Kaiserliche Werft Brugge.

bron : Tomas Termote, oorlog onder water, Davidsfonds

KaiserlicheWerftBrugge_191810

Duitsers verlaten Knokke

Duitse marinefusiliers beginnen op 15 oktober 1918 hun kanonnen tussen Nieuwpoort en Knokke te vernietigen. Naar schatting een paar honderd staan er. Alleen de stukken geschut die op spoorwagons staan, nemen ze mee.

Op 16 oktober 1918 voltooien ze deze taak en trekken ze zich terug, weg van de kust. De betonnen schuilplaatsen voor de geschutsbemanningen zijn leeg.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Knokke_BatterijHamburg

wachten op de aanval op de Flandern Stellung

Een Belgische soldaat van de 5e linie vertelt over de minuten voor een aanval op 14 oktober 1918 op de Flandern Stellung in Moorslede.

Om 4 uur verlaten we de dekking. De nacht is schoon, ietwat kil. Het uitspansel zit vol sterren. De aanval zal onder mooi weer gebeuren. Alles is kalm. Ik bekijk de traag opdagende manschappen. Hun gelaat is vastberaden, bewegingsloos. Doch de ogen blinken. Zeker moet deze gedachte door hun geest wemelen : hoeveel van ons zullen er straks vallen ?

Plots flikkeren korte klaarten langs de vijandelijke linies. Een Duitse batterij schiet. De schoten klinken helder. De projectielen vliegen schuifelen over ons hoofd en gaan ver achter ons barsten op de weg van Moorslede naar Roeselare. Het geluid van de ontploffing wordt door de echo herhaal, verflauwt en sterft uit. De stilte bedenkt de aarde opnieuw.

De tekening hieronder is van de Franse striptekenaar Jacques Tardi.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Tardi_19181014