Ijzerfront

door

Waar haalt Ivan Petrus zijn inspiratie

Ivan Petrus Adriaenssens is de tekenaar van de graphic novel “Afspraak in Nieuwpoort“. Een aanrader zonder meer van liefhebbers van strips en van de groote oorlog. Ivan Petrus heeft beiden op een zeer goeie manier bij mekaar gebracht. Het boek is trouwens gebaseerd op dagboeken en levens van historische figuren, zoals de Belgische soldaat Raoul Snoeck.

Vooral zijn landschappen kan ik bijzonder bewonderen. Vandaag was ik op zoek naar foto’s van Pervijze tijdens de groote oorlog toen mijn oog op deze foto viel. En die foto deed me aan iets denken… Had ik ze eerder gezien… Of onder een andere vorm ?

Pervijze

Pervijze

Blijkbaar kende ik deze foto omdat ik ze als tekening gezien had in “Afspraak in Nieuwpoort” van Ivan Petrus Adriaenssens. De tekenaar heeft zich duidelijk op de foto geïnspireerd om zijn tekening te maken. Ik bewonder vooral het geduld om zo’n tekening te maken.

Afspraak in Nieuwpoort

Afspraak in Nieuwpoort

door

soldaten van het 29e linieregiment sneuvelen

In de nabijheid van het station van Pervijze houden soldaten van het 29e linieregiment de wacht in de loopgraven. In een ervan valt op 4 maart 1915 een obus die meteen zes onder hen wegrukt uit het leven. Hun medesoldaten brengen de lichamen een paar kilometer verder naar de dorpskern, een eindje achter het front.

De pastoor organiseert een korte plechtigheid voor de gesneuvelden, die vervolgens begraven worden in een massagraf bij de kerk. De pastoor noteert nog vlug hun namen en herkomst. Ze komen van overal in het land : Bomal, Hornu, Ichtegem, Mechelen, Tielt en Zichem. Later worden de slachtoffers herbegraven, op één na niet in hun geboortedorp. Samen op wacht, samen in het graf.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

station van Pervijze

station van Pervijze

door

Jozef Gesquière gaat op uitstap naar De Panne

Onderwijzer Jozef Gesquière uit Veurne is voor een dagje op weg naar De Panne en noteert in zijn dagboek op 21 februari 1915.

Prachtig boven onze hoofden het draaien en zwenken van onze vliegers die op verkenning zijn. Ook een vijand nadert. Boven Veurne heeft hij het warm gehad te midden van de ontploffende shrapnels. Hier zal hij ook geen vriendelijk onthaal genieten. De machinegeweren uit de vliegtuigen rikketikken geweldig. Alleen tegen zoveel tegenstrevers houdt hij het niet uit en blaast ijlings de aftocht, over zee naar het oosten toe.

We zetten onze weg naar De Panne voort. Wat een gewoel, wat een beweging in het vroeger zo stille vissersdorp.

De Panne tijdens de oorlog

De Panne tijdens de oorlog

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://www.depanneblogt.be/?p=21431

door

Veurne slaat carnaval en vasten over

Zou iemand in Veurne carnaval vieren, vraagt Jozef Gesquière zich af. In zijn dagboek noteert hij op 13 februari 1915 het volgende :

In de Zuidstraat weerklinken plots de schreeuwerige tonen van een harmonica. Carnavalvierders ? Och kom, wie zal er nu in deze omstandigheden aan dergelijke zotternijen denken ? Ze zouden ten andere één dag te vroeg zijn. En toch, die harmonica ?

Daar komen ze inderdaad de Markt overgestapt of liever gedanst, plisplassende door de immer striemende regen, vier Franse mariniers, zingende en springende, nat van buiten en waarschijnlijk ook van binnen. Ze schijnen het aan hun hart niet te laten komen dat het zo’n ellendig weer is en zo’n ellendige tijd vooral.

In al de missen wordt op 14 februari 1915 afgekondigd dat, gezien de droevige omstandigheden, iedereen ontslagen wordt van het vasten en zelfs van het vlees derven op vrijdag. In Veurne is van “maskeren” zoals gebruikelijk op carnaval, natuurlijk geen sprake. Het weer leent er zich dan ook niet toe. De hele dag is het geen weer om een hond door te jagen, en ook geen carnavalszot.

Zuidstraat in Veurne

Zuidstraat in Veurne

door

Pierre Thuret sneuvelt te Nieuwpoort

Pierre Thuret

Pierre Thuret

Troepen van het Franse 7e Régiment de Marche de Tirailleurs Algériens doen op 28 januari 1914 een zoveelste poging om Hoogte 17 te veroveren te Nieuwpoort. Deze duin stond bij de Fransen bekend als Grande Dune, bij de Duitsers als Heksenketel. Na het voorbereidende artillerievuur trekt de Franse infanterie redelijk vlot op tot voorbij de eerste Duitse linie. Daarna herpakken de Duitsers zich, maar de Fransen houden nog stand. Een bevel tot terugtrekking bereikt de Franse linies niet en de aangevoerde troepen blijven de doden en gewonden vervangen. Toch kunnen de Fransen de duin niet behouden. ’s Avonds wordt de aftocht geblazen. De Fransen tellen 121 doden, 206 gewonden en 46 vermisten. Een van de gesneuvelden is de 26-jarige luitenant Pierre Thuret. Voor hem is een gedenkkruis opgericht op de top van de duin, maar de ligging van zijn graf is onbekend.

Het gedenkkruis Pierre Thuret ligt aan de Matrozenlaan 14 te Nieuwpoort. Vlakbij het gedenkkruis staan restanten van een Duitse bunker. Op de website vermeld onder bronnen staan er onder meer foto’s van het gedenkkruis dat gerenoveerd is in 2007.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://archief.wo1.be/jwe/2007/September/Nieuwpoort1309/body1.htm

door

Roosje Vecht raakt zwaar gewond in Veurne

Roosje Vecht

Roosje Vecht

Roosje Vecht is een Nederlandse verpleegster die aan het Ijzerfront heeft gewerkt. Ze is de oudste dochter (geboren op 18 juli 1881 in Elburg) van Mozes Vecht en Diena van Hamberg. Roosje trekt naar Amsterdam om er verpleegster te worden. Bij het uitbreken van de eerste wereldoorlog biedt ze zich aan bij het Rode Kruis. Ze werkt voor het “Belgian Field Hospital” in Antwerpen en na de val van de stad trekt ze met het Belgische leger mee naar Veurne.

Op 23 januari 1915 wordt ze zwaargewond tijdens een bombardement op Veurne als ze het hospitaal verlaat. Haar rechterbeen wordt verbrijzeld tot boven de knie. Men brengt haar nog haar het hospitaal “LOcéan” in De Panne, maar door het bloedverlies sterft ze.

Hieronder geven we een fragment weer van de graphic novel “Elsie en Mairie” van Ivan Petrus Adriaenssens die het bombardement van Veurne op die noodlottige dag weergeeft.

Roosje Vecht is niet vergeten ! Dat bewijst het feit dat er een herdenkinsgplechtigheid is 100 jaar na haar overlijden

RoosjeVecht01

RoosjeVecht02

bronnen

https://debliedemaker.wordpress.com/2014/08/13/roosje-vecht-de-enige-nederlandse-gesneuvelde-uit-wo-i/

http://www.hln.be/regio/nieuws-uit-veurne/herdenking-roosje-vecht-a2191783/

Ivan Petrus Adriaenssens, Elsie en Mairie – engelen van Flanders Fields, Lannoo

door

de kerk van Zarren

Pastoor Edmond Buyck is niet te spreken over het gedrag van de soldaten in zijn kerk in Zarren. Hij noteert in zijn dagboek op 18 januari 1915 het volgende :

Meer dan eens is het gebeurd dzt, als wij ’s morgens in de kerk kwamen, wij ze bevuld vonden door de soldaten die binst de nacht met de trein toegekomen waren. ’t Was ons dan onmogelijk mis te doen, en als de soldaten vertrokken waren, zagen wij tot onze spijt dat zij van het huis Gods een ware stal gemaakt hadden. We ondervonden dat de soldaten zich niet geschaamd hadden hun vuiligheid in de kerk te doen.

Herhaalde malen hebben wij daarover ons beklag gedaan bij de Duitse overheid. Men beloofde ons dat het niet meer zou gebeurden, maar het bleef bij beloften.

Op onderstaande foto staat de kerk van Zarren. Merk op dat de Duitsers ook een KriegsKino opgericht hadden. Die kwam er op de plaats van de afgebrande meisjesschool.

Zarren_Kerkplaats

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://users.telenet.be/zarren/periode1417.htm

door

Maman Tack

De 2e legerafdeling van het Belgische leger bezet op 11 januari 1915 de sector van grenspaal 19 tot 25 aan de Ijzer, op grondgebied Nieuwkapelle. Een aantal officieren krijgt onderdak in de vlakbij gelegen Villa Marietta, de woonst van de 78-jarige weduwe Tack, die vanaf nu de reputatie van “soldatenmoeder” krijgt. Anderen noemen haar “dame der loopgraven” of “Maman Tack”.

Maman Tack en haar soldaten

Maman Tack en haar soldaten

Het verhaal gaat dat mevrouw Tack op bezoek kwam bij de soldaten in de loopgraven, en hen voedsel en sigaretten bezorgde. Blijkbaar werd haar inzet voor de manschappen ook in hogere kringen gewaardeerd, want in juni 1916 ontvangt ze het Ridderkruis van de Orde van Leopold. II. In het najaar van 1917, toen het te gevaarlijk werd rond haar woning, verhuisde ze naar De Panne. Ook daar kwamen de soldaten haar opzoeken.

Villa Marietta bestaat nog altijd en ligt aan de Ijzerdijk 18 te Nieuwkapelle op slechts een tiental meters van de Ijzer.

Villa Marietta

Villa Marietta

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfond

http://www.militair.net/Biografieen/T/Madame%20Tack/

door

Odon maakt kennis met de Bavarois

Odon van Pevenaege noteert in zijn dagboek onder de periode van 1 januari 1915 tot en met 12 februari 1915 het volgende :

BeiersRegiment13Net als de mannen uit de tranchée werden we gekantonneerd in Lampernisse. We hadden zes dagen repos. Tijdens de drie dagen tranchée hadden de grenadiers met de Bavarois kennisgemaakt toen die voor ons lag in Diksmuide. Ze waren overeengekomen om op nieuwjaarsdag niet te schieten, wat zo gebeurde. De hele dag praatten ze met elkaar en van beide kanten werden er souvenirs uitgewisseld. Ook werden door onze vrienden van achter de Rijn de doden begraven die nog tussen de linies lagen. Tegen de avond gaven ze het teken om hun “werk” te herbeginnen. Jammer genoeg zijn die mannen kort daarna vertrokken.

Toen die zes dagen om waren, gingen wij weer drie dagen in de tranchées. In het algemeen werden we dagelijks gebombardeerd door de vijand, echter altijd met kanonnen van klein kaliber die weinig of geen schade aanrichtten. Zo ging het alsmaar over en weer met drie dagen tranchée en zes dagen repos in de sector Diksmuide tot 13 februari 1915.

Volgens Wikipedia moeten de Duitse soldaten behoord hebben tot het 43e reserve Division.

bronnen

Odon, Ivan Adriaenssens, Lannoo

http://de.wikipedia.org/wiki/43._Reserve-Division_%28Deutsches_Kaiserreich%29

door

Een aanbevolen blog over de Groote Oorlog

Diksmuide is welgekend als strategische plaats aan het Ijzerfront. De meeste blogs en forums die deze frontstad vermelden, zijn Belgisch of Nederlands (ja, er zijn ook Nederlandse sites gewijd aan de eerste wereldoorlog !). De meeste niet-Belgische blogs richten zich op het Franse front. Het is dan ook verrassend om onderstaande foto in een artikel over Diksmuide te vinden op een Engelstalige blog. Ik kan “The Great War blog” van harte aanbevelen voor zijn uitgediepte artikels die aandacht schenken aan alle fronten : westfront, oostfront, gevechten in Turkije, Afrika of het verre Oosten. Je vindt het hier allemaal terug. Het artikel over Diksmuide vind je op deze pagina . Deze blog heeft ook een Facebook-pagina. Wie ook een Facebook profiel heeft, kan zich abonneren op nieuws over de nieuwe artikels.

Ergens nabij Diksmuide in 1914

Ergens nabij Diksmuide in 1914