Duitse duikers te Steenstrate

Dokter Maurice Lievens noteert in zijn dagboek voor 1 maart 1916.

We vertrekken voor de sector Noordschote – Steenstrate. Voor ons ligt het XXIIIste Duitse Reservekorps met veldartillerie en zware houwitsers. Twee Duitsers, die in onze sector gevangen genomen werden, waren helemaal gekleed in een ondoordringbare, waterbestendige uitrusting met masker, wat de totale onderdompeling toelaat. Zij waren door onze linies gestoten, maar onmiddellijk daarna aangehouden. Naar eigen zeggen was het hun bedoeling zich in een granaattrechter te verbergen achter onze linies. Daar zouden ze notities nemen over de plaats van onze mitrailleurs en onze waarnemingsposten. Daarna zouden ze dwars door de inundatie naar hun eigen posten zijn teruggekeerd. Zij bevestigden dat deze list al was geslaagd in de Britse sector.

Op wikipedia valt er in het artikel over de slag om de Ijzer nog het volgende te lezen.

Lange tijd bleef het stil aan het westfront, soldaten kropen zo diep mogelijk weg in de loopgraven. De onderwaterzetting gaf een gevoel van veiligheid, al bleek dit gevoel van veiligheid vals toen tijdens de nacht van 15 januari – 16 januari 1916 de soldaten plots oog in oog kwamen te staan met drie Duitsers. Men dacht dat het onmogelijk was zo’n grote afstand af te leggen door het ijskoude water. Met grote ontzetting ondervond men dat de soldaten uitgerust waren met speciaal ontworpen zwempakken, bestaande uit zeildoek, teer en rubber zodat ze zich gedurende lange tijd in uiterst koud water konden voortbewegen. Bovendien kwam men te weten na ondervraging dat er soldaten getraind werden om op deze manier de vijand te besluipen. Meteen werd de beveiliging van de wachtposten strenger gecontroleerd. Het bleef echter bij deze drie “zwemmers”.

Het dagboek van dokter Lievens spreekt dit artikel echter tegen. na januari 1916 waren er dus nog Duitse zwemmers die de Ijzer hebben overgestoken. In het boek van dokter Lievens uitgegeven bij Lannoo wordt er verwezen naar Vandeweyer, Onder water, oorlog in het overstroomde gebied ism Ijzerbedevaartcomité Diksmuide.

bronnen :
André Gysel, Dokter Lievens – dagboek van een arts, Lannoo
https://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_om_de_IJzer

IjzerOverstroming02

Martinus Evers onderweg naar Engeland

Ik weet zeer weinig over mijn grootvader met zekerheid. Ik heb hem nooit gekend. Mijn moeder was 4 jaar toen haar vader stierf. Ik ken alleen een aantal verhalen over mijn grootvader. Wat ik wel zeker weet is dat hij op 16 februari 1916 is ingelijfd in het Belgische leger te Folkestone. Ik mag dan ook veronderstellen dat hij op 13 februari 1916 al onderweg was naar Engeland. Alleen of met kameraden ? Wie zal het zeggen ? Feit is wel dat hij in februari 1916 geen last heeft gehad van de dodendraad. Die was toen nog aangelegd aan de quatre-bras, dus ten zuiden van Hamont. Martinus Evers kon dus met gemak de Belgisch-Nederlandse grens oversteken zonder dat hij beroep moest doen op een passeur. Op de foto hieronder staat hij helemaal rechts.

MartinusEvers01

artillerieduel in Ploegsteert

10 februari 1916 : in de voorbije dagen is er in Ploegsteert, waar Winston Churchill commandant is, duchtig heen en weer geschoten door de Duitse en Britse artillerie. De latere Britse premier noteert daarover onder meer :

De treffers die de kerk van Ploegsteert raken, zorgen voor enorme stofwolken waarin het poeder van de verpulverde rode bakstenen zich vrolijk mengt met de rook veroorzaakt door het artillerievuur. Shrapnels suizen door de straat en raken ook drie van onze mannen die er op wandel waren. De dood slaat toe.

Tijdens de laatste twee dagen van onze rustperiode verloor ika cht manschappen, dat wil zeggen meer dan tijdens de zes voorgaande dagen aan het front. Ik beschik nu over minder dan zeshonderd mannen, in plaats van de aanvankelijke duizend. Er zijn veel bataljons zoals het onze…

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

brit-artillery-attack

 

dodendraad in Molenbeersel

In Molenbeersel arriveert op 2 februari 1916 een 70-tal Duitsers om een elektrische draadversperring aan te leggen tussen België en Nederland. Alle grensovergangen zijn meteen gesloten.

Den Draad strekt zich uit over praktisch de totale lengte van de grens. Grosso modo bestaat deze afrastering uit drie rijen draden, waarbij de buitenste rijden beschermingsdraden zijn en op de middelste een spanning van 2000 volt staat. Op min of meer regelmatige afstanden bevindt zich een schakelhuisje met soldatenverblijf, waar de stroom uitgeschakeld kan worden, bijvoorbeeld om het lichaam van een slachtoffer van de draad weg te halen.

Toeristische tip : nabij het voormalige smokkelaarscafé Kempkes, op het kruispunt van de Vlasbrei en de Uffelse weg in Molenbeersel, staat een reconstructie van de grensversperrende draad.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

dodendraad

LZ79 neergehaald door Franse luchtmacht

Op 29 januari 1916 stijgt Hauptmann Victor Gaissert vanuit Namen met de zeppelin LZ79 op voor een raid op Parijs. Vanaf Soissons wordt de zeppelin opgemerkt en 26 Franse vliegtuigen stijgen op om het luchtschip te onderscheppen. Zonder succes want de zeppelin vliegt veel te hoog en ook luchtafweerkanonnen kunnen hem niet tegenhouden.  Gaissert laat bommen vallen boven de Parijse wijken Belleville en Ménilmontant waardoor er zesentwintig slachtoffers vallen.

Op de terugweg naar Duitsland vliegt de zeppelin over Le Bourget en weer wordt er alarm geslagen. Korporaal Louis Vallin en sergeant Denebonde vallen de zeppelin aan. Dat verhaal vind je terug in de Franstalige website die hieronder vermeld staat. Maar het is de Belgische website die het verhaal vervolledigt. Vallin en Denebonde verliezen de zeppelin uit het oog. Het is luitenant Galliot en onderluitenant Jacques de Lesseps (zoon van de ingenieur die het Suezkanaal aangelegd had) die de zeppelin een uur lang achtervolgen. Tijdens die achtervolging schieten ze meermaals op het luchtschip dat almaar meer gas verliest. Op de ochtend van 30 januari 1916 daalt de zeppelin en is een noodlanding niet meer tegen te houden.Te Mainvault, vlakbij Ath, komt het 170 meter lange luchtschip  terecht op het dak van een boerderij in de rue du Chêne. Alle achttien bemanningsleden kunnen het wrak nog levend verlaten, maar het schip is reddeloos verloren.

bronnen
http://sam2g.fr/louis-vallin-et-lattaque-du-zeppelin/
http://www.bahavzw.be/database/content/lz-79-bij-mainvault

Zeppelin_Vallen_19160130

 

 

Executies in Hasselt

De lokale Davidsfondsverantwoordelijke meldt in het oorlogsdagboek van zijn vereniging wat er op 25 januari 1916 gebeurt in Hasselt.

Claes_Pierre_Joseph

Pieter-Jozef Claes

Twee Belgische soldaten worden in Hasselt in ’t gevang gezet, ter dood veroordeeld, doodgeschoten op 25 januari en begraven op het kerkhof van Kuringen, waar hun graf zeer druk bezocht wordt.

De ene soldaat was 17 jaar oud, Paulus-Lodewijk Mertens, de andere was Pieter-Jozef Claes, in Schaarbeek geboren op 8 mei 1877.

Over bovenstaande feit vinden we diverse webpagina’s terug. De datum van executie durft wel eens verschillen. Wat wel overeenkomt, is het feit dat deze soldaten de opdracht hadden gekregen om vanuit Nederland België te bereiken en daar te spioneren of sabotagedaden uit te voeren.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
het stadsmus – pdf
http://hasel.be/hasselaren/historische-figuren-en-families/claes-pierre-1887-1915

 

 

Klik om toegang te krijgen tot pub_keik046.pdf

Klik om toegang te krijgen tot pub_keik046.pdf

Klik om toegang te krijgen tot pub_keik046.pdf

Nieuw militair ziekenhuis te Gent

In Gent nemen de Duitse bezetters vandaag het krijsghospitaal Palmenhaus in gebruik. Het bevindt zich in het casino aan de Coupure. Vooral zenuwzieken kunnen hier terecht. Eerder al, in oktober 1914, vormden de Duitsers het Flandria Palace Hotel aan het Maria-Hendrikaplein om tot hospitaal, in eerste instantie een marineveldhospitaal.

Ook elders in Gent installeren de Duitsers ziekenhuizen in de loop van de oorlog. In het Floraliënpaleis in het Citadelpark is er plaats voor zo’n tweeduizend licht zieken en herstellenden. Voor zieke officieren is er een apart hospitaal : zij kunnen terecht in het Justitiepaleis op het Koophandelsplein.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
foto komt uit De Coupure in Gent. Scheiding en verbinding, gevonden via Google books

casino_PalmenhausGent01

De Vlaamsche Stem aan het front

Gaston Le Roy schrijft in zijn dagboek op 18 januari 1916 het volgende :

In De Vlaamsche Stem lees ik verheugend nieuws. Op nieuwjaarsavond hebben de Duitse bezetters de vervlaamsing van de Gentse universiteit aangeboden. Groot verheugend nieuws. Bedroevend toch dat onze regering ons dit niet schonk als nieuwjaarsgift.

De Vlaamsche Stem was een dagblad dat in Nederland werd uitgegeven. Door de oorlog zijn heel wat Belgische burgers naar Nederland uitgeweken en daar zitten ook Vlaamsgezinden tussen. Op 1 februari 1915 verschijnt het eerste nummer van De Vlaamsche Stem.

Hoofdredakteur Deswarte staat sterk afwijzend tegenover elke samenwerking met de Duitse bezetter. Als het nieuws doorkomt dat de Duitsers te Oostende en te Brugge het bevel gegeven hadden alle Franse opschriften te verwijderen, wordt dit door het blad ten zeerste betreurd: de Duitsers bewijzen Vlaanderen een slechte dienst door als bevorderaars van de Vlaamse zaak op te treden want dit zal na de oorlog door de fransgezinden uitgespeeld worden in hun strijd tegen het Vlaams (9 mei 1915). Maar in de redactie zitten ook mensen die de samenwerking met de Duitsers voor de Vlaamse zaak wel genegen zijn. Door de aanwezigheid van deze zogenaamde activisten dient Deswarte zijn ontslag in op 17 augustus 1915. De eis tot zelfbestuur en de kritiek op de Belgische regering klinken steeds heftiger zodat het blad aan het front verboden wordt. De Vlaamsche Stem verdwijnt in februari 1916 wegens geldgebrek

bronnen
André Gysel, Gaston Le Roy – dagboek van een Vlaamse oorlogsvrijwilliger, Lannoo
http://www.dbnl.org/tekst/elia002vijf01_01/elia002vijf01_01_0008.php
http://users.telenet.be/frankie.schram/tijd/feit/tekst/19/1/5/1915.02.01.html

DeVlaamscheStem

 

 

Luchtgevecht boven Houthulst

EustaceGrenfellKapitein Eustace Grenfell vliegt in de namiddag van 17 januari 1916 met zijn jachtvliegtuig boven Houthulst wanneer hij twee Duitse Fokkers ontwaart. Al snel slaagt hij erin om een eerste toestel neer te halen. Hij beschiet ook de tweede Fokker die uiteindelijke een noodlanding moet maken op een akker.

Nog is het luchtgevecht niet voorbij, want er duikt een Duitse Albatros op. Grenfell drijft dit toestel in de richting van het bos van Houthulst, totdat hij dicht genoeg kan komen om te vuren. Wellicht treft hij ook dit Duitse vliegtuig : hij ziet het dalen in de richting van het bos, maar verliest het dan uit het oog.

bron
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

 

recyclage van aardappelschillen in Gent

aardappelschilIn haar oorlogsdagboeken schrijft Virginie Loveling op 9 januari 1916 hoe in Gent zelfs de aardappelschillen gerecycleerd worden. Het comité dat zich daarmee bezighoudt, kwam tot stand tijdens de winter 1915-1916. Regelmatig gaan de leden rond met een korf om de schillen in te zamlelen. Die worden vervolgens gedroogd en gemalen tot meel dat ze verkopen aan landbouwers, die het mengen onder de dierenvoeding. De geboekte winst dient om krijgsgevangenen te steunen. Sommige mensen vertellen dat het meel ook gebruikt wordt in brood.

Virginie Loveling vormde met haar in 1875 overleden zus Rosalie een schrijversduo dat zorgde voor een eigen inbreng in de Nederlandstalige literatuur. Na Rosalies dood schreef Virginie alleen verder.

bron
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfons