Tongeren verliest zijn Casino

Tijdens de bezetting eisen de Duitse militairen schouwburg Casino in Tongeren op. Een felle brand verwoest het gebouw totaal op 11 mei 1917. Een ongeluk, misdadig opzet of een verzetsdaad ? De reden voor de brand wordt nooit duidelijk. Paul Neven, de nieuwe voorzitter, en andere gegoede burgers zorgen ervoor dat er in 1920 al een nieuwe schouwburg Casino is.

bronnen :
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
http://www.casino-tongeren.be/casino%20-historie.htm

Tongeren_Casino.jpg

het aftellen tot de grote klap kan beginnen

Britse tunnelbouwers en specialisten van ondergrondse mijnen leggen op 9 mei 1917 de laatste hand aan wat de Duitsers een stevige klap moet toebrengen in de buurt van de Kruisstraathoek in Wijtschate. Bijna anderhalf jaar heeft het geduurd om de nodige tunnels te graven en de vier ondergrondse mijnen te plaatsen. Ondertussen zat de tegenstrever ook niet stil : via een kleinere ontploffing kwam een van de Britse springkamers onder water.

Nu alles in gereedheid is gebracht, is het wachten tot de Mijnenslag van 7 juni 1917 eer deze vier mijnen mogen ontploffen.

Tunnel01

de draad doodt in Thorn

In de loop van de nacht van 7 op 8 mei 1917 komt de 17-jarige zoon van de gemeenteveldwachter van Thorn (Nederland) in contact met “den draad” in Kessenich en overlijdt. Aanraken van een draad onder spanning van 2000 volt is dodelijk.

Deze jongeman is een van de zeer velen die een aanraking met de elektrische draad op de grens tussen België en Nederland niet overleven. Alleen al in de buurt van het noord-Limburgse Kessenich sterven er tientallen, meestal tijdens eigen vluchtpogingen of bij het smokkelen. Onder de doden ook tal van militairen die naar Nederland willen vluchten.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Dodendraad05

Ondergrondse tegenaanval

De Duitsers, de Britten en hun medestrijders weten van elkaar dat er ondergronds hard gewerkt wordt om tunnels te graven en dan mijnen te plaatsen onder elkaars stellingen. Op sommige plaatsen worden zelfs luisterposten geïnstalleerd om te horen of de tegenstrever er ondergronds actief is.

Een van de grotere mijnkraters uit de eerste wereldoorlog is de Peckhamkrater, met een diameter van 73 meter en een maximale diepte van 14 meter. Deze Britse krater ontstaat door de ontploffing van een dieptemijn op 7 juni 1917. De Duitse tunneliers ondernemen tweemaal een poging om Brits tunnelwerk in deze buurt te saboteren. Noch op 6 april noch op 6 mei 1917 slagen zij erin om reeds geplaatste Britse mijnladingen te beschadigen.

Toeristische tip : de Britse mijnkrater geslagen op 7 juni 1917 ligt in Wijtschate nabij de plaats waar de Scheerstraat en de Wijtschatestraat elkaar ontmoeten. De precieze locatie van de Emil-schacht, waarin de Duitsers een mijn doen ontploffen op 6 mei 1917, is niet bekend.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Geophone

Gasmasker verplicht !

Lut Ureels haar grootvader, dorpsonderwijzer,moet ook met een gasmasker leren omgaan.

Weer alarm voor gas. Iedereen moet een gasmasker hebben. Wie op straat komt zonder, kan een beginboete krijgen van 5 frank. De schoolkinderen moeten nu ook een gasmasker dragen van een bijzondere soort, een cagoule.

Geregeld zullen we oefeningen houden om de kinderen en onszelf eraan te gewennen om met het masker op te schrijven en te luisteren. Het is zeer onaangenaam om met zo’n masker voor te ademen. Het gezicht van een klas vol maskers is akelig.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Onderstaande afbeelding is een schilderij van Thérèse Bisch.
http://centenaire.org/fr/autour-de-la-grande-guerre/peinture/objets/la-grande-guerre-dans-les-toiles-de-therese-bisch

ThereseBisch_Masques_a_Gaz

 

eerste luchtgevecht voor Willy Coppens

Willy Coppens, de bekendste Belgische piloot uit de eerste wereldoorlog, mag op 1 mei 1917 beschikken over een eigen toestel, een Sopwith Strutter, het snelste en meest moderne vliegtuig waarmee hij al mocht vliegen. Meteen stijgt hij op, op zoek naar zijn eerste luchtgevecht.

Als gevechtspiloot heeft Coppens nog geen ervaring, maar als piloot is hij zeer bedreven. Hij vliegt nu naar Ieper, boven Langemark en naar Houthulst, waar hij uiteindelijk een doelwit opmerkt. Coppens richt zich op vier opstijgende Duitse eenzitters, maar heeft geen oog voor de vier gevechtstoestellen die hem naderen. Zijn vliegtuig wordt geraakt, maar hij slaagt er toch in de aanvallers af te schudden. Na de landing telt hij 32 kogelgaten in zijn toestel. Enkele kogels moeten hem op een haar na gemist hebben.

bron : oorlogsdagboek 2014-2018, Davidsfonds

WillyCoppens

 

Duitse stormloop op de Redan

François Janssen van het 23e linieregiment noteert in zijn dagboek voor april 1917 het volgende.

Op 12-4-1917 ontketenden de Duitsers nogmaals een heving bombardement op deze “Redan” alsmede op de voorlijnen van gans de sector. Obussen van 77, 105, 150, ook bommen en torpedo’s vielen er tot 21 uur. Daarna schoten ze rode lichtkogels met 2 lichten, gevolgd door groene; dan weer lichtkogels groen en rood samen en dit alles rond de redan. De Duitsers gingen tot de aanval over en liepen onze lege redan binnen. Om 21u15 vroeg de majoor van de wacht bij middel van een lichtkogel spervuur van onze artillerie. Een fomidabel bombardement volgde. Tussen de twee fronten daverden de grondvesten als bij een aardbeving. De lucht was verpest door het schroot. De slijkerige schuilplaatsen schenen weg te glijden. Ons geschut hield dit vol tot 22 uur. De Duitsers hernamen dan tot 22u30. Op 15-4-1917 werd kolonel Gauthier vervangen door luitenant kolonel Galletay van het 2e Grenadiers die met Steenstrate reeds kennis gemaakt had.

bron : François Janssen, Belevenissen aan het Ijzerfront

NachtelijkBombardement_GrooteOorlog

Glibert en Callant worden neergehaald

ArmandGlibert_1917

Armand Glibert

Drie Duitse toestellen vallen op 8 april 1917 een Belgisch vliegtuig aan boven Gistel en het stort neer in een weiland in Koekelare. Piloot Armand Glibert en zijn waarnemer Jules Callant zijn beiden dood, mogelijk reeds door de kogels die hen troffen in de vlucht. Toch heeft Jules Callant het vijandelijke vuur kunnen beantwoorden, want een van de Duitse toestellen moet zijn vlucht afbreken omdat de piloot gewond is.

JulesCallant_1917

Jules Callant

Met hun toestel van het type B.E.2 hebben de Belgen een lange verkenningsvlucht boven de regio Brugge achter de rug. Op de terugweg droppen ze ook nog enkele bommen boven het vliegveld van Gistel. Het vliegtuig van Glibert en Callant wordt geëscorteerd door drie Nieuports, maar die zijn te laat om tussenbeide te komen in de zeer snel en precies uitgevoerde Duitse aanval.

bronnen
oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds
http://www.luchtvaartgeschiedenis.be/content/be-2c-n°17-te-koekelare-jules-callant-armand-glibert

http://www.bdrw.be/document11/index.html

 

de censuur leest mee

Generaal Ruquoy verspreidt eind februari 1917 een uitvoerige nota over de brievencensuur en geeft opdracht deze tekst elke maand drie keer voor te lezen. Vooreerst is het streng verboden in een brief enige militaire inlichting te vermelden. Bovendien geeft de generaal bevel alle brieven tegen te houden “témoignant un mauvais esprit ou écrites en termes ambigus”. Het versturen van foto’s zonder visum van het GQG (Grand Quartier Général) mag niet. Het is verbonden te corresponderen met onbekenden uit neutrale landen en de militairen moeten elk aanbod van oorlogsmeters uit die landen wantrouwen.

Omdat sommige soldaten proberen de censuur te omzeilen door niet langer gebruik te maken van de gratis militaire post maar hun brieven gefrankeerd met de burgerpost te versturen, herinnert het GQG er medio april 1917 nog eens aan dat dit verboden is.

In de praktijk dreigen er ook straffen voor de auteurs van brieven die getuigen van een slechte geest. Een soldaat (24e linie) die verklaarde dat hij er genoeg van heeft, krijgt een week cachot. Twee artilleristen krijgen dezelfde straf voor de slechte geest in hun brieven. Een ander slachtoffer is onderluitenant Jozef Rombouts. In de loop van april 1917 onderschept de Sûreté Militaire twee van zijn brieven. Uit de eerste leren ze dat hij een clandestiene vergadering van flaminganten heeft bijgewoond. Verder onderzoek brengt aan het licht dat hij één van de belangrijkste leiders van die beweging moet zijn. Met de tweede brief heeft Rombouts een artikel aan Vrij België gestuurd, waarin hij pleit voor de splitsing van het leger in Vlaamse en Waalse regimenten. De zaak wordt gerapporteerd. Leden van de Sûreté Militaire doen een huiszoeking in zijn kamer maar vinden niets. Het is vermoedelijk geen toeval dat Rombouts op 24 april 1917 benoemd wordt tot vertaler op het hoofdkwartier van zijn divisie.

bron : Daniel Vanacker, De Frontbeweging – Vlaamse strijd aan de Ijzer, De Klaproos

CensuurLeestMee_1917

Portugese versterking is onderweg

Ook de Portugezen hebben de kant van de geallieerden gekozen. Op 3 januari 1917 tekent Portugal een overeenkomst met Groot-Brittannië om troepen te leveren voor het front. Op 30 januari schepen Portugese soldaten onder leiding van generaal Gomes da Costa op Britse schepen in. Op 2 februari 1917 komen de Portugezen aan in Bretagne. Op 8 februari zijn ze in Frans-Vlaanderen. Vanaf 4 april zijn er Portugese soldaten in de loopgrachten in Vlaanderen.

Hieronder zie je een foto van Portugese soldaten die fruit kopen voor ze inschepen.

bron : http://comjeitoearte.blogspot.be/2014/11/portugal-na-primeira-guerra-mundial.html

IlustraçaoPortugueza_19170317.jpg