John Kipling vermist in Loos

My_Boy_Jack_John_KiplingDe slag van Loos, die op 25 september 1915 begon, eindigt op 18 oktober 1915. Een opvallend gegeven van deze veldslag is dat hier voor het eerst Britse troepen op grootschalige wijze chloorgas gebruiken. Ongeveer 600 Duitse soldaten komen daarbij om het leven, naast zeven Britse (omwille van lokaal draaiende wind).

Na een eerder succesvol begin voor de Britten eindigen de gevechten bij Loos in wat je een gelijkspel zou kunnen noemen. Beide partijen eisen de overwinning op, maar niemand behaalde ze. Een van de tienduizenden slachtoffers is de enige zoon van schrijver Rudyard Kipling (“Jungle Book”, “the Man who would be King”0. De ontroostbare auteur zoekt dagenlang tevergeefs naar enige spoor van zijn zoon.

Naar het einde van deze veldslag daalde het aantal onderlinge confrontaties. Daardoor duiken ook andere einddata dan 18 oktober op : 8 oktober, 19 oktober…

Daniel Radcliffe, de acteur die jarenlang in de Harry Potterfilms heeft gespeeld, vertolkt de rol van John Jack Kipling in de film “My Boy Jack”.

bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

https://nl.wikipedia.org/wiki/Rudyard_Kipling

https://en.wikipedia.org/wiki/My_Boy_Jack_(film)

My_Boy_Jack_Film

Zeppelinaanval op Châlons-sur-Marne

Af en toe vind ik via Google een foto die ik kan koppelen aan een datum van om en bij de 100 jaar geleden. Voor 4 oktober 1915 is het onderstaande foto : een postkaart met Duits onderschrift dat vermeldt dat het hier gaat om een nachtelijke zeppelinaanval op Châlons-sur-Marne. Ik googel verder maar vind er geen details over.

Vandaag heet de stad Châlons-en-Champagne. En daarmee verwijst de naam ook duidelijker naar de tweede slag in de Champagne. De Fransen begonnen een offensief in de Champagnestreek op hetzelfde moment dat de Britten de slag bij Loos startten. bedoeling was de Duitsers meer weerwerk te bieden aan het westfront en zo de Russen aan het oostfront te ondersteunen. Tevens wilden de Fransen de Duitse linies doorbreken. Dat laatste slaagde met 3 tot 4 kilometer voortgang maar gedeeltelijk. Maar De Duitsers zagen zich wel gedwongen een legerkorps aan het westfront te houden dat al marsbevel naar het oostfront had gekregen. De Franse verliezen waren zwaarder dan de Duitse. En zoals deze postkaart toont, speelde ook de zeppelin zijn rol in het tegenhouden van de Franse soldaten.

bronhttps://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_Champagne_(1915)

Zeppelin_ChalonsSurMarne_19151004

de slag bij Loos

De slag bij Loos was onderdeel van het tweede Franse Artois-offensief in de herfst van 1915. De reden om aan te vallen werd geleverd door Joseph Joffre, die erop wees dat de geallieerden op een enorme suprematie konden rekenen in de verhouding van 3 tegen 1.

De aanval op Loos begon met een vierdaags bombardement vanaf 25 september 1915 waarbij 25.000 granaten werd afgevuurd. Onder bevel van Douglas Haig – die vraagtekens zette bij de, in zijn ogen, kleine hoeveelheid gebruikte granaten, zetten de Britten 6 divisies in. Een groot voordeel was de numerieke overmacht aan dit stuk front : 7 tegen 1. Voor het eerst gebruikten ook de Britten chloorgas – 5.100 bussen. helaas blies de wind de verkeerde kant uit, zodat er aan Britse kant 2.632 slachtoffers vielen (van wie ‘slechts’ 7 dodelijke).

Tot Haigs eigen verrassing bleek de aanval succesvol; de eerste dag veroverden zijn troepen Loos en trokken verder richting Lens. Haig vroeg om het IXe korps beschikbaar te stellen, maar sir John French maakte daar geen haast mee. Deze troepen arriveerden pas de volgende avond. Dit gaf de Duitsers de tijd om reservetroepen aan te voeren. Zonder voorafgaande beschietingen konden de Britten niet aanvallen, zo bleek de volgende dag. De Duitsers waren verwonderd dat de Engelsen zonder echte dekking richting hun machinegeweren liepen. Een herhaling van dit evenement, op 13 oktober 1915, liep vast door slecht weer en door nog meer verliezen. Alles bij elkaar vielen er 50.000 slachtoffers aan Britse kant, bij de Duitsers minder dan de helft hiervan.

bron : Roel Tanja, een korte geschiedenis van de eerste wereldoorlog, BBNC uitgevers

Loos1915

Victoria Cross voor de eerste Nepalees

Kulbir Thalpa, een Nepalese militair in het Britse leger, verdient op 25 september 1915 een Victoria Cross, de hoogste militaire onderscheiding. Tijdens de strijd in Fauquissart (Frankrijk) loopt hij een verwonding op, maar dan bemerkjt hij een andere gewonde. Brit achter de eerste Duitse loopgraaf. Een dag en een nacht blijft hij bij hem en sleept hem dan bij mistig weer naar de eigen linies en draagt hem vervolgens naar een veilige plek, onder vijandelijke vuur. Kulbir Thalpa gaat nog tweemaal terug, telkens om een gewonde gurkha (Britse soldaat van Nepalese afkomst) op te halen.

Wanneer hij de laatste gewonde op zijn schouder in veiligheid brengt, klappen de Duitse soldaten in hun handen om hem aan te moedigen. Naar verluidt overwogen de Duitsers zelfs om de man te eren voor zijn uitzonderlijke voorbeeld van moed en zelfopoffering. Uiteindelijke bereikt het nieuws van Kulbir Thalpa’s uiterst dappere gedarg ook de hoogste kringen in Londen : de moedige Nepalees wordt in ijltempo naar de koning gevoerd om er de hoogste onderscheiding te ontvangen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, davidsfonds

WW1-2015-Rifleman-Kubir-Thapa-Stamp

Britse pantsertreinen in actie nabij Bergues

In het dagboek van Louis Barthas lezen we het volgende :

Op 20 september (1915) kwamen de onderofficieren en korporaals plotseling terug. Ze waren in Souix geweest voor een cursus van twee weken om granaten en andere geperfectioneerde projectielen – dat wil zeggen nog moorddadiger oorlogstuig – te leren hanteren. Hun terugkeer betekende dat ons verlof voorbij was. Inderdaad kwam het bevel dat we nog dezelfde avond om elf uur moesten vertrekken. Op het tijdstip van verzamelen ontbrak soldaat Lefèvre die al sinds het avondeten verdwenen was. Je kunt je wel voorstellen wat een moeite het heeft gekost om deze zuiplap naar Bergues te brengen waar we de trein moesten nemen met onbekende bestemming, naar een onzekere toekomst.

Om een uur ’s morgens kwamen we aan. We moesten onze geweren in de straat schuin tegen elkaar zetten. We mochten niet weg, want we konden elk ogenblik vertrekken. Maar dat gebeurde pas om zeven uur ’s morgens. Zes uur lang hadden we verkleumd op de stoep gelegen, of geijsbeerd om ons op te warmen. Er lag een witte laag rijp, wat je in deze tijd van het jaar in de Midi nooit ziet. Wie had het domme bevel gegeven acht uur te vroeg te vertrekken om zes kilometer verder een trein te nemen ?

Rond zeven uur vertrokken we eindelijk, waar naartoe wisten we niet. Naast het station zagen we grote kraters in de grond. Twee maanden geleden hadden de Duitsers, terwijl ze Duinkerken beschoten, bij wijze van proef en vrij van verzendkosten veertien enorme granaten afgevuurd op een afstand van zevenendertig kilometer. Toen we voorbij Vercqueil kwamen, hoorden we het gedaver van een beschieting. Het waren drie Britse pantsertreinen die La Bassée, Lens en Liévin bestookten.

bron : Louis Barthas, oorlogsdagboeken, vertaald door Dirk Lambrechts, uitgeverij Lubberhuizen

Railway_Gun_Maricourt_September_1916

ongelukkige verjaardag voor een Leuvenaar

Soldaat Louis Van Tongelen, geboren in Leuven, komt om het leven op zijn 33e verjaardag (18 september 1915). Terwijl hij aan het werk is in de distilleerderij in Houplinnes (Nord-Pas-de-Calais), treft een granaat hem in de hartstreek.

Louis Van Tongelen ligt begraven op de Britse begraafplaats in Armentières, net als nog een 2e Belgische soldaat, Jules Geerts , geboren in Sint-Lievens-Esse en afkomstig van Grotenberge. Hij maakte deel uit van dezelfde compagnie, maar overleed een dag eerder in het hospitaal van Armentières. Beiden behoorden tot hulptroepen die op dat ogenblik uitgeleend waren aan het Britse leger. Dat is dan ook de reden waarom de Britten hun begrafenis regelden.

Toeristische tip : Louis Van Tongelen en Jules Geerts liggen naast elkaar begraven op het Cité Bonjean Military Cemetery (Avenue Roger Salengro, Armentières). Op deze begraafplaats rusten 2132 manschappen uit het Britse Gemenebest en meer dan vijfhonderd uit Duitsland.

CiteBonjeanMilitaryCemetery

Bronnen

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

http://cccbr.org.uk/rolls/cemeteries/details.php?cemName=Cite%20Bonjean%20Military%20Cemetery,%20Armentieres&cemID=27801&warID=1

Louis Barthas verdwaalt in Frans-Vlaanderen

Einde augustus 1915 zit Louis Barthas in een rustige frontsector in het departement Pas-de-Calais. Maar de rust duurt niet lang.

Op 27 augustus 1915 waren we in Sains-en-Gohelle. Dezelfde avond nog moesten we vertrekken naar de linies. Maar in de loop van de dag kwam een sensationeel tegenbevel. We moesten weg uit deze zone. Vertrek om 2 uur ’s nachts. (…)

Drie dagen later moesten we ’s middags op het station van Prenes-Camblain op de trein. De ransels vol met onverteerbare soldatenkoenen en blikken cornedbeef, genoeg voor drie dagen. (…)

De trein reed langs Hazebrouck en om acht uur ’s avonds stapten we uit in Bergues, zes kilometer van Duinkerken. We hoopten in Bergues te kunnen blijven maar tot onze grote ontgoocheling gingen we onmiddellijk verder in de donkere nacht door de eindeloze vlakten van Frans-Vlaanderen. Verder en verder.(…)

Het ronddwalende bataljon trok verder door de grote donkere vlakte. Tot overmaat van ramp begon het ook nog te gieten. De achterblijvers werden steeds talrijker en maakten van de duisternis gebruik om te kankeren. (…)

Voor de colonne uit marcheerde onze nieuwe majoor. Hij heette Leblanc. Klein, mager en ziekelijk als hij was, gaf een grapjas hem al vlug de bijnaam “Magere Hein”. Dat bleek een succes want de brutale soldaten zouden hem nooit meer anders noemen. Hij was onze gids, maar de man kon kaart lezen als een karper een brevier en hij vergiste zich voortdurend. (…)

Het resultaat was dat we midden in een stortbui om één uur ’s nachts in een veld stonden waar de weg ophield. Ik hoorde de majoor klagend toegeven:”Ik geloof dat we verdwaald zijn.”. Hij was er nog niet helemaal van overtuigd. Zijn ordonnansen moesten links en rechts een boerderij gaan zoeken waar hij met zijn officieren terecht kon. Wij mochten, edelmoedig als ze waren, vrijelijk gebruik maken van het modderige veld om daar in afwachting van de volgende dag te gaan liggen. We ontdekten vlakbij een grote schuur die de Voorzienigheid daar speciaal voor ons leek neergezet te hebben. De schuur was aan alle kanten open, het dak rustte op een paar oude balken in de grond. Vlakbij stonden een paar hooimijten. In een oogwenk waren ze uit elkaar gerukt en binnen een kwartier klonk uit de schuur luid gesnurk. Bijna het hele peloton sliep op een dik bed van hooi. Ik kan me niet herinneren in mijn leven ooit beter geslapen te hebben.

bron : Louis Barthas, oorlogsdagboeken, uit het Frans vertaald door Dirk Lambrechts, uitgeverij Bas Lubberhuizen

De tekening hieronder is van Léon Broquet, “La bourasque à Sillery”.

broquet_bourrasque

de heldendaad van Oswald Bölcke

Oswald Bölcke

Oswald Bölcke

Oswald Bölcke duikt niet alleen op in de oorlogsgeschiedenis als een uitstekende piloot met talloze overwinningen, als een echte aas dus. Op 28 augustus 1915 ziet hij een Franse jongen in een kanaal vallen. Hij springt hem zonder aarzelen achterna en redt hem van de verdrinkingsdood. De ouders van de jongen zijn zo dankbaar dat ze hem zelfs willen voordragen voor een Franse Légion d’Honneur, maar Bölcke is al blij met zijn Duitse Rettungsmedaille.

De vliegprestaties van Bölcke worden niet alleen gewaardeerd met oorlogsmedailles, hij mag andere piloten ook opleiden in het aanwenden van de eenzitter als gevechtstoestel. Hij selecteert ook Manfred von Richthofen, de Rode Baron, als lid van zijn eenheid. Erg lang geniet hij niet van de eer en glorie, want op 29 oktober 1916 komt hij om het leven. Tijdens een gevecht met twee Britse toestellen botst zijn vliegtuig met dan van zijn vriend Erwin Böhme.

bronnen :

oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

https://airwar19141918.wordpress.com/2015/08/28/28-august-1915-boelcke-saves/

Raoul Snoeck heeft verlof in Paname

Raoul Snoeck  was de voorbije dagen op verlof in Parijs. In het soldatenjargon spreken ze van Paname, naar de Panamahoed die in die dagen heel populair was in Parijs.

8 augustus 1915 : Geluk ! Voor de eerste keer sinds het begin van de oorlog, vertrek ik met verlof naar Parijs (naar Paname zeggen wij in het soldatenjargon).

14 augustus 1915 : Terug in de gevechtszone. Ik heb vijf dagen achter het front doorgebracht en met verrukking genoten van de ontspanning die me gegund werd. Ik ben nog onder de indruk van de hartelijke en warme ontvangst, die me te beurt viel bij onze vrienden Bruneau. Zulke lieve mensen !

bronnen

Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, Snoeck-Ducaju & zoon

De tekening hieronder komt uit het stripalbum van Kris & Maël, Moeder Oorlog – derde aanklacht

MoederOorlog_3eAanklacht_01

Duits applaus voor een Frans soldaat

Herbert Sulzbach is sinds begin augustus 1915 terug aan het front na een tijdje in het hospitaal gelegen te hebben. Hij maakt deel uit van een artilleriebataljon gelegen in Evricourt (Picardië). En één van de eerste dagen dat hij terug aan het front is, gebeurt er iets bijzonders dat hij in zijn dagboek noteert.

Op een van die door sterren verlichte zomernachten kwam een soldaat van de Landwehr naar luitenant Reinhardt en zei: “Luitenant, het is die Fransman weer die zo mooi zingt.”. We stapten uit de schuilplaats in de loopgraven, en ongelooflijk maar waar, daar weerklonk een schitterende tenorstem die de nacht opvrolijkte met een aria van Rigoletto. De ganse compagnie stond in de loopgraven te luisteren naar de “vijand”, en toen hij gedaan had met zingen, applaudisseerden ze allemaal zo luid dat die brave Fransman het zeker gehoord moet hebben en ongetwijfeld ontroerd was op een of andere manier, net zoals wij ontroerd waren door zijn gezang.

Wat een merkwaardig contrast ! Je vuurt op mekaar, je maakt mekaar af, en dan plots begint een Fransman te zingen, en die muziek doet ons de ganse oorlog vergeten : muziek overbrugt blijkbaar alle verschillen.

bron : Herbert Sulzbach, with the German guns, Pen & Sword military

Onderstaande tekening komt uit de stripreeks “Moeder Oorlog” van Kris & Maël. Jammer genoeg heb ik de Franse versie niet gevonden. Het zou beter gepast hebben bij dit artikel.

uit Moeder Oorlog, 2e aanklacht van Kris & Maël

uit Moeder Oorlog, 2e aanklacht van Kris & Maël