Belgie

door

de vier dagen van de Fray Bentos

Precies om 4u45 in de ochtend van 22 augustus 1917 lanceren Britse troepen een gecombineerde tank- en infanterieaanval op de Duitse stellingen op de strategisch belangrijke Hill 35, nabij Sint-Juliaan (Langemark). De Duitsers willen koste wat het kost hun prima uitzicht vanaf deze heuvel behouden en verdedigen hem dan ook fel met mitrailleurvuur. Toch slagen de Britten er met hun twee per twee opererende tanks al snel in om de vijandelijke voorposten te verdrijven.

De bemanning van tank F.41 (Fray Bentos) speelt een bijzondere rol. De tank komt vast te zitten en kan vooruit noch achteruit, maar ze beschikt wel nog over al haar vuurkracht. Vier dagen houdt de bemanning het uit in de tank, iedere vijandelijke aanval afslaand. Even krijgen ze zelfs te kampen met vuur uit eigen rangen. Tijdens de nacht van de vierde dag slaagt de bemanning erin om de tank te verlaten en zonder bijkomende kwetsuren weer de eigen rangen te bereiken.

De tekening hieronder komt uit de graphic novel van Ivan Petrus Adriaenssens, de laatste Braedy

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Adriaenssens_LastBraedy_FrayBentos

door

laatste werkdag van Nellie Spindler

In België liggen slechts twee vrouwelijke Britse oorlogsslachtoffers begraven. Eén van hen is de 26-jarige Nellie Spindler die op 21 augustus 1917 om het leven komt terwijl ze aan het werk is in veldhospitaal 44 in de Brandhoek. Omdat het spoorlijntje waarlangs de gewonden weggevoerd worden, onbruikbaar is wegens beschietingen, gebeurt hun transport per ambulance over wegen in slechte toestand. Tijdens een van die transporten treft een granaat Nellie en twee van haar mannelijke collega’s.

Haar begrafenis ’s anderendaags wordt bijgewoond door vier generaals, de generaal-majoor-arts, een honderdtal officieren en talloze andere manschappen.

Toeristische tip : Nellie Spindler ligt begraven op Lijssenthoek Military Cemetery, Boescheepseweg, Poperinge. Ze is er het enige vrouwelijke oorlogsslachtoffer tussen bijna elfduizend mannen.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

NellieSpindler.jpg

door

niet op het appel voor de werkopdracht

Soldaat Herbert Morris verdwijnt op 20 augustus 1917 tijdens een werkopdracht. Samen met anderen van zijn bataljon moet hij munitie leveren aan een artilleriegeschut op een paar honderd meter van het front in Poperinge. ’s Anderendaags duikt hij op in Boulogne, zonder wapen, maar met zijn helm nog op wijn hoofd.

Herbert Morris die opgroeide in Jamaïca, nam op 16-jarige leeftijd vrijwillig dienst in het leger en kwam terecht in het British West Indies Regiment, een eenheid met vooral zwarte soldaten. Aan het front opereren ze als een werkeenheid, ze nemen dus niet werkelijk deel aan de gevechten.

Op 7 september veroordeelt de krijgsraad hem tot de dood met de kogel. Net als tal van anderen brengt hij zijn laatste uren door in de dodencel op de binnenplaats van het stadhuis van Poperinge. Daar staat ook de executiepaal waaraan hij vastgebonden wordt, vroeg in de ochtend van 20 september 1917. Hij krijgt een wit kartonnetje ter hoogte van zijn hart… Om 6u10 klinken de schoten.

Toeristische tip : de binnenplaats van het stadhuis van Poperinge is heringericht compleet met dodencellen en executiepaal.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

door

nieuwe U-bootbunkers in Brugge

In augustus 1917 begint de Hafenbau Division in Brugge met de constructie van een kolossale groepsbunker voor U-boten. Het is de bedoeling om een reusachtige stalling tegen het wateroppervlak te creëren waar U-boten beschut naast elkaar kunnen liggen. Er worden acht aparte overdekkingen gebouwd. Een stalling heeft een diepte van 62 meter en een breedte van 8,8 meter. Kleine en middelgrote duikboten passen er volledig in, bij boten van de grotere UB-III-klasse steekt een deel van het achterschip buiten de beschutting.

De bouw van de U-bootbunkers wordt uitgevoerd aan het einde van het noordwestbekken en neemt zeven maanden in beslag. Om werk uit te sparen zetten de Duitsers de voor de oorlog begonnen graafwerkzaamheden aan het dok voort.

bron : Tomas Termote, Oorlog onder water, Davidsfonds

Brugge_Ubootbunker02

 

door

Harry Patch gewond aan de Steenbeek

Vroeg in de ochtend van 16 augustus 1917 steekt het bataljon waartoe de 19-jarige Harry Patch behoort, de Steenbeek over en maakt zich klaar Langemark te heroveren. Bij die gevechten raakt Harry zwaargewond en verliest drie van zijn beste vrienden.

In 2008 komt de dan 110-jarige Harry Patch een laatste maal terug naar die plek bij de Steenbeek. Hij onthult er een zelfbetaalde gedenksteen ter ere van zijn gevallen strijdmakkers en van een hele generatie oorlogsslachtoffers. Als Harry Patch in 2009 op 111-jarige leeftijd overlijdt, is hij de laatste overlevende soldaat die gevochten had in de eerste wereldoorlog.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

HarryPatch

door

de namenlijst van de Menenpoort

De datum 15 augustus 1917 bepaalt of de namen van vermiste militairen uit het Britse Gemenebest al dan niet op de Menenpoort in Ieper staan. Op de muren van deze indrukwekkende poort is er alleen maar ruimte voor hen die sneuvelden voor 15 augustus 1917. De namen van de manschappen die daarna sneuvelden, zijn gegraveerd in de boogvormige muur om Tyne Cot Cemetery in Passendale. 

De Menenpoort is zonder twijfel het belangrijkste oorlogsmonument in Flanders Fields. Via deze poort trokken duizenden manschappen naar de slagvelden. Een eindeloos aantal keerde nooit weer. Sinds 11 november 1929 weerklinkt hier dagelijks de Last Post om 20 uur.  

Toeristische tip : in de wandelbox Flanders Fields (Davidsfonds) vind je een routebeschrijving , een kaartje en andere nuttige informatie voor een wandeling die je langs de belangrijkste oorlogsmonumenten van het centrum van Ieper leidt. 

Bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds 

menin-gate-memorial

door

chaos op het vliegveld van Gontrode

Op het Duitse vliegveld van Gontrode (Melle) verongelukken op 12 augustus 1917 meerdere toestellen van het type Gotha, een zware Duitse bommenwerper. Minstens één toestel stort neer nadat het onderweg geraakt is. Minstens één andere Gotha crasht nadat het bij de landing gehinderd wordt door een vliegtuig dat op dat ogenblik zonder brandstof valt.

Vooraleer vliegtuigen hun taak in de oorlog overnemen, wordt het vliegtuig van Gontrode al gebruikt door Zeppelins. Omwille van de zware bommenwerpers die vandaaruit Groot-Brittannië aanvallen, krijgt dit vliegveld de bijnaam “vondst van de duivel”.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Gontrode_Vliegveld_Hangar02

door

de laatste brief van Gerhard Gürtler

Slechts vier dagen voor hij sneuvelt, schrijft student Gerhard Gürtler op 11 augustus 1917, een brief naar huis. Hij heeft het daarin over de felle gevechten van de derde slag om Ieper.

De mannen in de frontlinie horen uur na uur en nacht na nacht niets anders dan het trommelvuur, het gekreun van gewonde vrienden, het geschreeuw van gevallen paarden en het wilde bonken van hun eigen hart.

Zelfs in de korte rustpauzes spoken in de vreemde stilte de herinneringen van grenzeloos lijden door hun doodvermoeide hersenen. Er is geen ontsnappen aan, er rest hun alleen afschuwelijke herinneringen en wachten op wat komen gaat.

Ik heb geen foto van Gerhard Gürtler gevonden. Bij bovenstaande brief heb ik gekozen voor het centrale paneel van de triptiek “der Krieg” van Otto Dix, die zelf ook aan het front is geweest tijdens de grote oorlog.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

OttoDix_DerKrieg02

door

Gevechten om Geluveld

Grote, langdurige veldslagen worden regelmatig in kleinere veldslagen opgesplitst, niet alleen door de latere historici om hun gemak, maar ook omdat er in feite diverse lokale gevechten zijn. De derde slag bij Ieper wordt bijvoorbeeld onderverdeeld  in veldslagen bij Frezenberg, Geluveld, Pilkem, Langemark, de Meenseweg, het Polygoonbos, Poelkapelle, Passendale.

Op 10 augustus 1917 tijdens de slag om Geluveld, beginnen Britse troepen een aanval tegen de hoogten rond Geluveld, die strategisch goed gelegen zijn. Vanaf die hoogten kunnen de Duitsers vooral de rechterflank van de Britten zwaar onder vuur nemen. De aanval mislukt en enkele dagen later verplaatsen de gevechten zich naar Langemark.

bron : oorlogskalender 2014 – 2018, Davidsfonds

BritseSOldaten_Gheluvelt_1917

door

Duits bombardement op Sint-Jacobskapelle

Aalmoezenier De Weyels, een benedictijn, zit op 8 augustus 1917 midden in een beschieting.

Weer krijgen we een hevige beschieting van tweede- en derdelijnsloopgraven. In Sint-Jacobs-Kapelle valt een granaat op een schuilplaats van onze derde compagnie. Daarbij wordt soldaat Dalle uit Lombardsijde op slag gedood en soldaat Minne van hetzelfde dorp raakt dodelijk gewond en sterft twee uur later.

Aflossing door de grenadiers en geen beschietingen vannacht. We worden ingekwartierd in Gijverinkhove. In de herberg Het Rozendael vind ik logies.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Het schilderij hieronder is van Pierre Paulus.

PierrePaulus_BrancardiersBelges