Lenin komt toe in Petrograd

Op 16 april 1917 (volgens de Russische kalender 3 april) komt Lenin net voor middernacht toe in het station Finland van Petrograd. Hij wordt in de bittere vrieskou opgewacht door een tumultueuze menigte. Na een toespraak rijden hij en zijn vrouw in een pantserwagen naar het Ksjesinskaja-paleism de weelderige woning van de ballerina di de eerste maîtresse was van de tsaar. Vanuit dat paleis zweept Lenin op 17 april de menigte nogmaals op tot het hervatten van de revolutie. Op 18 april legt hij zijn Aprilthesen uit, zijn tienpuntenpad naar de Oktoberrevolutie: “We hebben geen behoefte aan een parlementaire republiek of aan een bourgeois-democratie. Alle nachts aan de sovjets van arbeiders, soldaten en boeren !”.  Daarnaast eist hij de nationalisatie an alle land, banken en het grootkapitaal. Hij is tegen de voorlopige regering, maar erkent dat ze nog niet afgezet moet worden. Voor de revolutie is er volgens hem eerst nog een periode van agitatie nodig.

Onderstaande schilderij is van M. Sokolov. Dit schilderij stemt overeen met een aantal foto’s van dezelfde gebeurtenis. Niettemin is er een blog die dit schilderij en de foto’s in vraag stelt. De persoon achter Lenin, is Stalin, en die was nooit aanwezig op de trein.

bronnen
Knack Historia, 1917 – de Russische revolutie
http://clogginsart.blogspot.be/2011/08/commissar-vanishes.html

Sokolov_Lenin_Train_1917

de trein van Troje

In Zürich (Zwitserland) vertrekt op 9 april 1917 een heel bijzondere trein : aan boord zijn Lenin en een dertigtal kompanen op weg naar Rusland. De trein geniet een extraterritoriale status door Lenin bedongen. Vaak wordt deze trein beschouwd als een verzegelde trein, maar dit is niet letterlijk te nemen. Het treinstel heeft twee Duitse bewakers in de achterste wagon. Op bevel van Lenin wordt met krijt een grensstreep getrokken tussen de Duitsers en de Russen, en de portieren zijn even vaak wel als niet gesloten.  De Duitsers willen Lenin via Zweden naar Petrograd brengen in de hoop dat ze zo het Russische verzet zullen breken dat wordt voorgezet door de voorlopige regering van Aleksandr Kerenski. Geen foute verwachting van de Duitsers want Lenin predikt sinds het uitbreken van de eerste wereldoorlog de “oorlog tegen de roversoorlog”. De Iers-Britse schrijver James Joyce ziet in de “verzegelde trein” een modern paard van Troje. Lenin wil niet als collaborateur van de Duitsers worden aangehouden en vermijdt dus koste wat kost ieder contact met de Duitsers, ook met Duitse vakbondsleden die hem willen opzoeken als de trein onderweg even stil staat. De treinrit van 3.000 kilometer vertrekt in Zwitserland, brengt het gezelschap door Duitsland, Zweden en Finland om op 16 april 1917 aan te komen in Petrograd.

bronnen
Knack Historia, 1917 – de Russische Revolutie
Gary Sheffield, the First World War in 100 objects
http://www.frozentears.org/blog/internet-pictures/

TreinLenin.png

 

 

de tsaar treedt af

Op 10 maart 1917 breekt er in het legergarnizoen in Petrograd muiterij uit. De militairen sluiten zich aan bij de stakende arbeiders die socialistische hervormingen eisen. Deze februarirevolutie (volgens de Juliaanse kalender gevolgd in Rusland) wordt door de tsaar afgedaan als elke andere tegenstand : hij vindt het een kleine oprisping die maar snel hard onderdrukt moet worden. Maar dat gaat niet meer. De top van het Russische leger eist de troonsafstand van tsaar Nicolas II, die op 15 maart 1917 plaatsvindt. De tsaar en zijn familief worden eerst opgesloten in het Alexanderpaleis in Tsarskoje Selo en later in Jekaterinaburg in Siberië.

Er worden pogingen gedaan om de tsaar te verbannen. David Lloyd George biedt aan om hem in ETsaarAfgetredenngeland asiel te verlenen. Dit wordt tegengehouden door koning George V, die niet geassocieerd wil worden met het autocratische bewind van Nicolaas. Pikant is dat George en Nicolaas volle neven van elkaar zijn.

In Rusland komt nu een voorlopige regering aan de macht onder leiding van Georgi Lvov, leider van de Cadettenpartij. Belangrijkste man in dit kabinet is de sociaal-revolutionair Alexander Kerenski. Beide mannen zijn vastbesloten de oorlog verder te zetten.

Bijbehorende foto is gemaakt kort na de troonsafstand en één van de laatste foto’s van tsaar Nicolas II

 

bron : Roel Tanja, een korte geschiedenis van de eerste wereldoorlog, BBNC uitgevers

 

 

Petrograd in opstand

Grote delen van Petrograd vallen op 12 maart 1917 in handen van de muitende troepen. Opstandelingen – soldaten en demonstranten – bestormen de wapenfabrieken en de arsenalen. Ze krijgen meer dan 150.000 revolvers en geweren in handen. De politie wordt onder de voet gelopen. Het verzet tegen de tsaar groeit en breidt zich uit naar andere steden.

De groeiende opstand wordt niet georganiseerd vanuit de politiek. Socialistische politici zijn zelf verrast door de revolutie. Velen van hen – zoals Vladimir Lenin en Leon Trotski – zitten zelfs nog in het buitenland. Als de betogers politici zoeken die hen kunnen leiden, mochten leiders onder wie Alexander Kerenski de Sovjet van Petrograd op, om verkiezingen te organiseren.

bron : Knack Historie, 1917 – de Russische revolutie

Petrograd1917_03

Betogers sterven in Petrograd

Op 11 maart 1917 vuurt het leger in de massa betogers, er vallen doden. Delen van het garnizoen protesteren. Tsaar Nicolas II negeert de oproep van de voorzitter van de Doema (Russisch parlement) voor dringende politieke hervormingen. In plaats daarvan ontbindt hij de Doema. Deze blijft echter zetelen in de steeds onstuimiger wordende hoofdstad Petrograd, waar het garnizoen de dag ervoor in opstand is gekomen. De verdeeldheid binnen het leger wordt duidelijk.

bronnen
Ian Westwell, 1914-1918, de eerste wereldoorlog dag na dag, Deltas
Knack Historia, 1917, de Russische revolutie

MutinyInPetrograd1917

Oproer in Petrograd

Op 10 maart 1917 breidt de staking in Petrograd zich uit en de demonstraties worden gewelddadig. Tsaar Nicolas II geeft het bevel om ze met geweld te onderdrukken. Demonstranten vechten met de politie en proberen de soldaten te overtuigen om hun kant te kiezen. Bij de Kazankathedraal zijn Kozakken ingezet. Als een meisje uit de massa met een boeket rode bloemen naar voren kolmt, wordt ze niet beschoten maar neem de officier van de Kozakken de bloemen aan. Soldaten weigeren op de menigte te vuren en schieten in de lucht. Een grote groep soldaten sluit zich aan bij de demonstranten.

bron : Knack Historia, 1917 – de Russische revolutie

Petrograd1917_02

Februarirevolutie in maart

Internationale vrouwendag 1917. Grote groepen vrouwen betogen op 8 maart 1917 in Sint-Petersburg voor gelijke rechten. In de buitenwijk Vyborg betogen arbeidsters op hetzelfde moment tegen het tekort aan brood. De mannen uit de naburige staalfabrieken staken mee en de groep demonstranten groeit aan tot meer dan 100.000. Als ze naar het centrum van de stad willen, dringt de politie hen terug. Duizenden betogers lopen over de bevroren rivier tot bij de vrouwelijke betogers op de Nevski Prospekt. De overheid stuurt meer politie en bereden Kozakken af op de massa, maar de Kozakken keren zich om als ze zien dat ze tegenover vrouwen staan. Er worden ook leuzen tegen de tsaar geroepen.

De februarirevolutie in Rusland vindt voor ons plaats in maart omdat Rusland nog de oude Juliaanse kalender volgt. In west-Europa is de Gregoriaanse kalender ingevoerd waardoor de Russen 13 dagen achterlopen op onze kalender.

bron : Knack Historia – 1917 – De Russische Revolutie

Petrograd1917_01