Duitsers in Ieper

Rond eind september 1914 duiken de eerste Franse soldaten op in Ieper, maar hun aanwezigheid is nog maar zeer sporadisch. Net als die van de Engelsen trouwens. Het Duitse leger ontmoet dan ook nauwelijks of geen tegenstand als het op 7 oktober 1914 de stad inneemt. Tegen de middag duiken de eerste Duitse militairen op, maar rond 13 uur begint de eigenlijke intocht. Slechts één dag houden ze de stad bezet. ’s Anderendaags trekken de troepen verder. Wel blijven er nog een tiental dagen Duitse wachtposten aan de stadspoorten staan. Tegen 14 oktober 1914 is Ieper volledig in handen van Fransen en Britten. Ze zullen de stad niet meer afstaan tijdens deze oorlog.

bron : kalender 2014-2018, Davidsfonds

Ieper voor de oorlog

Ieper voor de oorlog

De Duitsers steken de Nete over

Op 5 oktober 1914 slagen de Duitsers erin om bij Lier de Nete over te steken. Hoewel de Belgen ondertussen Britse versterkingen hebben gekregen, slagen ze er niet in om de Duitsers terug over de Nete te drijven. Daarmee zetten de Duitsers een belangrijke stap op weg naar de verovering van Antwerpen. Het is nog maar een kwestie van dagen.

Niet alleen het fort van Lier is zwaar beschadigd. Ook de stad Lier zelf deelt in de klappen. Hieronder staat een foto van de Grote Markt in Lier. Wie nog meer foto’s en informatie over Lier in de Groote Oorlog zoekt, kan terecht op de website http://www.lier1418.be

Lier Grote Markt 1914

Lier Grote Markt 1914

Strafexpeditie in Lanaken

Edgar de Caritat de Peruzzis

Edgar de Caritat de Peruzzis

Begin oktober 1914 gaat alle aandacht uit naar Antwerpen dat op het punt staat te vallen. Maar er wordt ook hevig gevochten in Limburg. Daar zijn de troepen van generaal De Schepper nog altijd actief en hebben ze het de Duitsers behoorlijk lastig gemaakt. De Schepper zit vooral in het noorden van Limburg. Maar ook in het zuiden van Limburg laten de Belgen zich niet doen. In Lanaken is er een verzetsgroep actief onder leiding van de burgemeester Edgar de Caritat de Peruzzis. Deze groep verzet zich met hand en tand tegen de Duitse troepen. Als een Duitse verkenningseenheid per tram in Lanaken aankomt, wordt ze op een kogelregen onthaald.

Begin oktober hebben de Duitsers er genoeg van. Vanuit Tongeren wordt een strafexpeditie op pad gestuurd om het “Fort Lanaken” een lesje te leren. Op 4 oktober 1914 openen Duitse kanonnen in alle vroegte het vuur. Enkele granaten raken de kerk, terwijl de ochtendmis nog bezig is. Ook de brouwerij van burgemeester Caritat de Peruzzis wordt in de as gelegd. De burgemeester trekt zich samen met zijn legertje terug richting noord-Limburg, waar hij op 7 oktober 1914 in Hamont door een Duitse kogel wordt gedood.

Churchill maant de Belgen aan tot verzet in Antwerpen

WinstonChurchill1914In 1914 is Churchill minister van marine.In die hoedanigheid komt hij op 3 oktober 1914 naar Antwerpen om de Belgen aan te sporen de havenstad te blijven verdedigen. Churchill begrijpt ook dat het Belgisch leger de Duitsers niet lang kan tegenhouden nu de forten rond Antwerpen één voor één beginnen te vallen onder het geweld van de Duitse artillerie. Hij belooft daarom Britse troepen te sturen. Jammer genoeg kunnen die troepen niet ontschepen in Antwerpen zelf. Nederland wil immers angstvallig de neutraliteit bewaren en heeft daarom de Schelde afgesloten. Daarom ontschepen de Britse soldaten in Oostende of Zeebrugge en komen daarna op 6 oktober aan in Antwerpen.

Het gaat om soldaten van de Royal Naval Division die de Belgen komen versterken. Hieronder staat een foto van die soldaten die in de buurt van Antwerpen loopgraven maken om de Duitsers op te vangen.

RoyalNavalDivision_Antwerp1914_1

Het leuke is wel dat de Britten zelf deze episode niet vergeten zijn. En zo kan je op een site van modelbouwers een diorama vinden van deze mariniers met een verwijzing naar Antwerpen.

RoyalNavalDivision_Antwerp1914_2

Raoul Snoeck ontsnapt in Duffel aan een omsingeling

2 oktober 1914 : Raoul Snoeck vermeldt in zijn dagboek :

gewekt om vier uur ’s morgens. We rukken op en steken in Duffel de spoorwegbrug over (Netebrug). Om zes uur verspreiden we ons over velden en bosjes op gevaarlijk terrein. De Duitsers bezetten de spoorweg. Het gevecht barst in alle hevigheid los. Stoutmoedige en geweldige aanvallen worden afgeslagen. De hele dag wordt een levendig artillerieduel. We bieden verbeten weerstand aan de aanvallers. het 2e en 22e linie leveren mooi werk. We voeren drie opeenvolgende aanvallen uit met de bajonet op het geweer. De Duitsers trekken zich terug, vluchten en laten geweren en gordels achter. We zijn blij als gekken. Op dat ogenblik komt een kogelbui neer op onze rechterflank. Luitenant Vanderhaeghen is gewond en de tweede luitenant valt op zijn beurt. Het 3e en 23e linie trekken zich vechtend terug. We hebben misschien te vroeg gejuicht. Sommigen beweren dat de twee genoemde regimenten dienst weigeren. We zijn omsingeld. (…)

Na een hevig gevecht slaagt Raoul Snoeck erin om met zijn kameraden aan de omsingeling te ontkomen.

We bezetten de Netebrug tot ’s avonds en zoeken een onderkomen in Kontich Daar vinden we de brave vrouw terug bij wie we een maand geleden kip aten. Ze is gelukkig om ons terug te zien maar deze keer vinden we geen gevogelte meer. Helaas ! Ook zij maakt zich klaar om te vertrekken.

bron : Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, vertaald uit het Frans door André Gysel, Snoeck-Ducaju

Duffel1914_02

Duffel krankzinnigengesticht na beschieting in 1914

Jozef de Block wordt zonder proces gefusilleerd

Jozef De Block

Jozef De Block

Zonder enige vorm van proces schieten twaalf Duitse marinesoldaten de burgemeester van Tisselt neer. Jozef De Block, burgemeester, landbouwer en eigenaar van een molen, werd in de ochtend van 29 september 1914 bij het verlaten van zijn molmen gearresteerd door Duitsers die zich verscholen achter de haag van zijn tuin. De Beschuldiging luidde : spionage. Men had immers telefoondraden gevonden die vastgemaakt waren aan zijn molen. Enkele dagen later moest Jozef De Block de Duitsers volgen, eerst naar Londerzeelberg, dan naar de Bormstraat in Nieuwenrode. Na een nacht overeind staan in de regen werd hij geëxecuteerd, zonder ook maar enig proces. Een Duitse soldaat getuigde achteraf dat de burgemeester de blinddoek weigerde.

bron : kalender 2014-2018, Davidsfonds

Duffel onder Duitse granaten

Raoul Snoeck noteert in zijn dagboek op 30 september 1914

Om vier uur ’s morgens zijn we weer van de partij. We zitten beschermd in een greppel. ’s Namiddags komen enkele obussen ons groeten. Twee vliegtuigen passeren. Een van onze kabelballons stijgt op , maar door het vuur van de Duitsers moeten we hem weer neerhalen.

Om zes uur ’s avonds naar Lint, waar we aankomen om één uur ’s nachts. Bivak, zoals gewoonlijk. We hebben de rekruten gezien, naar het schijnt schiet hun opleiding goed op. Hoeven, schuren en paardenstallen steken vol vluchtelingen. Aan de horizon brandt de toren van Sint-Katelijne-Waver. Nachtelijk bombardement op alle forten. We slapen onder het gefluit van de obussen. Ze makern zo’n verschrikkelijk lawaai dat het lijkt of alle duivels van de hel zijn losgebroken. Het Duitse offensief verhevigt nog en beangstigt ons. De forten worden voortdurend beschoten met obussen van het kaliber 420, die de gepantserde koepels vernietigen. Velen komen om in de loopgraven. De forten van de eerste lijn worden ingenomen. In Duffel vallen Duitse projectielen. Op welk front zullen we binnen enkele dagen vechten ? Men meldt dat het 3e en 23e linie, die ons hebben vervangen in de loopgraven, vermorzeld zijn door de ‘420’ : een ware slachtpartij…En de vijandelijke opmars gaat maar door. Onze laatste schuilplaats (Antwerpen) zal in hun handen vallen. Een ketting van Teutoonse krachten spant zich aan rondom de laatste Belgische schuilschans, waarvan iedereen graag geloofde dat het een oninneembare vesting was. Antwerpen moet eraan geloven.

Duffel na de beschieting - kapotte brug over de Nete

Duffel na de beschieting – kapotte brug over de Nete

bron : Raoul Snoeck, in de modderbrij van de Ijzervallei, vertaald uit het Frans door André Gysel, Snoeck-Ducaju

vluchtelingen en soldaten in Lier

Soldaat Odon van Pevenaege uit Maarke-Kerkem neemt in Lier de trein richting front. Hij ontmoet er vooral vluchtelingen :

Odon Van Pevenaege

Odon Van Pevenaege

Bij het station staat het vol vluchtelingen met pak en zak. Wie ik ook aanspreek, iedereen roept dat hij nog nooit zoveel mensen bij elkaar zag. Het grootste aantal vluchtelingen komt uit Zemst, want de Duitsers zaten in die gemeente.
Rond 21 uur komt de trein. We vertrekken naar Antwerpen centraal. Nog nooit heb ik een mooier station gezien. De stationshal is volgepropt met vluchtelingen. We moeten weer wachten, maar intussen krijgen we goed te eten en te drinken. Om 22u30 brengt een trein ons naar Sint-Amands. Wij weten niet waar naartoe. Burgers vertellen ons dat de grenadiers hier in de vooravond gepasseerd zijn.

bron : kalender 2014-2018, Davidsfonds

station van Lier

station van Lier

Lier komt onder vuur te liggen

Antwerpen mag de feitelijke hoofdstad zijn sinds koning Albert Brussel op 19 augustus 1914 heeft verlaten. Het is Lier waar de Belgische generale staf samen met de koning de uitvallen uit Antwerpen leidt vanaf 9 september tot 26 september. Daarna verlaat de koning en zijn generale staf definitief Lier. De Duitse dreiging op Antwerpen en haar fortengordel is immers toegenomen.

Om Antwerpen te belegeren kiest de Duitse bevelhebber Hans von Beseler in eerste instantie voor een aanval op het fort van Lier.  Daarvoor voeren de Duitsers letterlijk zware stukken aan : Batterie 3 van Hauptmann Erdmann. Deze eenheid heeft al enige ervaring : tijdens de voorbije maand beschoot ze twee Luikse en drie Naamse forten. De batterij beschikt over twee Dikke Bertha’s, met een diameter van 42 centimeter en een gewicht van 42,6 ton. Deze dame schiet projectielen van 800 kilogram met gemak 9 kilometer ver. Vandaag pauzeren deze kanonnen in Aarschot, morgen bereiken ze Heist-op-den-Berg. Lier ligt dan binnen schietbereik.

Dikke Bertha

Dikke Bertha

bronnen

http://www.lier1418.be/blog/koning-albert-stuurt-troepen-aan-vanuit-lier-tijdens-septemberdagen-van-1914
kalender 2014-2018, Davidsfonds

Zeppelin Z IX valt Oostende aan

Gedurende de nacht van 24 op 25 september 1914 overvliegt een Duits luchtschip een flink stuk van Vlaanderen. Van overal komen waarnemingen zodat we het traject kunnen volgen. Van Brussel naar Geraardsbergen, Zottegem en Oudenaarde, vervolgens noordwaarts over Deinze, Tielt, Torhout en Gistel. Op dat ogenblik verwittigt men Oostende maar om de lichten tijdig te doven is het te laat.
Rond 23 uur is het brommende geluid van de zeppelin te horen. Het silhouet is duidelijk zichtbaar tegen de nachtelijke hemel. Boven de haveninfrastructuur gooit het toestel enkele bommen, maar die richten al bij al weinig schade aan. Alleen de spoorlijn naar Brugge vraagt om herstelling. Via Aalter en Ruiselede gaat de vlucht naar Deinze. Vanaf daar loopt het traject zoals op de heenreis.
De aanval op Oostende door de zeppelin Z IX was vooral gericht op de Britse troepen die er geregeld ontscheepten. De Z IX had eerder al Antwerpen aangevallen op 24 augustus en 1 september 1914.

Zeppelin01

bronnen