Lier ligt er met de paasdagen van 1915 troosteloos bij

Auteur Virginie Loveling ontmoet op 7 april 1915 iemand die tijdens de voorbije paasdagen in zijn geboortestad Lier op bezoek was. De voormalige Lierenaar vertelt hoe de stad eraan toe is :

De schade is er onbeschrijfelijk, een zijde van de Grote Markt is helemaal verwoest, moedwillig door de Duitsers verwoest. In de tuintjes liggen nog overal ongeschonden buisjes met ontplofbare stoffen, mild-misdadig uitgestrooid.

Het kasteel van Nazareth is ook ten gronde vernietigd. Niets kon gered worden van de antiquiteiten en schatten van allerhande aard : kostbare tapijten, schilderijen, porselein in overvloed… Het vele hectaren grote park heeft veel geleden.

Toeristische tip : de deels bewaarde toegangspoort tot het kasteel van Nazareth (voordien een abdij) staat nog overeind : Marnixdreef, Lier.

bron : oorlogskalender 2014-2018, Davidsfonds

Lier1914_02

Lier komt onder vuur te liggen

Antwerpen mag de feitelijke hoofdstad zijn sinds koning Albert Brussel op 19 augustus 1914 heeft verlaten. Het is Lier waar de Belgische generale staf samen met de koning de uitvallen uit Antwerpen leidt vanaf 9 september tot 26 september. Daarna verlaat de koning en zijn generale staf definitief Lier. De Duitse dreiging op Antwerpen en haar fortengordel is immers toegenomen.

Om Antwerpen te belegeren kiest de Duitse bevelhebber Hans von Beseler in eerste instantie voor een aanval op het fort van Lier.  Daarvoor voeren de Duitsers letterlijk zware stukken aan : Batterie 3 van Hauptmann Erdmann. Deze eenheid heeft al enige ervaring : tijdens de voorbije maand beschoot ze twee Luikse en drie Naamse forten. De batterij beschikt over twee Dikke Bertha’s, met een diameter van 42 centimeter en een gewicht van 42,6 ton. Deze dame schiet projectielen van 800 kilogram met gemak 9 kilometer ver. Vandaag pauzeren deze kanonnen in Aarschot, morgen bereiken ze Heist-op-den-Berg. Lier ligt dan binnen schietbereik.

Dikke Bertha

Dikke Bertha

bronnen

http://www.lier1418.be/blog/koning-albert-stuurt-troepen-aan-vanuit-lier-tijdens-septemberdagen-van-1914
kalender 2014-2018, Davidsfonds

De Belgen terug in Aarschot

Vanuit Antwerpen ondernemen de Belgen tot 3 maal toe een uitval naar de Duitse linies. Zo komen ze op 14 september 1914 terug in Aarschot. Kapelaan Lambert Paredis omschrijft de herovering als volgt : “Dan horen wij de kanonnen van de Belgen om Aarschot te ontzetten. Je kunt niet geloven hoe blij de mensen zijn nu de Belgen Aarschot binnentrekken. Ze zijn de vorige maand arm en ongelukkig gemaakt door de Duitsers en o zo fel mishandeld op allerlei manieren. Na het leger trekken ook wij de stad binnen en die intoch vergeet ik nooit meer. Op diverse plaatsen zie je lijken van paarden en soldaten die maar voor de helft begraven zijn.

bron kalender 2014-2014 – Davidsfonds

gepantserde auto in Aarschot 1914

gepantserde auto in Aarschot 1914

Gisbert Combaz en de brand van Leuven

Het martelarenplein in Leuven verwijst naar de gruwelijke dagen van 25 tot en met 28 augustus 1914. Tot de 25e augustus hadden de Duitsers de Leuvense burgers met rust gelaten. Maar die dag zijn de Duitsers zenuwachtig want het Belgisch leger valt aan vanuit Mechelen en nadert Leuven. Mogelijk hebben Duitse soldaten in Leuven terugtrekkende Duitsers vanuit Mechelen voor Belgische soldaten aangezien en zijn ze op mekaar beginnen vuren. De Duitsers zelf beweren dat ze aangevallen zijn door Belgische burgers en dat daarom Leuven moet boeten. Duitse soldaten schieten op de huizen vanwaaruit ze menen aangevallen te worden en steken de huizen in brand. Meer dan tweeduizend gebouwen gaan in vlammen op, waaronder de universiteitsbibliotheek met 300.000 boeken, de Sint-Petruskerk, de schouwburg en talloze huizen. De Duitsers sparen het stadhuis omdat ze daar hun hoofdkwartier gevestigd hebben.

De terreur gaat door op 26 augustus. Op 27 augustus wordt iedereen uit de stad gejaagd richting Tervuren, Mechelen of Tienen. Duizend vijfhonderd mensen, onder wie een honderdtal vrouwen en kinderen, worden naar het map van Münster gedeporteerd. Op 28 augustus komen de verdrevenen uit Aarschot aan op het stationsplein van Leuven. Ze worden meteen beschoten door Duitse soldaten. Met veel moeite kunnen de officieren de schietpartij stoppen. Aan het einde van de slachtpartij hebben zo’n tweehonderd burgers het leven verloren, zijn velen mishandeld en staat er van het centrum in Leuven niet veel meer recht.

Leuvenbrand1914_02

Leuvenbrand1914_03

Er zijn al eerder onschuldige burgers door de Duitse soldaten vermoord of mishandeld, zoals in Dinant, Tamines, Aarschot. Maar de stad Leuven is natuurlijk in de ganse wereld gekend als de universiteitsstad met een rijke culturele schat. De brand en slachtpartij in Leuven wordt dan ook breed uitgesmeerd in de internationale kranten. De Duitsers krijgen nu een reputatie van wreedaardige cultuurbarbaren waar ze voor de rest van de oorlog (en lang erna) niet meer van af geraken.

Net zoals Nestor Outer in Dinant (lees meer in het bericht nestor-outer-en-het-trauma-van-virton/) is er nu ook een kunstenaar die zijn afschuw in kunst verwerkt. Gisbert Combaz (Antwerpen 1869 – Sint-Gillis 1941) maakt onderstaande tekening naar aanleiding van de brand van Leuven.Hij heeft trouwens meer tekeningen gemaakt die geïnspireerd zijn door de Groote Oorlog.

brand van Leuven gezien door Gisbert Combaz

brand van Leuven gezien door Gisbert Combaz

bronnen 

www.kaiserscross.com/soldiersburden

Knack Historia 1914

Davidsfonds Kalender 2014-2018

http://www.bl.uk/world-war-one/articles/historiography-atrocities-the-long-shadow

Aarschot krijgt een zware rekening te betalen

Bron : kalender 2014-2018, Davidsfonds vermeldt op 19 augustus 2014 onderstaande feit van toen 100 jaar geleden

Terwijl de Duitsers agressief de stad Aarschot binnentrekken, vallen er schoten. Van Duitse soldaten, van ongecontroleerde sluipschutters of van allebei… Beschuldigingen vliegen over en weer, maar burgemeester Jozef Tielemans voorkomt erger. Later op de dag schiet iemand de Duitse kolonel Johannes Stenger neer wanneer die verschijnt op het balkon van het huis van de burgemeester. De Duitse wraak is bloeddorstig : huizen op de markt gaan op in vlammen en een groep van 75 mannen en jongens krijgt de kogel. Nadien volgen er nog 29, onder wie de burgemeester. Nog meer huizen vatten vuur. Op 6 september worden 300 mensen getransporteerd naar Duitsland.

Opmerking : in Aarschot staat onderstaande foto vlakbij het oude huis van de burgemeester waar de noodlottige repressailles zouden starten.

herdenking aan de Duitse inval in Aarschot 1914

herdenking aan de Duitse inval in Aarschot 1914